Thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giúp thúc đẩy kinh tế

Thanh toán bằng mã QR đã trở thành phương thức quen thuộc và phổ biến trong đời sống kinh tế xã hội. Trong giai đoạn 2021 - 2025, số lượng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng bình quân 58,86%/ năm. Đà tăng này tiếp tục duy trì trong 8 tháng năm 2026. Giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Riêng thanh toán bằng mã QR đạt 311 triệu giao dịch, trị giá 274.200 tỷ đồng, tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị.

Hiện nay, Ngân hàng nhà nước đã triển khai thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore và đang tiếp tục mở rộng hợp tác với các quốc gia khác. Trong 8 tháng đầu năm, giao dịch của du khách tới từ Thái Lan, Lào, Campuchia qua dịch vụ thanh toán xuyên biên giới VietQR Global tăng 8 lần, giá trị giao dịch tăng 6 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ngược lại, giao dịch của người Việt tại 3 thị trường này tăng 5 lần về số lượng, 4 lần về giá trị.

Tại hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch” do Vụ Thanh toán thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và CTCP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) phối hợp tổ chức ngày 25/9, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho rằng, điều quan trọng nhất hiện nay không chỉ dừng lại ở công nghệ QR, mà nằm ở giá trị kinh tế mà các kết nối này mang lại cho nền kinh tế.

Đằng sau một thao tác quét mã QR tiện lợi trên ứng dụng ngân hàng hay ví điện tử của du khách quốc tế hoặc người Việt Nam khi ra nước ngoài là cả một chuỗi kết nối phức tạp. Sự vận hành mượt mà đó đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các hạ tầng thanh toán, các ngân hàng, tổ chức chuyển mạch, ngân hàng quyết toán và các chủ thể của hai nền kinh tế.

Phó Thống đốc khẳng định: "Hạ tầng chỉ là điểm khởi đầu, kết nối kinh tế mới là mục tiêu hướng tới". Việc Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR (VietQR Global) với các quốc gia và đối tác quan trọng không chỉ tạo thêm lựa chọn thanh toán thuận tiện cho du khách, mà còn mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh tiếp cận hiệu quả với khách hàng quốc tế.

Để không gian thanh toán xuyên biên giới thực sự phát huy hiệu quả khi vượt qua biên giới quốc gia, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng đã gợi mở 4 định hướng lớn.

Thứ nhất, việc mở rộng kết nối VietQR Global phải gắn liền với dòng chảy du lịch, thương mại, đầu tư và nhu cầu thanh toán thực tế giữa Việt Nam với từng quốc gia, vùng lãnh thổ.

Thứ hai, chuyển trọng tâm từ "kết nối được" sang "sử dụng được và hiệu quả". Thành công không chỉ đo lường bằng số lượng thị trường đã kết nối, mà phải đánh giá qua mức độ sử dụng thực tế, độ phủ của điểm chấp nhận thanh toán, chất lượng dịch vụ, chi phí, sự thuận tiện và giá trị mang lại cho người dân, doanh nghiệp.

Thứ ba, cần thúc đẩy khả năng tương tác chuẩn hóa và phối hợp chặt chẽ giữa các bên. “Một trải nghiệm thanh toán đơn giản đối với khách hàng chỉ có thể được tạo ra trên nền tảng một cơ chế vận hành phía sau rõ ràng, an toàn, minh bạch và hiệu quả”, ông Dũng nói.

Thứ tư, việc mở rộng mạng lưới phải đi đôi với công tác bảo mật, phòng chống gian lận, phòng chống rửa tiền, bảo vệ dữ liệu và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng. Các nguyên tắc quản trị rủi ro và duy trì khả năng chống chịu của hệ thống phải luôn đặt ở vị trí trung tâm.

Phó Thống đốc nhấn mạnh, thanh toán xuyên biên giới không phải là nhiệm vụ riêng của ngành ngân hàng. Để kết nối thanh toán thực sự chuyển hóa thành kết nối kinh tế, cần có sự tham gia và phối hợp chặt chẽ của toàn bộ hệ sinh thái, bao gồm các cơ quan quản lý, ngân hàng, trung gian thanh toán, công ty công nghệ, cùng cộng đồng bán lẻ và du lịch.

Việt Nam đang sở hữu nền tảng thuận lợi để phát triển hệ sinh thái thanh toán số hiện đại, an toàn và kết nối sâu rộng với khu vực. Yếu tố quyết định trong giai đoạn tới là biến những lợi thế về hạ tầng và độ phổ cập thanh toán số thành những giá trị cụ thể, thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và sự phát triển chung của nền kinh tế.