Công nghệ lượng tử là chiến lược quốc gia

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, công nghệ lượng tử là lĩnh vực mới, phức tạp và thay đổi nhanh, có liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, chuyển đổi số các ngành công nghiệp chiến lược và năng lực cạnh tranh dài hạn của đất nước. Việc phát triển lĩnh vực này phải gắn với triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, đồng thời kết nối với các lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu quốc gia, công nghệ không gian.

Lãnh đạo Trung ương cho rằng, nếu phát triển công nghệ lượng tử tách rời các mục tiêu chiến lược nói trên, chương trình có thể trở nên tốn kém nhưng không tạo ra năng lực quốc gia thực chất.

Về định hướng phát triển, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần giữ tư duy “đi sau nhưng không đi chậm; không nóng vội nhưng cũng không chần chừ”. Việt Nam cần tránh tâm lý chạy theo phong trào hoặc đặt mục tiêu vượt quá năng lực thực tế. Trọng tâm là xây dựng năng lực nền tảng, lựa chọn đúng lĩnh vực có thể tạo ra giá trị và năng lực thật cho quốc gia.

Một trong những ưu tiên hàng đầu trong phát triển công nghệ lượng tử được nhấn mạnh là bảo đảm an ninh và chủ quyền số quốc gia, giúp đất nước chủ động từ sớm, từ xa trước các nguy cơ công nghệ. Việc đầu tư cũng cần tập trung, tránh dàn trải hoặc phân tán thiết bị, nguồn lực khiến không hình thành được sức mạnh tổng hợp.

Theo định hướng này, Việt Nam sẽ tập trung xây dựng các trung tâm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm trọng điểm và cơ chế phối hợp giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp với các cơ quan quốc phòng - an ninh.

Hợp tác quốc tế được xác định cần triển khai theo hướng chọn lọc, thực chất nhằm nâng cao năng lực tự chủ công nghệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý không để hợp tác quốc tế trở thành sự phụ thuộc mới.

Về nhân lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập yêu cầu xây dựng chương trình quốc gia đào tạo nhân lực lượng tử, đồng thời có cơ chế đặc thù để thu hút chuyên gia quốc tế và các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài tham gia nghiên cứu, phát triển lĩnh vực này.

Ông cũng yêu cầu công nghệ lượng tử phải được đưa vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm cụ thể thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hoặc trên các đề án. Hệ thống đánh giá khoa học cần chuyển từ tư duy thành tích ngắn hạn sang coi trọng năng lực tích lũy lâu dài, đồng thời chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu khoa học.

Tại cuộc họp, Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được giao tiếp tục hoàn thiện đề án phát triển công nghệ lượng tử trước khi trình Ban Bí thư xem xét.