Trốn thuế

Tình trạng thất thu ngân sách từ hành vi trốn thuế của doanh nghiệp (DN) không phải là vấn đề mới. Nhưng gần đây tình trạng trốn thuế có dấu hiệu "nở rộ” hơn khi mà hàng loạt DN vịn cớ kinh tế khó khăn nên chậm nộp. Từ việc khất thuế đến trốn thuế của DN là khoảng cách không bao xa.

Ban đầu hầu hết DN xin chậm nộp vì khó khăn, sau đó là chây ỳ, thậm chí nhiều DN phá sản rồi "chạy làng” tiền thuế. Đơn cử, tại tỉnh Đăk Lăk, hàng loạt DN giả "chết” để trốn nghĩa vụ đóng thuế với số tiền vài trăm triệu đồng trở lên. Sau đó lại tung chiêu trò thành lập DN mới rồi lại "giả chết” để trốn thuế. Quá dễ dàng trong việc trốn thuế nên điệp khúc thành lập - "chết”, và lại thành lập đang phổ biến không chỉ ở Đăk Lăk mà còn lan rộng và phát triển tại các tỉnh/thành khác. Tương tự, tại TPHCM, Cục Thuế thành phố này vừa công bố danh sách các DN còn nợ thuế đợt 1 với 16 DN nợ thuế trên địa bàn, tổng số tiền nợ thuế lên tới gần 220 tỉ đồng. Trong đó, DN nợ ít nhất là 1,5 tỷ đồng và nhiều nhất gần 35 tỷ đồng. Và trong số 16 DN mới công bố thì có nhiều DN đã bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh.

Từ thực tế trên cho thấy bất kỳ tỉnh/thành nào cũng có việc DN trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế. Tỉnh nào phát triển mạnh, số DN nhiều thì tỷ lệ thuận với tiền trốn thuế cao và ngược lại. Như vậy, nếu có thể tính đúng, tính đủ thì tổng số tiền DN trốn thuế trên cả nước rất lớn. Đây chính là một khoản quan trọng mà ngân sách đang thất thu.

Lý giải nguyên nhân thất thu tiền thuế, hầu hết lãnh đạo ngành thuế của các tỉnh/thành đều cho rằng, các DN dễ trốn thuế là do khâu thẩm định đầu vào trong việc thành lập DN quá dễ dãi còn khâu hậu kiểm lại không chặt. Từ đó dẫn đến việc mất mát của ngân sách không chỉ dừng lại từ việc trốn thuế của các DN trong nước mà không ít các DN có vốn đầu tư nước ngoài cũng thi nhau chuyển giá. Theo số liệu của Tổng cục Thuế, trong 8 tháng đầu năm 2014 phát hiện 2.000/39.000 DN có dấu hiệu chuyển giá. Đại đa số DN có vốn đầu tư nước ngoài nằm trong danh sách có dấu hiệu chuyển giá chính là những DN được Việt Nam kỳ vọng là đóng góp lớn vào nguồn thu ngân sách nhiều doanh thu và lợi nhuận cao.