An Giang đặt mục tiêu vào nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số PII

Ngày 29/5 tại An Giang, UBND tỉnh An Giang phối hợp với Cục đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công Nghệ (SATI), Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) cùng các đơn vị chuyên môn tổ chức hội thảo khoa học “Giải pháp cải thiện và nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) tỉnh An Giang năm 2026 và định hướng cho những năm tiếp theo”.

PII được xem là thước đo năng lực cạnh tranh của địa phương

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ cho biết, PII là công cụ quan trọng phản ánh năng lực điều hành, môi trường thể chế, trình độ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của từng địa phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ phát biểu tại sự kiện.

Theo ông Hồ, thời gian qua An Giang đã có nhiều nỗ lực trong thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từng bước hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp, tăng cường ứng dụng công nghệ vào sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, kết quả PII của tỉnh vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế hiện có.

Giai đoạn 2023 - 2025, chỉ số PII của An Giang có nhiều biến động. Năm 2025, tỉnh đạt 31,68 điểm và xếp thứ 28/34 tỉnh, thành. Bộ Khoa học và Công nghệ đã chỉ ra một số chỉ số thành phần còn thấp liên quan đến chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tính năng động của chính quyền địa phương, đầu tư cho giáo dục - đào tạo và các thiết chế pháp lý.

“Trong bối cảnh phát triển mới, An Giang xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, ông Lê Trung Hồ nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, địa phương đặt mục tiêu đến giai đoạn 2026-2030 đưa Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương của tỉnh thuộc nhóm 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước. Đây không chỉ là mục tiêu về thứ hạng mà còn thể hiện quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Doanh nghiệp cần giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Ông Chu Thúc Đạt - Phó Cục trưởng Thường trực Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo không còn là lĩnh vực hỗ trợ mà phải trở thành nền tảng phát triển và động lực tăng trưởng chủ yếu của các địa phương.

Theo ông Đạt, muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, các địa phương không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên hay mở rộng sản xuất theo chiều rộng mà cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và An Giang nói riêng, khoa học công nghệ cần tập trung giải quyết các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và địa phương như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu nông sản, kinh tế tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu, logistics, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số.

Ông Chu Thúc Đạt - Phó Cục Trưởng Thường trực Cục đổi mới sáng tạo Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra nhiều giải pháp về cạnh tranh đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.

Ông Chu Thúc Đạt nhấn mạnh, doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương. Các chính sách khoa học công nghệ cần hướng đến hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo địa phương đóng vai trò kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Đây được xem là mắt xích quan trọng giúp chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Đề xuất nhiều cơ chế mới thúc đẩy tài sản trí tuệ

Các tham luận trình bày tại hội thảo cho thấy, An Giang hiện sở hữu nhiều nguồn lực quan trọng cho phát triển đổi mới sáng tạo. Toàn tỉnh có 582 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 14 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia. Nhiều sản phẩm đã xây dựng được thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, địa phương có hệ thống trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu cùng các doanh nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản, chế biến thực phẩm, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra nhiều hạn chế đang làm giảm hiệu quả khai thác tài sản trí tuệ của địa phương.

Nhiều kết quả nghiên cứu vẫn dừng lại ở các bài báo khoa học hoặc đề tài nghiệm thu mà chưa được đánh giá dưới góc độ tài sản trí tuệ và chưa được thương mại hóa. Cơ chế kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp còn hạn chế. Hoạt động hỗ trợ sở hữu trí tuệ tại nhiều nơi còn mang tính tự phát, thiếu sự phối hợp đồng bộ.

Các tham luận cũng cho rằng địa phương vẫn thiếu cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tiếp nhận, khai thác và phát triển các tài sản trí tuệ được tạo ra từ viện, trường; đồng thời thiếu các chính sách đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp tham gia sâu vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đề xuất cơ chế đột phá phát triển tài sản trí tuệ

Điểm nhấn đáng chú ý của hội thảo là nhóm giải pháp về phát triển tài sản trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các chuyên gia đề xuất chuyển từ cơ chế “chờ đăng ký” sang cơ chế “chủ động phát hiện và xác lập quyền sở hữu trí tuệ” đối với các kết quả nghiên cứu khoa học, sản phẩm OCOP, sáng kiến kỹ thuật, tri thức bản địa và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các sở, ngành liên quan.

Một số giải pháp cụ thể được đề xuất gồm thành lập Ban Chỉ đạo phát triển tài sản trí tuệ tỉnh An Giang; giao đơn vị chuyên trách làm đầu mối triển khai; xây dựng cơ chế đặt hàng nhiệm vụ theo nhu cầu thực tiễn; khoán kinh phí theo kết quả đầu ra và đánh giá hiệu quả thông qua hệ thống KPI cụ thể.

Theo đề án được trình bày tại hội thảo, giai đoạn 2026 - 2030 An Giang đặt mục tiêu gia tăng số lượng đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích, nhãn hiệu và kiểu dáng công nghiệp; đồng thời thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu có tiềm năng ứng dụng vào sản xuất kinh doanh.

Các đại biểu nhận định nếu triển khai đồng bộ các giải pháp trên, An Giang không chỉ cải thiện thứ hạng PII mà còn tạo ra động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ đề nghị các sở, ngành, đơn vị liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp để cụ thể hóa thành các nhiệm vụ, giải pháp khả thi.

Ông nhấn mạnh việc cải thiện chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương phải gắn với nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp và tạo ra những giá trị thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời gian tới.