Kết nối trách nhiệm, xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn

An toàn thực phẩm ngày càng nhận được sự quan tâm của xã hội khi người tiêu dùng không chỉ chú trọng chất lượng sản phẩm cuối cùng mà còn quan tâm đến nguồn gốc và toàn bộ quá trình sản xuất, lưu thông. Một bữa ăn an toàn là kết quả của nhiều mắt xích liên kết, từ vùng nguyên liệu, chăn nuôi, kiểm dịch, giết mổ đến chế biến, vận chuyển, phân phối và tiêu dùng.

Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong quản lý an toàn thực phẩm. Thay vì chủ yếu xử lý khi xảy ra vi phạm, công tác quản lý cần tăng cường phòng ngừa rủi ro, kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng và xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể.

Trong bối cảnh đó, Tạp chí Thương hiệu và Công luận phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Hồ Chí Minh tổ chức tọa đàm “Hành trình vì hàng triệu bữa ăn an toàn”. Chương trình là diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và báo chí trao đổi về thực tiễn sản xuất, kinh doanh thực phẩm, qua đó tìm kiếm giải pháp nâng cao an toàn và minh bạch của thị trường.

Tại sự kiện, Ban tổ chức phát động Chương trình truyền thông “Hành trình vì hàng triệu bữa ăn an toàn”, mở đầu cho kế hoạch truyền thông dài hạn nhằm kết nối những nỗ lực đang được triển khai trong xã hội thành chuỗi hành động liên tục.

Theo kế hoạch, chương trình sẽ không dừng ở một tọa đàm mà được triển khai thông qua nhiều hình thức như tuyến bài chuyên sâu, phóng sự đa nền tảng, podcast, infographic, sản phẩm truyền thông số và các cuộc tọa đàm định kỳ. Qua đó, vấn đề an toàn thực phẩm được tiếp cận rộng hơn, đồng thời tạo thêm không gian để chia sẻ mô hình tốt và phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Doanh nghiệp là mắt xích quan trọng

Doanh nghiệp giữ vị trí quan trọng trong chuỗi thực phẩm an toàn khi trực tiếp tổ chức sản xuất, chế biến, lưu thông hoặc phân phối sản phẩm ra thị trường. Các quyết định về nguyên liệu, quy trình kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc đều tác động trực tiếp đến người tiêu dùng.

Trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng cao, đầu tư cho an toàn thực phẩm không chỉ là chi phí tuân thủ pháp luật mà còn liên quan trực tiếp đến uy tín thương hiệu và khả năng duy trì thị trường của doanh nghiệp.

Ngược lại, một sự cố về chất lượng có thể gây thiệt hại vượt xa giá trị của lô hàng vi phạm. Bên cạnh nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng, doanh nghiệp còn phải đối mặt với tổn thất về thương hiệu và sự suy giảm niềm tin của khách hàng.

Do đó, an toàn thực phẩm không thể chỉ dựa vào hoạt động kiểm tra của cơ quan quản lý. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát chất lượng ngay từ đầu vào; người sản xuất, đơn vị phân phối và người tiêu dùng cũng phải thực hiện trách nhiệm tương ứng tại từng mắt xích.

Ứng dụng công nghệ và truy xuất nguồn gốc được xem là những công cụ quan trọng để tăng tính minh bạch. Khi thông tin về sản phẩm và hành trình lưu thông được kiểm soát, người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn, doanh nghiệp củng cố uy tín, còn cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để giám sát thị trường.

Báo chí cũng giữ vai trò kết nối thông tin, phản ánh những vấn đề phát sinh và thúc đẩy đối thoại giữa các bên. Tạp chí Thương hiệu và Công luận xác định truyền thông về an toàn thực phẩm gắn với mục tiêu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thương hiệu Việt và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch.

Ba mục tiêu cho hành trình dài hạn

Chương trình “Hành trình vì hàng triệu bữa ăn an toàn” tập trung vào ba nhóm mục tiêu.

Trước hết là nhận diện nguy cơ, khó khăn và những khoảng trống trong toàn bộ chuỗi thực phẩm, từ vùng nguyên liệu, chăn nuôi, kiểm dịch, giết mổ đến chế biến, lưu thông và phân phối. Việc xác định các điểm có nguy cơ phát sinh mất an toàn sẽ góp phần cung cấp cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý và doanh nghiệp xây dựng biện pháp kiểm soát phù hợp.

Mục tiêu thứ hai là tạo không gian đối thoại giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Thông qua chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện điểm nghẽn và trao đổi giải pháp, chương trình hướng tới cơ chế phối hợp hiệu quả hơn.

Trong đó, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ và minh bạch chuỗi cung ứng được chú trọng. Khi dòng thông tin đi cùng dòng sản phẩm từ nơi sản xuất đến thị trường, khả năng kiểm soát rủi ro được nâng lên, đồng thời tạo cơ sở xác định trách nhiệm khi phát sinh vấn đề.

Mục tiêu thứ ba là thúc đẩy trách nhiệm xã hội trong cộng đồng doanh nghiệp. Việc giới thiệu và lan tỏa những mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn không chỉ ghi nhận các đơn vị thực hiện tốt mà còn tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho chất lượng.

Đích đến của chương trình là góp phần hình thành hệ sinh thái thực phẩm minh bạch và bền vững, trong đó sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng được đặt ở vị trí trung tâm.

Tham dự chương trình có ông Nguyễn Hữu Thiết - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Hồ Chí Minh, Trưởng đoàn kiểm tra liên ngành về công tác phòng, chống dịch bệnh động vật và kiểm soát giết mổ TP Hồ Chí Minh. Sự tham gia của cơ quan chuyên môn cùng doanh nghiệp, chuyên gia và báo chí tạo điều kiện để vấn đề an toàn thực phẩm được nhìn nhận từ nhiều góc độ.

Ông Nguyễn Hữu Thiết - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Hồ Chí Minh.

“Hành trình vì hàng triệu bữa ăn an toàn” được định hướng không chỉ là một chiến dịch truyền thông ngắn hạn mà là hoạt động kết nối lâu dài thông qua truyền thông, đối thoại và phản ánh thực tiễn.

Từ người chăn nuôi, đơn vị kiểm dịch, cơ sở giết mổ đến doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối, mỗi mắt xích đều có thể tác động đến chất lượng sản phẩm cuối cùng. Cơ chế kiểm soát chỉ phát huy hiệu quả khi trách nhiệm được duy trì xuyên suốt chuỗi, thay vì tập trung vào một công đoạn riêng lẻ.

Với doanh nghiệp, xây dựng chuỗi sản xuất an toàn cũng là quá trình bảo vệ giá trị thương hiệu. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và chất lượng, khả năng chứng minh sản phẩm được kiểm soát minh bạch có thể trở thành lợi thế cạnh tranh.

Ở phía người tiêu dùng, kiến thức và thói quen lựa chọn sản phẩm cũng giữ vai trò quan trọng. Nhu cầu đối với thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng sẽ tạo động lực để nhà sản xuất và đơn vị phân phối nâng cao tiêu chuẩn.

An toàn thực phẩm vì vậy là bài toán của cả chuỗi, trong đó cơ quan quản lý thực hiện chức năng hướng dẫn và kiểm soát, doanh nghiệp chịu trách nhiệm về sản phẩm, báo chí cung cấp thông tin và người tiêu dùng thực hiện quyền lựa chọn. Khi trách nhiệm của từng mắt xích được kết nối, những bữa ăn an toàn sẽ có thêm nền tảng để trở thành một chuẩn mực bền vững trong sản xuất và tiêu dùng.