Vai trò lực đẩy của truyền thông cho 'Make in Vietnam'

Tổng giám đốc Đài truyền hình Việt Nam Nguyễn Thanh Lâm

Phát biểu tại Diễn đàn quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số ngày 30/12, Tổng giám đốc Đài truyền hình Việt Nam (VTV) Nguyễn Thanh Lâm cho rằng, đất nước đang chuẩn bị những tiền đề quan trọng cho một tầm nhìn phát triển cao hơn, bền vững và tự chủ hơn. Trong bối cảnh đó, cụm từ "Make in Viet Nam" cần được nhìn nhận như một tư duy phát triển kinh tế mới: chuyển dịch từ gia công, lắp ráp sang làm chủ thiết kế, công nghệ, chuỗi giá trị và thị trường.

Đây là sự cụ thể hóa sinh động tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc phát huy nội lực và lấy con người, trí tuệ Việt Nam làm trung tâm phát triển. Ở tầng sâu nhất, tinh thần này nuôi dưỡng sự đổi mới sáng tạo và thương hiệu quốc gia, chuyển từ tư duy "làm theo" sang tư duy "tạo ra giá trị bền vững" mang bản sắc Việt.

Một trong những vai trò quan trọng nhất của truyền thông là phản ánh đúng bản chất vấn đề để "Make in Vietnam" không bị hiểu sai hay làm lệch.

Trước hết, truyền thông cần làm rõ rằng "Make in Vietnam" không phải là bài ngoại hay tự làm tất cả mọi thứ, mà là làm chủ các khâu cốt lõi và hợp tác quốc tế ở những khâu phù hợp. Quan trọng hơn, báo chí phải cảnh báo để tránh việc biến cụm từ này thành khẩu hiệu rỗng. Việc gắn nhãn "Make in Vietnam" cho những sản phẩm chưa làm chủ công nghệ, chất lượng kém sẽ làm mất niềm tin xã hội, điều này nguy hiểm hơn nhiều so với việc chưa làm được.

Bên cạnh đó, truyền thông cần cổ vũ cho một thái độ chấp nhận thất bại. Nếu xã hội chỉ tôn vinh thành công và kỳ thị thất bại, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẽ không thể lớn mạnh, bởi "Make in Vietnam" đồng nghĩa với việc sẽ có những doanh nghiệp đi trước vấp ngã.

"Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi luật chơi và các lợi thế truyền thống như nhân công, đất đai đang thu hẹp, câu hỏi quan trọng không còn là người Việt có làm được không, mà là chọn làm cái gì để tạo ra lợi thế cạnh tranh tối ưu. Truyền thông cần lan tỏa thông điệp: "In Vietnam" là cần, nhưng "By Vietnamese" mới là cốt lõi" - ông Nguyễn Thanh Lâm nhấn mạnh.

Giá trị thực sự nằm ở chủ thể sáng tạo là con người Việt Nam. Thực tiễn từ các doanh nghiệp như Viettel hay FPT cho thấy, dù kinh doanh tại nước ngoài, sử dụng hạ tầng sở tại, nhưng công nghệ cốt lõi và quyền kiểm soát vẫn thuộc về người Việt.

"Đây không chỉ là thành công của từng doanh nghiệp, mà còn là cách Việt Nam mở rộng “biên giới mềm” của mình trong thời đại kinh tế số và toàn cầu hóa" - ông Lâm nhận định.

Sứ mệnh của báo chí: Kể câu chuyện giá trị

Bản thân báo chí - truyền thông cũng là một ngành công nghiệp văn hóa và phải mang tinh thần "Make in Vietnam". Ngoài việc xây dựng các sản phẩm Make in Vietnam, truyền thông cần thực hiện sứ mệnh để xã hội cần hiểu đúng và tin thật, từ đó giúp "Make in Vietnam" bền vững.

Nhiệm vụ của truyền thông hiện nay không chỉ là tuyên truyền, mà phải chuyển sang kể những câu chuyện về giá trị. Báo chí cần làm rõ ai là người thiết kế, sản phẩm giải quyết vấn đề gì, và đánh giá sản phẩm Việt bằng chuẩn mực quốc tế một cách khách quan - không tâng bốc nhưng cũng không định kiến.

"Make in Vietnam" là một chiến lược phát triển quốc gia, không phải một chiến dịch truyền thông ngắn hạn. Thành công của nó được đo bằng số lượng sản phẩm, dịch vụ Việt được người dân tin dùng và vươn ra thế giới.

Để truyền tải được chính xác điều này, truyền thông cần sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, nhà khoa học, người dân - những chủ thể kiểm chứng, xác nhận thành quả của Make in Vietnam.