Kiến nghị ưu tiên dùng E100 trong nước cho xăng sinh học

Ngày 3/8, đoàn công tác của Bộ Công Thương do Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân dẫn đầu đã thực địa kiểm tra và làm việc với các đơn vị sản xuất E100. Buổi làm việc tập trung đánh giá năng lực thực tế, tháo gỡ các "điểm nghẽn" về cơ chế và định hướng phát triển bền vững cho ngành nhiên liệu sinh học.

Tại Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, đại diện Tổng Công ty CP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) cho biết đơn vị đang vận hành vượt công suất thiết kế để đáp ứng nhu cầu thị trường. Đáng chú ý, Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất đang triển khai lộ trình nâng công suất khả dụng lên mức 125% - 150%, đồng thời thử nghiệm chuyển đổi nguyên liệu từ sắn sang ngô để tối ưu hiệu quả.

Hiện nay, cả nước có 3 nhà máy E100 đang hoạt động (Dung Quất, Quảng Nam và Đồng Nai) với tổng công suất thiết kế khoảng 277.000 m³/năm. Trong tháng 6/2026, các đơn vị này đã đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng. Ngoài ra, dự án nhà máy ethanol An Khê (Gia Lai) với vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng cũng dự kiến đi vào hoạt động đầu năm 2028, hứa hẹn bổ sung nguồn cung đáng kể cho thị trường.

Bên cạnh việc phục hồi sản xuất, các doanh nghiệp đang nghiên cứu mở rộng chuỗi giá trị sang nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và methanol carbon thấp, phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các nhà máy sản xuất E100 nêu một số vướng mắc như đầu ra chưa ổn định, phải cạnh tranh với E100 nhập khẩu và chủ yếu ký hợp đồng ngắn hạn, khiến doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch sản xuất, thu mua nguyên liệu cũng như đầu tư nâng cấp thiết bị.

Ông Nguyễn Việt Thắng - Tổng Giám đốc BSR kiến nghị cần có cơ chế tài chính phù hợp, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, ưu tiên sử dụng E100 sản xuất trong nước; đồng thời đề nghị BSR, PVOIL cùng các đơn vị liên quan ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, có cơ chế thanh toán trước theo quý phù hợp với công suất khả dụng của nhà máy.

Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng ethanol không đơn thuần là một ngành công nghiệp chế biến như nhiều ngành khác, mà là ngành gắn trực tiếp với an ninh năng lượng quốc gia. Từ góc nhìn đó, ông Tuấn đề nghị xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để chuyển sang các sản phẩm chế biến sâu, qua đó giữ nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đề nghị các doanh nghiệp cần tập trung đề xuất các nội dung cần thiết, hợp lý, cơ quan quản lý sẽ tham mưu hỗ trợ, tháo gỡ nhanh. Ông Đặng Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than đề nghị lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp trong lĩnh vực này cần quyết liệt hơn nữa mở rộng đầu tư, phục hồi sản xuất các nhà máy.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, để thị trường xăng sinh học phát triển bền vững, các doanh nghiệp không chỉ tập trung nâng công suất mà cần chủ động rà soát toàn diện năng lực sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ. Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa các nhà máy, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, đơn vị phối trộn và các địa phương, nhằm bảo đảm nguồn cung lâu dài cho thị trường trong nước.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cho rằng quá trình phát triển nhiên liệu sinh học vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ. Những vướng mắc về đầu tư, tiếp cận vốn, nguồn nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm, cạnh tranh với hàng nhập khẩu, cơ chế hợp đồng dài hạn cũng như các vấn đề khoa học công nghệ cần được doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý cùng nhìn nhận thẳng thắn, chủ động đề xuất giải pháp.

Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, xử lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển sản xuất trong báo cáo đánh giá sau 2 tháng đưa xăng E10 vào thị trường tới đây.

Thứ trưởng cũng cam kết Bộ Công Thương sẽ tổng hợp toàn bộ các kiến nghị về vốn, cơ chế thuế, bảo hộ sản xuất trong nước để báo cáo Chính phủ. Mục tiêu là tạo động lực thu hút đầu tư, nâng cao sức cạnh tranh của nhiên liệu sinh học nội địa, từ đó giảm dần phụ thuộc vào nhập khẩu và hiện thực hóa cam kết chuyển đổi xanh của Việt Nam.