Thứ bảy, 27/05/2017, 20:41 GMT+7
Sự kiện - chuyên đề:
Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp Hội nghị APEC 2017 Bản tin Doanh nghiệp Áp giá sàn vé máy bay

10 sự kiện nổi bật thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2016

15:38:36 23/12/2016

(DNVN) - Việc xuất hiện và "làm mưa làm gió" của cổ phiếu ROS của CTCP Xây dựng FLC (Faros) là một trong những điểm nhấn trên thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2016.

Sáng 23/12, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Câu lạc bộ Nhà báo Chứng khoán tổ chức công bố 10 sự kiện chứng khoán nổi bật năm 2016.

Dưới đây là 10 điểm nhấn nổi bật trên TTCK năm 2016 do Câu lạc bộ Nhà báo Chứng khoán bình chọn:

1. Dấu ấn 20 năm ngành chứng khoán

Ngày 28/11, UBCKNN tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm ngày truyền thống và đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhì. 20 năm qua, 2 sàn đã có 1.000 doanh nghiệp đại chúng đưa cổ phiếu vào giao dịch tập trung, quy mô vốn hóa cổ phiếu niêm yết trên 70 tỷ USD, thu hút hơn 1,6 triệu nhà đầu tư trong và ngoài nước. Trong suốt hai thập niên qua, TTCK Việt Nam đã huy động trên 2 triệu tỷ đồng vốn cho đầu tư phát triển doanh nghiệp và đất nước. Khoảng 4.000 doanh nghiệp đã thực hiện bán đấu giá công khai cổ phần ra công chúng thông qua TTCK Việt Nam…

2. Năm của “thiên nga đen” và những cú sốc bất ngờ

TTCK Việt Nam năm 2016 chứng kiến những cú sốc bất ngờ từ bên ngoài có tác động mạnh mẽ chưa từng thấy. Đó là các sự kiện rất ít nhà đầu tư nghĩ tới khả năng xảy ra, như: sự kiện thị trường chứng khoán Trung Quốc ngắt giao dịch ngày 1/4, sự kiện Anh rời khỏi EU (Brexit) ngày 24/6, kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 9/11. Hầu hết các sự kiện này đều tác động mạnh đến TTCK Việt Nam và dẫn đến hoạt động bán tháo, dù chỉ là những biến động từ bên ngoài. Ngày 24/6, VN Index có lúc đã sụt giảm 5,47%, ngày 9/11 giảm sâu nhất 3%. Tuy nhiên do nền tảng của thị trường vẫn tốt nên đã phục hồi ngay sau đó.

3. Từ IPO đến sàn chứng khoán - con đường ngắn “kỷ lục”

Ngày 1/11, Thông tư số 115/2016/TT-BTC chính thức có hiệu lực. Theo đó, chỉ sau khoảng 20 ngày làm việc kể từ ngày hết hạn thanh toán tiền mua cổ phần qua đấu giá, nhà đầu tư mua cổ phần qua đấu giá đã có thể giao dịch cổ phần trên thị trường UPCoM. Như vậy, con đường từ hậu IPO đến sàn chứng khoán đã được rút ngắn rất nhiều so với mức 90 ngày như đã quy định trước đây tại Quyết định 51/2014/QĐ-TTg.

Ảnh minh họa.

Cùng đó, các chế tài cưỡng chế đối với việc chây ì lên sàn chứng khoán hậu IPO đã được sửa đổi theo hướng nghiêm khắc hơn. Đó là ngày 1/11, Chính phủ đã ban hành Nghị định 145/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 108/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trên TTCK. Một trong những nội dung được chú ý nhất tại Nghị định 145 chính là việc sửa đổi khung phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ đăng ký công ty đại chúng ảnh hưởng đến quyền lợi của cổ đông, đến tính minh bạch trong hoạt động và quản trị của công ty đại chúng. Các mức phạt tiền, tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm, trong đó cao nhất là phạt tiền 400 triệu đồng đối với hành vi “chậm lên sàn” trên 12 tháng.

4. Ra mắt chỉ số chứng khoán chung, mở đầu cho lộ trình hợp nhất 2 Sở giao dịch chứng khoán

Ngày 24/10, chỉ số VNX-Allshare đã chính thức vận hành và là chỉ số cơ sở đầu tiên kết nối 2 sàn niêm yết hiện nay (HSX và HNX). Đây là một trong những dấu mốc quan trọng trên con đường hợp nhất 2 Sở Giao dịch chứng khoán tại Việt Nam.

Việc ra đời chỉ số chung VNX-Allshare được giới đầu tư trong và ngoài nước đánh giá cao, bởi từ trước đến nay, 2 Sở Giao dịch chứng khoán tại Việt Nam vận hành những bộ chỉ số độc lập. Các chỉ số hiện hành của mỗi sở mới đo lường sự biến động chứng khoán tại mỗi sở, chưa có chỉ số nào đo lường sự biến động chung của chỉ số trên toàn TTCK Việt Nam.

