Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, tăng trưởng xanh

TS Nguyễn Quân - Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam trong bài phát biểu tại Hội nghị Khoa học và Triển lãm Quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa năm 2026 (VCCA 2026) đã nhấn mạnh, công nghệ tự động hóa đang đứng trước những vận hội vô cùng lớn khi tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến nhất trong kỷ nguyên số, bao gồm công nghệ vật liệu, công nghệ bán dẫn, cơ khí chính xác, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT).

Chính nhờ khả năng tích hợp toàn diện này, công nghệ tự động hóa đã và đang hiện diện ở mọi ngành, mọi lĩnh vực, từ các nhà máy sản xuất công nghiệp, các dịch vụ công cho đến công tác quản lý hành chính. Sự ứng dụng sâu rộng của hệ thống điều khiển tự động kết hợp với AI và IoT đóng vai trò là "chìa khóa" giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu lãng phí và năng lượng tiêu thụ, qua đó tạo ra nền tảng công nghệ vững chắc để vận hành hiệu quả các mô hình kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn trên quy mô toàn quốc.

Trong bối cảnh đó, Hội Tự động hóa Việt Nam xác định không thể chỉ hoạt động với vai trò tập hợp hội viên hay kết nối giao thương đơn thuần. Thay vào đó, Hội xây dựng một hệ sinh thái "thực chiến", huy động và phối hợp nguồn lực nhằm giải quyết các bài toán cụ thể của doanh nghiệp, từ khâu nghiên cứu, thiết kế, chế tạo đến đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm thông qua sáu chương trình hành động.

"Điểm nhấn của chiến lược này là việc lấy doanh nghiệp làm trung tâm, hình thành các "chuỗi nội khối" để các doanh nghiệp Việt Nam chủ động liên kết chặt chẽ với nhau, làm nền tảng vững chắc để hiện thực hóa định hướng tăng trưởng xanh và phát triển bền vững", TS Đỗ Nguyên Hưng, Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam cho biết tại hội thảo "Đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh: Kinh nghiệm và bài học từ một số đối tác châu Âu" do Vụ Châu Âu (Bộ Ngoại giao) tổ chức.

 

Theo đó, Hội sẽ phối hợp cùng Bộ Công Thương xây dựng bộ tiêu chí đánh giá và tư vấn lộ trình chuyển đổi số, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh. Chương trình cam kết trực tiếp "đi cùng" doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa nguồn lực đầu tư và nâng cao hiệu năng cạnh tranh.

Đồng thời, Hội sẽ thúc đẩy các chương trình nghiên cứu và phát triển (R&D) mở trong doanh nghiệp để tạo ra sản phẩm thực tế thay vì chỉ nghiên cứu cơ bản tại nhà trường. Các trung tâm R&D trong hệ sinh thái của Hội sẽ kết nối, chia sẻ không gian và nguồn lực để cùng tạo ra các sản phẩm chung mang thương hiệu "Make in Vietnam".

Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp, Hội sẽ đẩy mạnh việc áp dụng các tiêu chuẩn ESG và các giải pháp tiết kiệm năng lượng bằng cách hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp, xanh hóa và thông minh hóa hệ thống sản xuất, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu và cạnh tranh quốc tế. Bên cạnh đó, Hội cũng sẽ tổ chức các đoàn khảo sát và giao thương hai chiều, hướng tới hợp tác sâu rộng về công nghệ, tiêu chuẩn và phát triển bền vững với các đối tác từ châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc...

 

Về vấn đề đào tạo nhân lực xanh, nhân lực số, Hội tham gia cùng Bộ Công Thương và các trường kỹ thuật xây dựng khung năng lực xanh và năng lực số, gắn kết chặt chẽ đào tạo với thực tiễn sản xuất chuyên sâu của từng ngành nghề tại doanh nghiệp.

Chương trình hành động cuối cùng là xây dựng hệ thống dữ liệu trong và ngoài nước, tập trung quảng bá các sản phẩm, giải pháp công nghệ của Việt Nam và hỗ trợ đối tác nước ngoài muốn thương mại hóa công nghệ tại thị trường nội địa.

Các chương trình hành động cho thấy định hướng của Hội Tự động hóa Việt Nam không chỉ dừng ở kết nối hội viên mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Thông qua chuyển đổi số, phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực và thúc đẩy hợp tác quốc tế, Hội kỳ vọng góp phần tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh.