Việt Nam - Australia hướng tới cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ sang

Phát biểu tại diễn đàn "Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo Việt Nam - Australia" (Tech Connect Vietnam - Australia 2026) ngày 10/8, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân. Ảnh: Trung tâm Truyền thông KH&CN.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam và Australia đã hình thành nền tảng hợp tác trong các lĩnh vực này, điển hình là Chương trình Đổi mới sáng tạo Australia - Việt Nam Aus4Innovation, với cam kết triển khai trong giai đoạn 2018-2028, đã trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Cùng với đó, Trung tâm Công nghệ Chiến lược Australia - Việt Nam cũng đang mở rộng nghiên cứu từ 5G, 6G sang trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, an ninh mạng và công nghệ lượng tử.

Trong năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã phê duyệt chương trình hợp tác nghiên cứu về công nghệ chiến lược giai đoạn 2026-2028. Hai bên dự kiến ký thỏa thuận hợp tác về kinh tế số và nghiên cứu phát triển thủy sản bền vững tại Việt Nam.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng thách thức trong giai đoạn tiếp theo là kết nối các chương trình nghiên cứu, cơ sở nghiên cứu, nguồn vốn và thị trường thành hệ thống hợp tác có khả năng tạo tác động lớn hơn. Theo đó, hợp tác Việt Nam - Australia cần chuyển từ trao đổi kinh nghiệm sang cùng giải quyết các bài toán phát triển, từ chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ và tạo ra tài sản trí tuệ, sản phẩm mới, đồng thời từ các dự án riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái hợp tác dài hạn.

Trên cơ sở đó, Bộ trưởng đề nghị 3 hướng hợp tác chính.

Thứ nhất, tập trung nghiên cứu và phát triển các công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, sinh học, năng lượng sạch và công nghệ biển.

Thứ hai, thúc đẩy hợp tác kinh tế số và chuyển đổi số gắn với thương mại hóa công nghệ và kết nối thị trường. Bộ trưởng đề xuất hai bên lựa chọn một số ngành, doanh nghiệp để triển khai các dự án chuyển đổi số và ứng dụng AI.

Thứ ba, Việt Nam và Australia sẽ tăng đầu tư cho con người và năng lực nghiên cứu dài hạn. Theo Bộ trưởng, hai nước có thể xây dựng các nhóm nghiên cứu, phòng thí nghiệm chung và chương trình kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp.

Phát biểu với sinh viên, nhà khoa học Việt Nam đang học tập và làm việc tại Australia, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam đang triển khai các chính sách thu hút nhân tài nghiên cứu và làm chủ công nghệ chiến lược.

Bộ trưởng kêu gọi các nhà khoa học, sinh viên Việt Nam tại Australia trở về nước hoặc kết nối với các nhóm nghiên cứu trong nước để cùng phát triển công nghệ chiến lược.

Ông kỳ vọng Tech Connect trở thành diễn đàn thường niên kết nối khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Australia, mở rộng hợp tác giữa các nhà khoa học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức của hai nước.