Đề xuất mức thù lao 300 triệu đồng/tháng cho tổng công trình sư

Nội dung được đưa ra tại hội thảo "Góp ý hoàn thiện cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia đặc biệt sử dụng ngân sách nhà nước" do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN) quốc gia (NAFOSTED) tổ chức ngày 9/7.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Giám đốc NAFOSTED Đào Ngọc Chiến cho biết, trong nhiều năm qua, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chủ yếu được quản lý theo mô hình đề tài nghiên cứu. Cơ chế lập dự toán vẫn thiên về các khoản chi cho nhân lực, vật tư, thiết bị, chưa phản ánh đúng đặc thù của quá trình phát triển, làm chủ và thương mại hóa công nghệ chiến lược.

Đánh giá cơ chế tài chính khoa học và công nghệ hiện hành, bà Nguyễn Thị Kim Thành - Kế toán trưởng NAFOSTED cho biết, dù khung pháp lý về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã từng bước được hoàn thiện, cơ chế tài chính hiện hành vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển công nghệ lõi, công nghệ nguồn và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Thành, cơ chế tài chính hiện tại có 4 điểm nghẽn lớn.

Thứ nhất, việc chi trả thù lao vẫn tính theo ngày công, định mức bình quân hoặc nhóm chức danh truyền thống không phản ánh đúng giá trị đóng góp, mức độ rủi ro công nghệ và không đủ sức cạnh tranh để thu hút các chuyên gia hàng đầu hay các tổng công trình sư.

Thứ hai, cơ chế lập dự toán theo khoản mục chi thay vì theo vòng đời công nghệ, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. Do đó, cần bổ sung thêm quy định gắn từng khoản chi với nhóm công việc, mốc đánh giá và kết quả đầu ra tương ứng nhằm quản lý xuyên suốt quá trình hình thành sản phẩm công nghệ, làm căn cứ thực hiện thanh toán và tăng cường trách nhiệm giải trình trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

 

Thứ ba, chưa có cơ chế sử dụng quỹ dự phòng rủi ro - một cơ chế tài chính đặc thù. Điều này dẫn tới sự thiếu hụt hành lang pháp lý để áp dụng trong thực tiễn.

Và cuối cùng là chưa cho phép triển khai đồng thời nhiều phương án nghiên cứu độc lập đối với cùng một nhiệm vụ.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, bám sát định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về việc phải có cơ chế đặc biệt về thu nhập nhằm thu hút, giữ chân nhân tài, Dự thảo Thông tư đã đề xuất 6 nhóm cơ chế tài chính đột phá, gồm cơ chế đãi ngộ nhân lực tham gia nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược; kinh phí dự phòng tối đa 10% tổng kinh phí nhiệm vụ; quản lý và quyết toán theo kết quả, mức khoán; cho phép triển khai nhiều phương án nghiên cứu độc lập; trao quyền tự chủ lựa chọn nhà cung cấp; quản lý theo chuỗi nhiệm vụ, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, mức thù lao theo vị trí công việc trong nước được đề xuất lên tới 300 triệu đồng/tháng đối với tổng công trình sư, 250 triệu đồng/tháng cho kiến trúc sư trưởng, 150 triệu đồng/tháng cho chủ nhiệm nhiệm vụ và 140 triệu đồng/tháng cho chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc.

Cơ chế đãi ngộ này vừa bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế đất nước, vừa tạo mức đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để vươn tầm khu vực.

Dự thảo Thông tư đánh dấu một bước chuyển đổi tư duy cốt lõi: chuyển từ việc "quản lý chi phí" chi li đầu vào sang "đầu tư phát triển công nghệ chiến lược" gắn với kết quả.

"Muốn có công nghệ chiến lược, phải có cơ chế tài chính chiến lược. Muốn có nhân tài công nghệ, phải có cơ chế đãi ngộ mang tính cạnh tranh quốc tế", bà Thành cho biết.

 

Việc ban hành Thông tư hướng dẫn cơ chế tài chính này được kỳ vọng tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính, đồng thời tạo động lực cho toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình làm chủ công nghệ lõi, thu hút chất xám toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.