Thị trường chứng khoán chờ 'cú hích'

Kỷ lục huy động vốn

Theo số liệu từ FiinGroup, năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi giá trị huy động vốn cổ phần đạt mức cao kỷ lục, ước khoảng 150,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 5,7 tỷ USD. Con số này không chỉ vượt xa đỉnh năm 2021 mà còn góp phần mở rộng đáng kể quy mô thị trường, đưa vốn hóa TTCK lên mức 73% GDP.

Dù đối mặt với lực bán ròng kỷ lục hơn 5 tỷ USD từ khối ngoại trong năm 2025, thị trường vẫn đứng vững nhờ "nội lực" mạnh mẽ của dòng tiền trong nước. Các nhà đầu tư cá nhân tiếp tục đóng vai trò chủ chốt khi dẫn dắt tới 75% - 80% giá trị giao dịch. Tuy nhiên, FiinGroup cũng lưu ý rằng sự bùng nổ này vẫn mang tính tập trung cao vào nhóm ngân hàng, chứng khoán và bất động sản, trong khi khối phi tài chính vẫn còn khá khiêm tốn.

Bổ sung vào bức tranh lạc quan đó, báo cáo chiến lược tháng 2 của VNDirect cho thấy TTCK Việt Nam đang ở mức định giá khá hấp dẫn. Chỉ số giá trên thu nhập (P/E) trượt 12 tháng của VN-Index ở mức 15,2 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm (15,4 lần). Đặc biệt, nếu loại bỏ cổ phiếu VIC ra khỏi rổ chỉ số, P/E thị trường hiện chỉ còn khoảng 13,3 lần.

Dự phóng cho năm 2026, VNDirect kỳ vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HSX sẽ tăng trưởng mạnh mẽ ở mức 18%. Với mức tăng trưởng này, P/E dự phóng cho năm 2026 sẽ duy trì quanh mức 13 lần. Đây là "vùng đệm" an toàn và thu hút dòng tiền trong bối cảnh nền tảng vĩ mô vững chắc và triển vọng nâng hạng đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Bước đệm để "thay máu" dòng vốn

Để giải quyết bài toán cấu trúc dòng vốn vốn đang phụ thuộc quá nhiều vào nhà đầu tư cá nhân, việc nâng cấp hạ tầng thị trường là ưu tiên hàng đầu. Sau khi hệ thống KRX được tinh chỉnh trong năm 2025, năm 2026 được kỳ vọng sẽ là năm của những cải cách sâu rộng.

Các sản phẩm và phương thức giao dịch mới đang được lên kế hoạch triển khai như: giao dịch xuyên trưa, thử nghiệm giao dịch trong ngày (T+0), rút ngắn chu kỳ thanh toán và các nghiệp vụ cho vay chứng khoán, bán khống có đảm bảo. Những bước đi này không chỉ giúp cải thiện thanh khoản mà còn giúp TTCK Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, tạo sức hút đặc biệt đối với các định chế tài chính lớn trên toàn cầu.

Một tín hiệu đáng mừng là dòng vốn ngoại đã bắt đầu có dấu hiệu quay trở lại. Sau khi bán ròng kỷ lục trong năm 2025, khối ngoại đã mua ròng hơn 1,1 nghìn tỷ đồng chỉ trong nửa đầu tháng 1/2026. Đây được xem là phản ứng sớm trước kỳ vọng nâng hạng và quá trình tái định giá thị trường.

VNDirect nhận định, với cam kết mạnh mẽ từ các cơ quan quản lý trong việc đáp ứng các tiêu chí khắt khe của MSCI, TTCK Việt Nam có thể hoàn tất các yêu cầu còn lại vào năm 2028. Theo đó, Việt Nam được kỳ vọng sẽ chính thức được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi trong kỳ đánh giá thường niên vào tháng 6/2028.

Về câu chuyện nâng hạng thị trường và dòng vốn ngoại, bà Nguyễn Thị Thu Hiền - CEO TCBS nhận định, tác động của việc nâng hạng sẽ mang tính trung hạn, kéo dài trong nhiều năm chứ không tạo hiệu ứng bùng nổ ngay trong năm 2026. Các ước tính cho thấy, trong vòng 5 năm, tổng dòng vốn ngoại vào Việt Nam nhờ nâng hạng có thể đạt khoảng 25 tỷ USD. Riêng năm 2026, quy mô dòng vốn này dự báo ở mức 2–6 tỷ USD, chủ yếu từ các quỹ ETF và một phần dòng vốn chủ động.

Điểm tích cực là dòng vốn ngoại sẽ giải ngân theo hướng từ từ, ổn định và có lộ trình. Khi Việt Nam dần được đưa vào các bộ chỉ số, danh mục sẽ mở rộng với nhiều cổ phiếu bluechip hơn, giúp thu hút vốn đầu tư thụ động một cách bền vững.

Việc nâng hạng không chỉ là "chứng chỉ" về sự trưởng thành của thị trường mà còn là thỏi nam châm thu hút dòng vốn tổ chức dài hạn, giúp TTCK Việt Nam phát triển bền vững và thoát khỏi những biến động ngắn hạn từ tâm lý nhà đầu tư cá nhân. Sự kết hợp giữa nội lực tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và ngoại lực từ dòng vốn quốc tế đang hứa hẹn đưa TTCK Việt Nam bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới.