9 thành tựu tiêu biểu của khoa học và công nghệ Việt Nam năm 2025

Kiến tạo nền tảng thể chế và tôn vinh lịch sử

Một trong những sự kiện nền tảng trong năm 2025 là việc Quốc hội thông qua 10 đạo luật trong lĩnh vực KH&CN, ĐMST & CĐS. Đây được xem là bước đột phá về thể chế, tạo hành lang pháp lý đồng bộ và tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài, mở đường cho những động lực tăng trưởng mới dựa trên tri thức và công nghệ.

Song hành với bước tiến về chính sách, Việt Nam cũng long trọng tổ chức Triển lãm thành tựu KH&CN, ĐMST & CĐS quốc gia nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh (02/9/1945 - 02/9/2025). Cùng với đó, các bộ tem đặc biệt được phát hành kỷ niệm những dấu mốc lịch sử quan trọng của đất nước (như 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam...) cũng được phát hành, góp phần giáo dục truyền thống và khơi dậy lòng tự hào dân tộc cũng như nâng cao nhận thức xã hội, truyền cảm hứng đổi mới sáng tạo, củng cố niềm tin vào trí tuệ Việt Nam, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Tự chủ công nghệ phục vụ Quốc phòng - An ninh

Năm 2025 chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc của nền công nghiệp quốc phòng Việt Nam với hai thành tựu "Make in Vietnam" ấn tượng

Thứ nhất là việc làm chủ công nghệ chế tạo xe thiết giáp. Lần đầu tiên, Việt Nam tự chủ thiết kế và chế tạo thành công xe chiến đấu bộ binh XCB-01 và xe thiết giáp chở quân XTC-02. Các sản phẩm này có tỷ lệ nội địa hóa cao, tích hợp nhiều công nghệ hiện đại. Việc làm chủ thiết kế, chế tạo xe thiết giáp thể hiện quyết tâm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu khí tài quân sự, làm chủ công nghệ quốc phòng, khẳng định năng lực tự chủ và tầm nhìn chiến lược của Việt Nam.

Thứ hai là sản xuất nhiên liệu đặc chủng. Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đã nghiên cứu và thương mại hóa thành công hai dòng nhiên liệu đặc chủng Jet A-1K và DO L-62. Đây là lần đầu tiên doanh nghiệp nội địa tự chủ hoàn toàn chuỗi cung ứng nhiên liệu phục vụ quốc phòng, thay thế hàng nhập khẩu và giúp tiết kiệm ngân sách hàng chục triệu USD mỗi năm.

Hạ tầng số và an ninh mạng vươn tầm quốc tế

Trong kỷ nguyên số, Việt Nam đã đạt được những bước tiến quan trọng về hạ tầng và vị thế quốc tế. Việt Nam đã phủ sóng 5G trên toàn quốc với 22.400 trạm, phục vụ hiệu quả cho chuyển đổi số quốc gia và quốc phòng an ninh. Với kiến trúc hiện đại, mạng 5G Việt Nam không chỉ nâng cao trải nghiệm số mà còn đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có hạ tầng viễn thông tiên tiến.

Cùng với đó, việc thông qua "Công ước Hà Nội" đánh dấu một mốc son toàn cầu trong cuộc chiến chống tội phạm mạng. Sự kiện này nâng cao vị thế của Việt Nam trong việc xây dựng các "luật chơi" quốc tế về an ninh mạng, đồng thời mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ số trong nước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đột phá trong Y tế và Công nghệ sinh học

Ngành Khoa học - công nghệ năm 2025 có hai thành tựu y sinh nổi bật. Đầu tiên là việc giám định hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ gen thế hệ mới. Việt Nam đã làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS-SNP), nâng hiệu suất tách chiết ADN từ 22% lên 80%. Công nghệ này cho phép phân tích các mẫu xương phân hủy nặng và xác định huyết thống xa đến 4 đời, mở ra hy vọng định danh cho hàng vạn liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Tiếp theo là việc thương mại hóa vaccine dịch tả lợn châu Phi (DTLCP). AVAC ASF LIVE là một trong hai vaccine DTLCP thương mại đầu tiên trên thế giới, thể hiện năng lực làm chủ công nghệ vaccine thú y của Việt Nam cũng như năng lực trong việc giải quyết các bài toán khó của ngành thú y thế giới. Đến năm 2025, vaccine này đã được xuất khẩu sang Indonesia và Philippines.

Tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

Trước yêu cầu cấp thiết về an ninh năng lượng và giảm phát thải, sự kiện tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận là một quyết sách chiến lược trong năm 2025. Việc ban hành Luật Năng lượng nguyên tử và các quyết định liên quan thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển nguồn điện nền ổn định, sạch và bền vững, đồng thời thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực và làm chủ công nghệ cao trong lĩnh vực hạt nhân.

Những sự kiện và thành tựu nổi bật của năm 2025 không chỉ là những con số hay sản phẩm cụ thể, mà còn là minh chứng cho trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng vươn lên của Việt Nam. Từ việc tự chủ vũ khí, nhiên liệu, vaccine đến việc định hình luật chơi quốc tế về an ninh mạng, Việt Nam đang vững bước trên con đường trở thành một quốc gia phát triển dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vững chắc.