Nhu cầu 'việc làm xanh' tăng mạnh

DNVN - Theo TS Vũ Văn Doanh - Phó trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, dù nhu cầu việc làm xanh tăng nhanh, tỷ lệ lao động xanh tại Việt Nam hiện mới khoảng 3,6%, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới đào tạo gắn với kinh tế xanh.

Thị trường bất động sản công nghiệp miền Trung 'hút' vốn FDI / Gia Lai mở rộng kênh tiêu thụ OCOP, gắn sản phẩm địa phương với du lịch

Theo Tổ chức Lao động quốc tế, “việc làm xanh” là những công việc bền vững trong mọi lĩnh vực kinh tế như nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, hành chính…, góp phần bảo tồn và cải thiện chất lượng môi trường.

Tại diễn đàn "Tận dụng nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng xanh” diễn ra mới đây, TS Vũ Văn Doanh đã chia sẻ về thực trạng và giải pháp phát triển nguồn nhân lực môi trường trong bối cảnh chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Dẫn số liệu từ Ngân hàng Thế giới, chuyên gia cho biết, hiện tỷ lệ việc làm xanh tại Việt Nam mới chiếm khoảng 3,6% tổng số việc làm trong 39 ngành nghề. Tuy nhiên, trong tương lai, con số này có thể tăng lên khoảng 40–41% khi mở rộng sang 88 ngành nghề.

Thực tế cho thấy, nhu cầu nhân lực xanh đang gia tăng nhanh chóng. Thống kê của ManpowerGroup Việt Nam giai đoạn 2023–2024 cho thấy, việc làm xanh tăng mạnh, tập trung nhiều nhất ở lĩnh vực sản xuất (33%).

Tuy nhiên, nguồn cung lao động lại chưa theo kịp. Hiện nay, hơn 60% giáo trình liên quan đến phát triển bền vững và năng lượng xanh còn thiếu. Sinh viên ra trường tuy đông về số lượng nhưng chưa đáp ứng yêu cầu về kỹ năng xanh.

TS Vũ Văn Doanh - Phó trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội.

“Hiện nay, tỷ lệ lao động qua đào tạo của Việt Nam vẫn chưa đạt 29%. Trong khi đó, nhu cầu lao động xanh dự báo có thể lên tới khoảng 40% trong thời gian tới”, TS Vũ Văn Doanh nêu.

Theo ông Doanh, đây là khoảng cách lớn giữa nhu cầu và năng lực cung ứng nhân lực, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ từ đào tạo đến chính sách.

Từ góc độ giáo dục, TS Vũ Văn Doanh cho rằng cần sớm tích hợp các nội dung về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững vào chương trình đào tạo.

Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong thời gian tới, các nội dung này sẽ được lồng ghép vào nhiều ngành học, không chỉ riêng lĩnh vực môi trường, nhằm hình thành lực lượng lao động xanh trên diện rộng. Mục tiêu là không chỉ đào tạo nhân lực cho ngành môi trường, mà còn tạo ra nguồn lao động xanh ở nhiều lĩnh vực khác để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi.

Về mục tiêu nâng tỷ lệ lao động xanh lên khoảng 40%, TS Vũ Văn Doanh nhận định đây là xu hướng tất yếu, song khó đạt trong thời gian ngắn.

Hiện nay, số ngành có việc làm xanh mới ở mức hơn 30 ngành, nhưng dự kiến sẽ mở rộng lên 88 ngành trong tương lai. Khi đó, tỷ lệ lao động xanh sẽ tăng tương ứng. Tuy nhiên, để đạt được mức 30–40% sẽ cần thêm thời gian, không thể đạt ngay trong ngắn hạn.

Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh, TS Vũ Văn Doanh đề xuất cần triển khai hiệu quả Chương trình hỗ trợ phát triển thị trường lao động đến năm 2030, định hướng đến 2050.

Bên cạnh đó, cần cụ thể hóa các chủ trương về phát triển nguồn nhân lực Gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp thông qua cơ chế “đặt hàng”. Tăng cường hợp tác giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh cũng như nâng cao tỷ lệ cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng và cập nhật kỹ năng xanh.

"Chỉ khi nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Việt Nam mới có thể tận dụng được cơ hội từ tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trong thời gian tới", chyên gia nhấn mạnh.