Khơi thông nguồn lực từ 'kinh tế bạc'

DNVN - Cho rằng kinh tế bạc đang trở thành một xu hướng tất yếu của nhân loại, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu xã hội cần thống nhất nhận thức: người cao tuổi không phải là gánh nặng mà là nguồn lực quý báu; các bộ, ngành và địa phương cần tập trung nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để chủ động thích ứng chính sách.

Thí điểm nhà ở thương mại giá phù hợp: Đề xuất địa phương quyết giá trần / Căng thẳng Trung Đông 'thử thách' hồ sơ tín nhiệm doanh nghiệp Việt

Kinh tế bạc được hiểu là hệ thống các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi. Đặc trưng của nền kinh tế bạc tập trung vào các cơ hội phát sinh từ quá trình già hóa về mặt thị trường đáp ứng nhu cầu của số lượng người cao tuổi ngày càng tăng.

Tại hội nghị về tình hình phát triển kinh tế bạc trên thế giới và chiến lược thích ứng của Việt Nam ngày 11/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, kinh tế bạc không chỉ đơn thuần là giải quyết vấn đề dân số mà còn là giải pháp thúc đẩy cả cung và cầu, góp phần bảo đảm công bằng, tiến bộ và an sinh xã hội.

Thực tế toàn cầu cho thấy, kinh tế bạc đang trở thành một xu hướng tất yếu của nhân loại. Dữ liệu từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc chỉ rõ, mỗi năm thế giới đón thêm khoảng 58 triệu người bước vào nhóm người cao tuổi, và con số này dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2050. Tại Việt Nam, tốc độ già hóa dân số đang diễn ra rất nhanh kể từ năm 2011. Tính đến tháng 3/2025, cả nước đã có gần 17 triệu người cao tuổi. Thực tế này đang đặt ra áp lực lớn về an sinh nhưng đồng thời cũng là đòn bẩy để đổi mới mô hình tăng trưởng.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, người cao tuổi chính là tài sản quốc gia cần được phát huy mạnh mẽ. Ảnh: VGP

Thủ tướng yêu cầu xã hội cần thống nhất nhận thức rằng người cao tuổi không phải là gánh nặng mà là nguồn lực quý báu. Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về uy tín và vai trò của các bậc phụ lão, Thủ tướng nhấn mạnh kinh nghiệm và sự tín nhiệm của người cao tuổi chính là tài sản quốc gia cần được phát huy mạnh mẽ.

Nền tảng chính trị và pháp lý cho kinh tế bạc đã được định hình rõ nét qua các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng không chỉ coi người cao tuổi là đối tượng thụ hưởng mà còn là một phần của nguồn nhân lực chất lượng.

Với mục tiêu nâng cao chỉ số phát triển con người (HDI) lên mức 0,8 và tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, Việt Nam đang nỗ lực thuộc nhóm 40 quốc gia hạnh phúc nhất thế giới. Các chính sách như Chiến lược quốc gia về người cao tuổi đến năm 2035 hay Nghị quyết 36 của Chính phủ đã đặt những viên gạch đầu tiên cho trụ cột chăm sóc sức khỏe chất lượng cao – thành phần cốt lõi của kinh tế bạc.

Bàn về khái niệm kinh tế bạc, các chuyên gia tại hội nghị thống nhất rằng đây là hệ thống các hoạt động kinh tế, sản phẩm và dịch vụ chuyên biệt nhằm đáp ứng nhu cầu của nhóm dân số đang già hóa. Tại Việt Nam, kinh tế bạc được hiểu theo nghĩa rộng hơn: đó là sự kết nối giữa cơ chế chính sách của Nhà nước với nguồn lực xã hội hóa, nơi người cao tuổi vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là đối tượng thụ hưởng. Việc phát triển thành công mô hình này sẽ đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong kỷ nguyên mới mà Nghị quyết Đại hội XIV đã đề ra.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Thủ tướng Chính phủ đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để chủ động thích ứng chính sách. Việc phát triển kinh tế bạc cần được đặt trong mối tương quan chặt chẽ với đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Các mô hình chăm sóc sức khỏe, dưỡng lão và dịch vụ chuyên biệt cần chuyển dần từ trạng thái tự phát sang hệ thống chuyên nghiệp, hiện đại và bao trùm.