Vì sao Microsoft luôn tung ra bản vá Windows vào thứ 3?

Ảnh minh họa. Ảnh: Neowin.

Lịch sử ra đời của Patch Tuesday

Trước khi có khái niệm Patch Tuesday, việc cập nhật phần mềm diễn ra khá hỗn loạn. Các bản vá được phát hành không đều đặn, buộc các nhóm CNTT phải liên tục gián đoạn công việc để khắc phục sự cố bất ngờ. Đỉnh điểm là vào năm 2002, hàng loạt vụ vi phạm an ninh nghiêm trọng xảy ra trên toàn cầu do các tổ chức không kịp triển khai các bản vá đơn lẻ, buộc Microsoft phải thay đổi chiến lược bảo mật.

Tháng 10.2003 đánh dấu sự ra đời chính thức của Patch Tuesday. Kể từ đó, sự kiện này trở thành một tiêu chuẩn ngành, giúp chuyển đổi tư duy bảo mật từ phản ứng thụ động sang chủ động phòng ngừa.

Việc lựa chọn ngày thứ Ba không hề ngẫu nhiên mà là một quyết định chiến lược được tính toán kỹ lưỡng nhằm tối ưu hóa quy trình làm việc cho các quản trị viên hệ thống.

Tránh ngày thứ Hai bận rộn. Microsoft quyết định không phát hành bản cập nhật vào thứ Hai để dành thời gian cho các quản trị viên CNTT giải quyết các vấn đề tồn đọng từ tuần trước hoặc các sự cố phát sinh trong ngày nghỉ cuối tuần. Thứ Hai được xem là ngày để "dọn dẹp" và chuẩn bị, thay vì phải đối mặt ngay với một đợt cập nhật lớn.

Đủ thời gian xử lý trước cuối tuần. Thời điểm phát hành thường là 10 giờ sáng theo giờ Thái Bình Dương vào ngày thứ Ba. Lịch trình này giúp các chuyên gia CNTT có trọn vẹn phần còn lại của tuần làm việc để triển khai bản vá, theo dõi tác động và xử lý mọi sự cố phát sinh.

Mục tiêu là đảm bảo các vấn đề liên quan đến bản vá được giải quyết xong trước khi tuần làm việc kết thúc, tránh tình trạng hệ thống gặp lỗi nghiêm trọng vào ngày thứ Sáu hoặc cuối tuần khi nhân lực hỗ trợ thường mỏng hơn.

Việc quy hoạch tất cả các bản cập nhật vào một ngày cố định mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và các nhà cung cấp dịch vụ quản lý (MSP).

Tính chủ động và có kế hoạch: Các chuyên gia CNTT có thể đánh dấu lịch và lên kế hoạch trước, thay vì luôn ở trạng thái bị động.

Hiệu quả cao: Thay vì xử lý lắt nhắt từng bản vá, kỹ thuật viên có thể áp dụng đồng loạt các sửa lỗi quan trọng, giúp giảm thiểu thời gian hệ thống ngừng hoạt động và tiết kiệm nguồn lực.

An toàn và tuân thủ: Một lịch trình nhất quán giúp giảm nguy cơ bỏ sót các bản cập nhật quan trọng, đồng thời đơn giản hóa việc báo cáo tuân thủ các quy định bảo mật.

Sự ra đời của "Exploit Wednesday"

Một hệ quả không mong muốn của Patch Tuesday là hiện tượng "Exploit Wednesday" (Thứ Tư khai thác lỗ hổng). Ngay sau khi Microsoft công bố bản vá vào thứ Ba, tội phạm mạng sẽ lập tức phân tích chúng để tìm ra các lỗ hổng mà bản vá đó khắc phục.

Mục đích của tin tặc là tạo ra mã khai thác và tấn công vào các hệ thống chưa kịp cập nhật trong vòng 24 giờ sau đó. Điều này tạo ra một cuộc chạy đua khốc liệt, buộc các nhóm CNTT phải triển khai bản vá nhanh chóng và chính xác nhất có thể.

Mặc dù quy trình này đã tồn tại hai thập kỷ, Microsoft vẫn không ngừng cải tiến nó. Trong gần một thập kỷ qua, Microsoft đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thu thập dữ liệu và huấn luyện các mô hình nhằm dự đoán thiết bị nào sẽ có trải nghiệm cập nhật an toàn và tin cậy nhất.

Tuy nhiên, dù có kế hoạch tỉ mỉ và công nghệ hỗ trợ, việc cập nhật cho hàng trăm triệu người dùng vẫn không thể tránh khỏi sai sót. Do đó, việc tuân thủ các quy trình quản lý bản vá, như sao lưu dữ liệu và thử nghiệm trước khi triển khai, vẫn là "chìa khóa" để đảm bảo an toàn cho hệ thống.