Thúc đẩy kinh tế bạc, phát huy nguồn lực người cao tuổi

Việt Nam hiện có gần 16,5 triệu người cao tuổi. Trong đó, hơn 9 triệu người vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh; hơn 733.000 người tham gia công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể và hơn 1,1 triệu người tham gia giữ gìn an ninh trật tự.

Người cao tuổi vừa là đối tượng thụ hưởng chính sách, vừa là nguồn lực phát triển kinh tế.

Thực tế cho thấy người cao tuổi không chỉ là nhóm cần được chăm sóc, bảo trợ mà còn là một nguồn lực quan trọng của xã hội. Trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số nhanh, Việt Nam cần chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu là chăm sóc sang đồng thời phát huy năng lực, kinh nghiệm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhóm dân số này.

Một trong những nhiệm vụ được Phó Thủ tướng nhấn mạnh trong hội nghị là xây dựng hệ sinh thái "kinh tế bạc". Theo đó, việc phát triển "kinh tế bạc" không dừng ở các sản phẩm dành riêng cho người cao tuổi mà cần hình thành một hệ sinh thái có sự tham gia của doanh nghiệp, thị trường, khoa học công nghệ và các nguồn lực xã hội, đồng thời mở rộng không gian để người cao tuổi tiếp tục được tham gia và đóng góp.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được Bộ Chính trị giao chủ trì xây dựng đề án phát triển "kinh tế bạc". Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp xây dựng đề án, làm cơ sở hoàn thiện chính sách và thúc đẩy hệ sinh thái này.

Phó Thủ tướng cho rằng dư địa huy động nguồn xã hội hóa trong lĩnh vực này còn lớn. Muốn doanh nghiệp tham gia sâu hơn, cần tiếp tục rà soát pháp luật, hoàn thiện cơ chế xã hội hóa và tạo môi trường để thị trường sản phẩm, dịch vụ dành cho người cao tuổi phát triển.

Cùng với "kinh tế bạc", hoàn thiện dữ liệu về người cao tuổi và nâng cao năng lực số của nhóm này cũng được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.

Phó Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về người cao tuổi, bảo đảm kết nối với các nền tảng số và dữ liệu chuyên ngành, đặc biệt là dữ liệu y tế.

Bộ Y tế được yêu cầu tiếp tục củng cố hệ thống lão khoa, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử.

Bên cạnh đó, người cao tuổi ngày càng tham gia nhiều hơn trên môi trường số nên cần được bảo vệ trước các rủi ro từ không gian mạng. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý chính sách không nên chỉ dừng ở việc bảo vệ mà phải đồng thời tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp cận công nghệ, tham gia chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và kinh tế tri thức.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hỗ trợ người cao tuổi nâng cao năng lực số, trước hết thông qua phong trào "Bình dân học vụ số". Qua đó, giúp người cao tuổi sử dụng công nghệ an toàn, tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục đổi mới sáng tạo và đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

Theo Phó Thủ tướng, cùng với hoàn thiện chính sách an sinh, cần đánh giá lại toàn diện Luật Người cao tuổi để sửa đổi, bổ sung, phù hợp với bối cảnh mới, trong đó quan tâm tới phát huy nguồn lực người cao tuổi.

Ngoài việc bảo đảm sức khỏe, đời sống và an sinh cho người cao tuổi, Nhà nước cần tạo điều kiện để hàng triệu người cao tuổi tiếp tục tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, hoạt động cộng đồng và đóng góp kinh nghiệm cho xã hội. Đây cũng là nền tảng để "kinh tế bạc" phát triển từ nhu cầu thực tế của một xã hội đang già hóa, thay vì chỉ tiếp cận người cao tuổi từ góc độ an sinh.