Vì sao doanh nghiệp FMCG nhất định phải chuyển đổi số?

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy các chiến lược tăng trưởng xanh và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” tại COP26, phát triển bền vững đã trở thành yêu cầu tất yếu. Song, nếu sự bền vững chỉ dừng ở cam kết hay được xem như một yếu tố bổ sung bên cạnh mục tiêu lợi nhuận, các sáng kiến liên quan rất dễ bị thu hẹp khi áp lực chi phí gia tăng. Chỉ khi bền vững gắn trực tiếp với hiệu quả vận hành và khả năng thích ứng của doanh nghiệp, nó mới có thể trở thành lựa chọn dài hạn.

Dữ liệu, dự báo và khả năng phản ứng: “nền móng chuyển đổi số” để tối ưu vận hành

Theo World Economic Forum (WEF), năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ngày nay không còn được đo lường đơn thuần bằng hiệu quả vận hành, mà còn bởi khả năng nhận biết sớm, thích ứng nhanh và phản ứng kịp thời trước những biến động liên tục của thị trường. Trong bối cảnh đó, các mô hình vận hành dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được mở rộng, với trọng tâm là tăng khả năng phục hồi và đảm bảo tính bền vững trong dài hạn.

Thực tế này được củng cố qua báo cáo mới nhất của Global Lighthouse Network - mạng lưới các mô hình chuyển đổi số tiên phong toàn cầu do WEF bảo trợ. Báo cáo cho thấy, những doanh nghiệp có thể đồng thời cải thiện hiệu quả kinh doanh và đạt được các mục tiêu bền vững đều có điểm chung: tích hợp AI, dữ liệu lớn và tự động hóa xuyên suốt toàn bộ chuỗi giá trị. Unilever là một trong những ví dụ tiêu biểu được WEF nhắc đến trong nhóm doanh nghiệp này.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với ngành FMCG - nơi nhu cầu thị trường biến động liên tục và chuỗi cung ứng có mức độ liên kết cao. Chỉ một sai lệch nhỏ trong dự báo cũng có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa trên toàn hệ thống. Vì vậy, chuyển đổi số, đặc biệt là khai thác dữ liệu và phân tích nâng cao, không còn là lựa chọn mang tính hỗ trợ, mà đã trở thành nền tảng then chốt giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó, giảm lãng phí và tối ưu nguồn lực trong môi trường nhiều bất định

Tại Việt Nam, thay vì triển khai chuyển đổi số theo từng dự án rời rạc, Unilever lựa chọn cách tiếp cận mang tính hệ thống, với mục tiêu xây dựng một mô hình vận hành dựa trên dữ liệu, nơi khả năng dự báo và phản ứng nhanh trở thành năng lực cốt lõi của toàn bộ chuỗi cung ứng.

Để hiện thực hóa cách tiếp cận này, doanh nghiệp cần một nền tảng đủ rộng để kết nối dữ liệu và điều phối các quyết định vận hành xuyên suốt các khâu. Trong bối cảnh đó, Digital for Growth được định vị như “xương sống dữ liệu” của Unilever, kết nối thông tin từ thị trường, bán hàng đến sản xuất và phân phối. Trong sản xuất, mô hình nhà máy thông minh (Dark Factory) ứng dụng AI và IIoT để giám sát thiết bị, tối ưu năng suất và dự báo sự cố theo thời gian thực. Ở khâu phân phối, Order U Now là mắt xích hoàn thiện vòng phản hồi dữ liệu từ thị trường. Việc số hóa quy trình đặt hàng và quản lý phân phối giúp thông tin nhu cầu được cập nhật liên tục, hỗ trợ điều chỉnh kế hoạch sản xuất và giao nhận kịp thời, đồng thời giảm lãng phí trong vận chuyển và tồn kho.

