Kinh tế

Đầu tư theo phương thức PPP: Còn nhiều rào cản với nhà đầu tư

DNVN - Việc thực hiện chủ trương khuyến khích đầu tư theo phương thức PPP nói chung và đầu tư theo phương thức PPP vào lĩnh vực GTVT nói riêng còn đối mặt với nhiều bất cập. Việc tháo gỡ các rào cản là cần thiết nhằm góp phần tích cực hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi) đã nhấn mạnh như vậy tại Tọa đàm “Giải pháp thúc đẩy đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông theo phương thức PPP” do Tạp chí Nhà Đầu tư phối hợp với Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam tổ chức hôm 07/11 tại Hà Nội.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã thảo luận, trao đổi ý kiến về hoàn thiện cơ sở pháp lý và giải pháp nhằm thúc đẩy các dự án PPP, nhất là trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng giao thông vận tải.

Trong gần một thập kỷ qua, khuyến khích đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tạo nên bước đột phá đó. Phương thức đối tác công - tư đã mở ra cơ hội và tạo điều kiện để huy động nguồn vốn đầu tư tư nhân trong nước và nước ngoài đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng.

Riêng lĩnh vực GTVT, đến nay đã thu hút được 220 dự án theo phương thức PPP với tổng vốn đầu tư 387 ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, việc hiện thực chủ trương khuyến khích đầu tư theo phương thức PPP nói chung và đầu tư theo phương thức PPP vào lĩnh vực GTVT nói riêng còn bộc lộ không ít bất cập, hạn chế; kết quả thu hút vốn và chất lượng các dự án đầu tư chưa đạt như kỳ vọng, nhất là nguồn vốn nước ngoài đầu tư vào kết cấu hạ tầng GTVT chưa đáng kể.


Ông Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi) khẳng định: Thời gian qua, PPP ở nước ta được áp dụng nhiều nhất trong lĩnh vực giao thông vận tải thông qua hình thức hợp đồng dự án BOT mà ở đó, nhà đầu tư tư nhân đứng ra xây dựng và vận hành công trình sau thời gian nhất định nhà đầu tư (NĐT) tư nhân chuyển giao toàn bộ cho nhà nước.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hoạt động đầu tư theo phương thức PPP còn đối mặt với nhiều khó khăn, rào cản. Theo ông Trần Chủng, những rào cản này ảnh hưởng đến các dự án đã, đang vận hành theo phương thức PPP nhìn từ góc độ NĐT.

Vướng mắc đầu tiên được NĐT nhắc đến, theo ông Chủng, là thể chế. Đây là băn khoăn lớn nhất của các NĐT PPP khi Việt Nam chưa có hành lang pháp lý cụ thể. Văn bản pháp luật cao nhất điều chỉnh hoạt động này đang có hiệu lực mới ở cấp nghị định.

Do đó, ông Trần Chủng đề xuất cần khẩn trương tạo ra một hành lang pháp lý với cấp độ trên nghị định. Theo đó, phải sớm có luật về phương thức đối tác công - tư (PPP), tạo hành lang pháp lý an toàn, thể hiện sự cam kết của Nhà nước trên nguyên tắc chia sẻ lợi ích, chia sẻ rủi ro để NĐT yên tâm đầu tư.

Rào cản lớn thứ hai đối với các NĐT tư nhân khi tham gia dự án PPP là bài toán huy động vốn. Thời gian qua, các dự án theo phương thức này, ngoài vốn chủ sở hữu khoảng 15 - 20%, vốn hỗ trợ của Nhà nước khoảng 20% thì đều phải vay tín dụng từ các ngân hàng thương mại.

"Hiện nay, hệ thống ngân hàng nhiều lần lên tiếng không ưu tiên cho vay dài hạn nữa. Họ phát đi thông điệp rằng hạn mức cho vay trong lĩnh vực BOT đã chạm ngưỡng tối thiểu về hệ số an toàn vốn. Như vậy, nếu không có mô hình đa dạng trong việc huy động vốn thì bài toán huy động vốn để các NĐT tham gia dự thầu các dự án theo phương thức PP thì đây là thách thức lớn nhất, mang tính then chốt nhất", ông Trần Chủng nhấn mạnh.


Ông Trần Chủng - Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (Varsi) phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: TC NĐT)

Ông Trần Chủng đề xuất Nhà nước phải có chính sách cụ thể, cần phải xây dựng, phát triển thị trường vốn. Cần có quy định riêng và cụ thể về việc quản lý, giải ngân phần vốn Nhà nước tham gia hỗ trợ trong dự án đầu tư PPP để tạo nên nền tảng pháp lý rõ ràng, cụ thể, tránh để các chủ thể của hợp đồng dự án loay hoay trong quá trình đầu tư. Các dự án PPP cần có lộ trình và thời hạn cấp vốn cụ thể cũng như quy định rõ ràng về việc quản lý, giải ngân hàng phần vốn Nhà nước.

Rào cản thứ ba là minh bạch trong lựa chọn nhà đầu tư. Trước đây, Luật Đấu thầu chỉ có quy định về đấu thầu các dự án nhà nước. Nhưng nay với PPP là đấu thầu chủ đầu tư, vì vậy nên cân nhắc lại nên lựa chọn nhà đầu tư như thế nào.

Có những quy định gây vướng mắc như lựa chọn nhà đầu tư đã có kinh nghiệm đầu tư. Như vậy thì rất khó và chúng ta cũng sẽ không có hầm đường bộ Đèo Cả như hiện nay.

Cản trở cuối cùng với các nhà đầu tư đến từ chính quyền địa phương. Với hình thức PPP, doanh nghiệp với nhà nước đáng ra phải bình đẳng với nhau trong đầu tư và quản lý.

Tuy nhiên, hiện nay các chủ đầu tư dự án vẫn phải phàn nàn rằng không được đối xử bình đẳng với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Ông Chủng cho rằng, việc lựa chọn NĐT cần phải có cơ chế minh bạch. Kết quả lựa chọn NĐT cần công khai để xã hội kiểm tra và NĐT cũng khẳng định với toàn XH trách nhiệm của mình khi được tham gia các công trình quan trọng của đất nước.

Cản trở khác đối với các NĐT đến từ chính quyền địa phương. Với hình thức PPP, doanh nghiệp với nhà nước đáng ra phải bình đẳng với nhau trong đầu tư và quản lý. Tuy nhiên, hiện nay các chủ đầu tư dự án vẫn phải phàn nàn rằng không được đối xử bình đẳng với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Đáng ra cơ quan quản lý cần có cơ chế cùng phối hợp nhưng doanh nghiệp vẫn phải đi theo cơ chế xin cho, nhà đầu tư phải xin phép chính quyền làm cái này có được không trong dự án PPP?

Cùng với đó chính quyền địa phương phải có trách nhiệm hơn với các dự án BOT. Đặc biệt với những trường hợp cố tình gây rối tại các trạm thu phí. Nếu không làm được như vậy nhà đầu tư BOT sẽ rất “cô đơn”.

Ngoài ra, ông Chủng chia sẻ, các NĐT cũng mong muốn các cơ quan báo chí, truyền thông hiểu rõ hơn về loại hình đầu tư PPP để có cái nhìn khách quan, công bằng, tích cực cần thiết về loại hình hợp tác này. Bởi theo ông, truyền thông là con đường nhanh nhất, hiệu quả nhất để mỗi người dân hiểu đúng, đầy đủ các chủ trương, chính sách của Nhà nước về phương thứ PPP...


Loading...

End of content

Không có tin nào tiếp theo

Cột tin quảng cáo