5. Hiện thực hóa quyết tâm thoái vốn nhà nước tại các “ông lớn”

Ngày 12-12, phiên chào bán cạnh tranh 9% cổ phần của Nhà nước do Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) làm đại diện chủ sở hữu tại CTCP Sữa Việt Nam – Vinamilk (VNM) đã diễn ra tại HOSE. Theo đó, 78.378.300 cổ phần VNM, tương đương 60% số lượng cổ phần chào bán, đã được bán cho 2 nhà đầu tư nước ngoài gồm: F&N Dairy Investment Pte Ltd và F&N Bev Manufacuring PTE.LTD. Với giá bán 144.000 đồng/cổ phần, Nhà nước thu về 11.286,5 tỷ đồng sau khi bán 5,4% cổ phần tại Vinamilk. Mặc dù khối lượng bán không như kỳ vọng nhưng với mức giá giao dịch đạt 144.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn 7,7% giá đóng cửa ngày chào bán, thương vụ thoái vốn đợt 1 của SCIC tại Vinamilk được xem là một thương vụ tiêu biểu của năm 2016 (giá trị giao dịch lớn nhất Đông Nam Á năm 2016 với 500 triệu USD).

Việc thành công trong bán vốn tại Vinamilk lần này chính thức “mở hàng” cho một loạt các hoạt động thoái hết vốn tại 10 doanh nghiệp lớn mà SCIC đang nắm giữ, theo yêu cầu của Chính phủ tại văn bản số 1787/TTg-ĐMDN, đồng thời khai mở một con đường cho quá trình bán vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp lớn và có mức ảnh hưởng nhất định tới thị trường trong năm 2017.

Tiếp sau Vinamilk, các tập đoàn tổng công ty nhà nước như Sabeco, Habeco, Vinatex… đã và đang đưa cổ phiếu vào sàn chứng khoán nhằm thoái vốn một cách công khai minh bạch và hiệu quả.

6. Ranh giới mong manh về cổ phiếu ROS

Trong năm 2016, cổ phiếu ROS của CTCP Xây dựng FLC (Faros) không chỉ thu hút sự chú ý của giới truyền thông Việt Nam, mà còn gây tò mò với cả giới truyền thông tài chính quốc tế như The Wall Street Journal. Chỉ cần gõ cụm từ “cổ phiếu ROS” google lập tức cho ra tới 290.000 kết quả chỉ trong 0,34 giây với hàng loạt thông tin, bình luận và cả nghi vấn về sự “lạ thường” ở cổ phiếu này. Với một công ty thành lập từ năm 2011 với số vốn điều lệ ở dạng khiêm tốn khoảng 1,5 tỷ đồng, nhưng chỉ trong vòng 5 năm, vốn điều lệ của ROS đã tăng “khủng” lên tới 4.300 tỷ đồng - tăng tới hơn 2.860 lần so với số vốn ban đầu.

Một điều nữa cũng gây ra nhiều ngạc nhiên và cả hoài nghi đối với giới báo chí, cũng như giới đầu tư, đó là việc cổ phiếu ROS đã có mức tăng nhanh bất thường, khi tăng một mạch từ mức 12.600 đồng/CP ở ngày giao dịch đầu tiên niêm yết trên sàn (1-9) lên mức 126.000 đồng/CP  vào ngày 25-11 – tăng giá gấp 10 lần chỉ trong vòng 3 tháng lên sàn và đưa cổ phiếu này bỗng chốc leo vọt vào TOP 10 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam. ROS được coi là cổ phiếu “lạ thường” nhất khi ranh giới giữa thực và ảo ngày càng mong manh và chưa có lời giải ngay trong năm đầu tiên ROS lên sàn.

7. MTM và “gáo nước lạnh” dội vào sàn chứng khoán

Ngày 19/9, Cơ quan An ninh điều tra – Bộ Công an đã tống đạt Quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trần Hữu Tiệp – Chủ tịch HĐQT CTCP Mỏ và Xuất nhập khẩu khoáng sản miền Trung (mã MTM-UPCoM).

Trước đó, ngày 20/6, HNX ra quyết định buộc 31 triệu cổ phiếu MTM phải tạm ngừng giao dịch tại sàn UPCoM với lý do để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.  Tại thời điểm bị tạm ngưng, cổ phiếu MTM chỉ còn 2.600 đồng/CP, mất đến 80% giá trị so với lúc mới chính thức lên sàn.

