AI xâm nhập thị trường việc làm, nghề ‘chăn dắt robot' lên ngôi

Những người điều khiển robot sử dụng AI phải làm việc cả ở hậu trường lẫn ngoài đời thực để giữ cho hệ thống vận hành trơn tru. Ở hậu trường, họ đảm nhận các nhiệm vụ như sạc pin, vệ sinh cảm biến, cập nhật phần mềm và khắc phục các sự cố phần cứng.

Trên đường phố, vai trò của họ càng trở nên quan trọng hơn khi cơ sở hạ tầng đô thị luôn đầy rẫy chướng ngại vật. Không hiếm gặp cảnh những người “trông trẻ” này phải ra tay "giải cứu" robot khỏi ổ gà, giúp chúng đứng dậy khi bị ngã, hỗ trợ băng qua đường và thậm chí phải tự tay giao đồ ăn cho khách khi robot hết pin hoặc khách hàng không muốn bước ra khỏi nhà.

Một thực tế chua xót là nhiều người làm công việc này lại chính là những người vừa bị mất việc giao hàng vào tay robot.

Mức lương cho vị trí này dao động từ 21 đến 26 USD/giờ, tương đương với thu nhập ròng khoảng 45.000 đến 54.000 USD/năm. Mặc dù con số này có thể ổn định và cao hơn mức lương trung bình của một tài xế giao hàng, nó vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức thu nhập đủ sống tại một tiểu bang đắt đỏ như California (Mỹ) - ước tính cần khoảng 63.402 USD cho một người độc thân. Trong khi đó, nhiều người lao động cảm thấy công việc này có phần giống với nghề dọn dẹp.

Đánh mất sự tự do và thu hẹp mạng lưới an sinh

Sự chuyển dịch từ làm việc trên các ứng dụng như Uber hay DoorDash sang làm nhân viên điều khiển robot mang lại nhiều hệ lụy cho người lao động. Trước đây, các công việc giao hàng tự do tuy trả lương thấp nhưng lại cung cấp một mạng lưới an sinh và giải pháp tài chính linh hoạt cho những lao động yếu thế như người di cư, cha mẹ đơn thân, người cao tuổi và người khuyết tật. Giờ đây, robot đang dần loại bỏ nguồn thu nhập dễ tiếp cận này.

Hơn thế nữa, công việc mới đã biến người lao động thành những "người trông trẻ từ xa". Khác với trước đây, khi tài xế có thể tùy ý đóng ứng dụng và ngừng làm việc bất cứ lúc nào, những người điều khiển robot được thuê theo giờ và hoàn toàn bị tước đi sự tự do đó.

Các giám đốc điều hành trong ngành công nghiệp này khẳng định rằng số lượng công việc điều khiển sẽ tăng tỷ lệ thuận với số lượng robot được sản xuất, và rằng "thực sự không thể triển khai những thứ này mà không có con người". Tuy nhiên, đối với nhiều người lao động, đây dường như chỉ là một bước đệm tạm thời. Họ đang "đếm ngược" cho đến ngày công nghệ phát triển đủ để tự động hóa hoàn toàn, từ đó loại bỏ luôn cả nhu cầu tuyển dụng người điều khiển robot.