Nhìn tổng thể, các sáng kiến này cùng vận hành như một hệ thống thống nhất, nơi dữ liệu được thu thập - phân tích - phản hồi liên tục, giúp Unilever dự báo tốt hơn, phản ứng nhanh hơn và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Con người làm chủ dữ liệu - giá trị của chuyển đổi số chuyển hóa thành năng lực của tổ chức

Tất nhiên, chuyển đổi số tại Unilever không được hiểu là quá trình “tự động hóa thay con người”. Ngược lại, trọng tâm của các sáng kiến số là giúp đội ngũ nhân sự chuyển từ vai trò vận hành thủ công sang ra quyết định dựa trên dữ liệu và phân tích.

Khi các quy trình được tự động hóa và dữ liệu được hiển thị theo thời gian thực, nhân sự chuỗi cung ứng không còn phải xử lý các tác vụ lặp lại hay tổng hợp dữ liệu thủ công. Thay vào đó, họ tập trung vào việc phân tích xu hướng, đánh giá kịch bản và đưa ra các quyết định điều chỉnh kịp thời trước biến động của thị trường. Đây chính là yếu tố giúp năng lực dự báo và phản ứng nhanh của doanh nghiệp được duy trì một cách bền vững, thay vì phụ thuộc vào từng cá nhân hay kinh nghiệm cảm tính.

Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực: không chỉ hiểu quy trình, mà còn hiểu dữ liệu và cách khai thác các công cụ số. Việc đầu tư phát triển kỹ năng phân tích, tư duy số và khả năng làm việc với các hệ thống AI giúp Unilever hình thành một đội ngũ có thể vận hành hiệu quả trong môi trường biến động cao của ngành FMCG.

Quan trọng hơn, khi con người làm chủ dữ liệu, các giá trị của chuyển đổi số không bị “đóng khung” trong yếu tố công nghệ. Chúng được chuyển hóa thành năng lực lõi của tổ chức - năng lực dự báo, năng lực phản ứng và năng lực tối ưu nguồn lực - những yếu tố quyết định để doanh nghiệp vừa duy trì hiệu quả kinh doanh, vừa theo đuổi các mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Không dừng lại trong phạm vi nội bộ, chuyển đổi số còn được mở rộng ra toàn bộ hệ sinh thái đối tác. Việc chia sẻ nền tảng công nghệ, dữ liệu và kinh nghiệm với các nhà cung cấp, đối tác logistics hay khách hàng giúp nâng cao hiệu quả chung của chuỗi giá trị. Khi đó, những cải tiến về hiệu quả và bền vững không chỉ mang lại lợi ích cho một doanh nghiệp, mà còn lan tỏa ra toàn bộ hệ sinh thái mà doanh nghiệp tham gia.

Cách tiếp cận này cũng được Unilever cụ thể hóa thông qua các sáng kiến thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong hệ sinh thái, tiêu biểu là cuộc thi Partnering for Change Innovation Challenge (PCIC). Thông qua PCIC, Unilever kết nối với các startup và đối tác công nghệ để cùng tìm kiếm, thử nghiệm các giải pháp đổi mới liên quan đến số hóa, chuỗi cung ứng và phát triển bền vững. Cách làm này cho phép doanh nghiệp mở rộng nguồn lực đổi mới từ bên ngoài, đồng thời tăng cường sự gắn kết và phối hợp trong toàn bộ hệ sinh thái đối tác.

Chính sự lan tỏa này giúp bền vững vượt ra khỏi phạm vi của từng tổ chức riêng lẻ, trở thành giá trị chung, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững ở cấp độ ngành và nền kinh tế.

Câu chuyện chuyển đổi số tại Unilever cho thấy, phát triển bền vững là kết quả của việc doanh nghiệp vận hành tốt hơn mỗi ngày. Khi công nghệ số được sử dụng để tối ưu hiệu quả, nâng cao khả năng dự báo và khai phóng tiềm năng con người, bền vững sẽ không còn là khẩu hiệu, mà hoàn toàn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.