Khoa học công nghệ phải trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng

Ngày 28/9, tại phiên họp đầu tiên của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sau khi được kiện toàn, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, nền kinh tế không thể duy trì đà tăng trưởng hai con số trong nhiều năm nếu chỉ dựa vào nguồn vốn và lao động chi phí thấp.

Thủ tướng cho rằng con đường bền vững là nâng cao năng suất lao động, mà muốn nâng cao năng suất phải nhờ đến khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS). Do đó, KHCN, ĐMST và CĐS phải trở thành "động lực chủ yếu, trực tiếp" cho tăng trưởng.

Mặc dù thể chế, hạ tầng số, dữ liệu và dịch vụ công đã bước đầu có kết quả, Thủ tướng nhận định điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của người đứng đầu.

Theo Thủ tướng Chính phủ, cần chuyển mạnh tư duy quản trị từ "đo đầu vào" sang "đo đầu ra tăng trưởng”. Thay vì đo đếm số lượng văn bản, đề tài hay nền tảng, thước đo bắt buộc phải là năng suất lao động, doanh thu công nghệ số, giá trị gia tăng và đóng góp vào GRDP/GDP. Mỗi nhiệm vụ phải trả lời rõ bốn câu hỏi: Đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng? Ai chịu trách nhiệm? Nguồn lực ở đâu? Bao giờ có kết quả?

Ngoài ra, cần tập trung số hóa các ngành sản xuất chủ lực, phát triển kinh tế dữ liệu và lực lượng doanh nghiệp công nghệ số, đồng thời phân vai rõ ràng các chủ thể trong hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Về việc phê duyệt và tổ chức triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược tại các bộ, cơ quan; Thủ tướng yêu cầu mỗi nhiệm vụ phải tạo giá trị, có đóng góp thực chất vào tăng trưởng kinh tế - xã hội. Các bộ, cơ quan phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình thực hiện định kỳ trước ngày 30 hằng tháng. Đối với 14 nhiệm vụ công nghệ chiến lược đã phê duyệt, khẩn trương tuyển chọn tổ chức chủ trì; đối với 8 nhiệm vụ đã được thẩm định đủ điều kiện còn lại, khẩn trương hoàn thành phê duyệt trước ngày 15/10/2026.

Về thương mại hóa kết quả nghiên cứu, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn, đề xuất hoàn thiện quy định về sàn giao dịch khoa học và công nghệ. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính xây dựng phương án thí điểm tạo đơn hàng đầu tiên cho sản phẩm công nghệ chiến lược, trình cấp có thẩm quyền trong quý II/2027.

Về sử dụng hệ thống phòng thí nghiệm, Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương nghiên cứu, rà soát, ban hành quy định về hoạt động, cơ chế vận hành dùng chung của các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, hoàn thành trong quý I/2027.

Thủ tướng yêu cầu các tập đoàn, doanh nghiệp, ngân hàng tiếp tục phát huy vai trò trung tâm trong phát triển KHCN, ĐMST, CĐS. Trong đó, các tập đoàn, doanh nghiệp tham gia xuyên suốt từ khâu xác định nhu cầu, đặt hàng, nghiên cứu, lựa chọn công nghệ, đầu tư, thử nghiệm đến tiếp nhận, làm chủ, thương mại hóa, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường.

Về hạ tầng số, dữ liệu và chuyển đổi số, các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện các cơ sở dữ liệu được giao, ưu tiên dữ liệu giáo dục, an sinh xã hội, cán bộ, y tế, bản án và đất đai; đồng thời hoàn thiện khung quản trị, kiến trúc dữ liệu, bảo đảm đồng bộ, thống nhất và đúng tiến độ.

Về cải cách thủ tục hành chính, dịch vụ công và Đề án 06, các bộ, ngành tập trung số hóa, đồng bộ dữ liệu và tích hợp các dịch vụ thiết yếu trên VNeID; hoàn thiện chữ ký số miễn phí, đồng bộ dữ liệu đất đai, định danh địa điểm và tích hợp 82 thủ tục hành chính thiết yếu.