Kiểm soát chặt chẽ hơn nữa gian lận thương mại

Một trong những vấn đề được các phóng viên quan tâm tại họp báo thường kỳ do Bộ Công Thương tổ chức chiều 7/7 tại Hà Nội là con số nhập siêu trong nửa đầu năm nay.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, theo số liệu sơ bộ, trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch nhập khẩu đạt 283,1 tỷ USD, tăng 33,4% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 16,65 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 7,95 tỷ USD.

Lý giải về số liệu nhập siêu, ông Hải cho rằng cần nhìn sâu vào cơ cấu các nhóm hàng nhập khẩu, đặc biệt là những mặt hàng có kim ngạch lớn. Trong đó, nhóm sản phẩm điện tử, máy tính và linh kiện đạt 40,25 tỷ USD, tăng 29,2% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 22,4% tổng kim ngạch nhập khẩu. Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác đạt 22,56 tỷ USD, tăng 14,3%, chiếm khoảng 12,6%.

"Chỉ riêng hai nhóm hàng này đã chiếm khoảng 35% tổng giá trị nhập khẩu. Điều đó cho thấy Việt Nam đang tập trung nhập khẩu máy móc, linh kiện phục vụ đầu tư và sản xuất hàng xuất khẩu", ông Hải nhấn mạnh.

Đối với nhóm năng lượng và nhiên liệu, nhập khẩu xăng dầu đạt 5,87 tỷ USD, tăng 125,7%; dầu thô đạt 4,69 tỷ USD, tăng 17%; than đá đạt 3,52 tỷ USD, tăng 121%.

Đặc biệt, lượng xăng dầu nhập khẩu chỉ tăng 11% nhưng trị giá nhập khẩu tăng tới 125,7%. Theo ông Hải, nguyên nhân chủ yếu là do biến động địa chính trị thế giới khiến giá năng lượng tăng cao, qua đó làm gia tăng tổng kim ngạch nhập khẩu. Bên cạnh đó, các nhóm nguyên liệu đầu vào như sắt thép, hóa chất, chất dẻo, nguyên phụ liệu dệt may, da giày cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh

Theo Phó Cục trưởng Cục Xuât nhập khẩu, tình trạng nhập siêu sẽ có những tác động nhất định đến việc thực hiện các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế và GDP. Tuy nhiên, cơ cấu nhập khẩu hiện nay chủ yếu tập trung vào nguyên liệu, phụ liệu, máy móc, thiết bị và vật tư phục vụ sản xuất. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, gia tăng xuất khẩu trong những tháng cuối năm.

"Mặc dù nhập siêu có thể tạo áp lực cục bộ lên nhu cầu ngoại tệ cũng như tốc độ tăng trưởng, nhưng xét trên tổng thể cán cân thanh toán, cùng với các nguồn ngoại tệ quan trọng từ dòng vốn FDI, thu dịch vụ và các dòng vốn khác, mức nhập siêu hiện nay vẫn đang trong tầm kiểm soát", ông Hải khẳng định.

Để thúc đẩy hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành theo dõi sát diễn biến thị trường và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trong đó, Bộ sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Vừa qua, Bộ Công Thương đã kết thúc đàm phán FTA với Israel và đang đẩy mạnh đàm phán với UAE. Nếu các thỏa thuận này được ký kết, đây sẽ là FTA thứ 18 của Việt Nam, mở ra thêm nhiều cơ hội tiếp cận thị trường cho hàng hóa xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ tăng cường xúc tiến thương mại, tháo gỡ khó khăn về thị trường, trọng tâm là các thị trường xuất khẩu chủ lực; đồng thời tổ chức các hội nghị giao ban với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài nhằm kết nối doanh nghiệp với các nhà nhập khẩu.

Cùng đó, Bộ Công Thương sẽ kiểm soát chặt chẽ gian lận thương mại, gian lận xuất xứ hàng hóa, ngăn chặn tình trạng lợi dụng để trung chuyển bất hợp pháp. Việc điều hành nhập khẩu cũng sẽ được thực hiện sát sao đối với các nhóm hàng thuộc phạm vi quản lý của Bộ, đặc biệt là nhóm năng lượng, nhiên liệu, nhằm tránh tình trạng nhập khẩu dồn vào thời điểm giá thế giới ở mức cao, làm gia tăng trị giá nhập khẩu và mức nhập siêu.