Với sự việc MTM, thị trường lần đầu tiên được chứng kiến một dạng rủi ro mới xuất hiện, đó là khả năng lừa đảo có chủ đích khi đưa một doanh nghiệp không còn hoạt động, tài sản không có thật lên sàn chứng khoán, lợi dụng những quy định thông thoáng, nhằm trục lợi. Rủi ro này đã đặt ra vấn đề giám sát tốt hơn đối với sàn UPCoM, nhất là khi sự tăng trưởng của thị trường này đang rất nhanh.

8. TTCK phái sinh cơ bản sẵn sàng cho khai trương năm 2017

Ngày 16/3, HNX và VSD tổ chức công bố mô hình và kế hoạch phát triển hệ thống giao dịch và bù trừ thanh toán chứng khoán phái sinh. Tính tới cuối năm 2016, các khâu chuẩn bị về cơ bản đã được hoàn thiện, sẵn sàng cho cho TTCK phái sinh chính thức vận hành vào năm 2017.

Sự hiện diện của TTCK phái sinh được xem như một dấu ấn quan trọng trong lộ trình hoàn thiện cấu trúc của TTCK Việt Nam, góp phần hoàn thiện cơ cấu hàng hóa trên thị trường tài chính và giúp hỗ trợ đa dạng hóa danh mục đầu tư, cung cấp công cụ phòng ngừa rủi ro và đáp ứng nhu cầu ngày một nhiều đối với các sản phẩm tài chính bậc cao.

9. Trái phiếu chính phủ - Thêm một năm “đại được mùa”

Thị trường TPCP năm 2016 liên tiếp lập nhiều kỷ lục ấn tượng: thị trường sơ cấp ghi nhận mức huy động kỷ lục với con số lên tới 281.000 tỷ đồng. Do nhu cầu thị trường, kế hoạch huy động cả năm được thay đổi tới 2 lần, từ mức 220.000 tỷ đồng ban đầu lên 250.000 tỷ đồng và 281.000 tỷ đồng.

Một thành công khác của thị trường TPCP trong năm 2016 là việc kỳ hạn huy động TPCP trên thị trường sơ cấp liên tiếp được kéo dài. Mặc dù Nghị quyết 99/2015/NQ-QH đã cho phép phát hành thêm kỳ hạn 3 năm, nhưng năm nay là năm mà các kỳ hạn dài, siêu dài (20, 30 năm) mới thực sự gây ấn tượng. Tính tới thời điểm cuối năm 2016, kỳ hạn vay bình quân TPCP trong năm đạt 8,27 năm, nâng kỳ hạn bình quân của cả danh mục TPCP đạt 5,63 năm (cao hơn 1,19 năm so với kỳ hạn bình quân danh mục TPCP đến cuối năm 2015 là 4,44 năm). Cùng với việc lãi suất huy động giảm mạnh (có thời điểm kỳ hạn 5 năm về dưới mốc 5%/năm, giảm tới 175 điểm cơ bản so với cùng kỳ, từ 6,65% xuống 4,9%/năm), khi kỳ hạn vay kéo dài có ý nghĩa rất lớn đối với việc tái cơ cấu kỳ hạn nợ của Chính phủ theo hướng kéo dài thời gian trả nợ, giảm bớt áp lực lên “đỉnh” nợ ngắn hạn và chi phí huy động vốn.

10. Nới room cho nhà đầu tư nước ngoài: chuyển “lời giải” sang năm 2017

Nới rộng tỷ lệ đầu tư tối đa của nhà đầu tư nước ngoài trong các doanh nghiệp đại chúng của Việt Nam là chính sách được chờ đợi nhiều nhất, bàn thảo nhiều nhất và kỳ vọng nhiều nhất tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, hơn 1 năm kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 60/2015/NĐ-CP quy định những điểm mới về tư duy nới room, nhưng thực tế, số doanh nghiệp thực thi việc này còn quá ít. Điểm “mắc” nhất trong triển khai Nghị định nới room lại chính nằm ở Luật Đầu tư khi quy định, các doanh nghiệp có sở hữu trên 51% vốn ngoại sẽ được “đối xử” như nhà đầu tư nước ngoài. Các doanh nghiệp gặp khó với quy định về tỷ lệ 51% này khi họ buộc phải cân nhắc, nếu nới room và nhà đầu tư ngoại mua đến quá bán cổ phiếu của doanh nghiệp, doanh nghiệp sẽ trở thành pháp nhân nước ngoài.

Gỡ nút thắt nới room trên thị trường chứng khoán như thế nào là dấu hỏi của năm 2017 khi Luật Đầu tư mới được ban hành, còn Luật Chứng khoán (văn bản pháp lý tương đương), dự kiến đến năm 2018 Chính phủ mới trình Quốc hội ban hành thế hệ Luật Chứng khoán thứ hai.

Hòa Lộc

Thêm bình luận

Họ tên
Email

Đối tác Doanhnghiepvn.vn