Chính phủ phê duyệt đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1413/QĐ-TTg phê duyệt Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, liên tục đến năm 2045.

Theo đề án, thị trường tài chính sẽ được phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại, cân bằng giữa các cấu phần và có khả năng huy động, phân bổ hiệu quả nguồn lực trong và ngoài nước. Đến năm 2045, thị trường tài chính Việt Nam được kỳ vọng vận hành theo các chuẩn mực quốc tế, với hệ thống thể chế, hạ tầng, sản phẩm và cơ chế giám sát hiện đại.

Trong định hướng này, thị trường chứng khoán tiếp tục giữ vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế. Hệ thống ngân hàng được phát triển theo hướng an toàn, hiện đại; thị trường bảo hiểm hoạt động bền vững; Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam từng bước trở thành đầu mối kết nối dòng vốn, dịch vụ và các định chế tài chính trong khu vực.

Ảnh minh họa.

Đẩy mạnh phát triển thị trường vốn

Đề án đặt mục tiêu mở rộng quy mô và tăng chiều sâu của thị trường vốn, tăng hiệu quả huy động vốn trung và dài hạn, đẩy mạnh huy động vốn thông qua chào bán cổ phiếu và trái phiếu ra công chúng, đồng thời nâng cao năng lực của các tổ chức kinh doanh chứng khoán và định chế tài chính trung gian.

Chính phủ cũng sẽ phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, ưu tiên nhà đầu tư tổ chức như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm.

Phấn đấu đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và chứng khoán dự kiến đạt khoảng 15% GDP; tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt khoảng 5% GDP; quy mô tổng tài sản các quỹ hưu trí tăng bình quân 11,5% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030.

Trong lĩnh vực ngân hàng, đề án đặt mục tiêu hiện đại hóa hệ thống, nâng cao chất lượng tín dụng, phát triển ngân hàng số và tài chính toàn diện, đồng thời bảo đảm an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng. Thị trường bảo hiểm được định hướng phát triển toàn diện, đóng góp cho ổn định tài chính, an sinh xã hội và đầu tư dài hạn.

Theo đề án, hệ thống thanh toán sẽ được hiện đại hóa, bảo đảm kết nối với các hệ thống thanh toán song phương và đa phương trong khu vực và trên thế giới chậm nhất vào năm 2028.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường chứng khoán cơ sở trong năm 2027; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý và giám sát thị trường tài chính trong giai đoạn 2030-2035.

Bên cạnh đó, các sản phẩm và thị trường mới, cùng với các cơ chế đột phá nhằm nâng quy mô và thanh khoản của thị trường vốn sẽ được vận hành hiệu quả.

Các nhóm giải pháp trọng tâm thực hiện Đề án

Để thực hiện các mục tiêu trên, đề án đưa ra tám nhóm giải pháp.

Về thể chế, Chính phủ sẽ rà soát, sửa đổi, bổ sung pháp luật chuyên ngành, đồng thời nghiên cứu xây dựng luật về quản lý, giám sát thị trường và dịch vụ tài chính.

Về sản phẩm, đề án định hướng phát triển đồng bộ các thị trường cổ phiếu, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán phái sinh, tiền tệ - tín dụng, bảo hiểm và tài sản mã hóa. Trong đó, phân khúc tài chính xanh sẽ được thúc đẩy thông qua cổ phiếu xanh, trái phiếu doanh nghiệp xanh, quỹ đầu tư ESG. Đồng thời, xây dựng bộ chỉ số chứng khoán xanh.

Đối với thị trường tiền tệ - tín dụng, Chính phủ tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng, hướng dòng vốn tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thúc đẩy tín dụng xanh và các dịch vụ thông tin tín dụng trên môi trường số.

Đề án cũng đưa ra định hướng tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển hệ thống quỹ đầu tư chứng khoán; khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các định chế đầu tư chuyên nghiệp nhằm giảm rủi ro. Với nhà đầu tư nước ngoài, thủ tục mở tài khoản, chuyển đổi ngoại tệ, chuyển lợi nhuận ra về nước sẽ từng bước được đơn giản hóa.

Trong lĩnh vực ngân hàng, Chính phủ sẽ nghiên cứu hình thành một số ngân hàng quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh trong khu vực, khuyến khích một số ngân hàng thương mại có tầm quan trọng đối với hệ thống áp dụng sớm các tiêu chuẩn an toàn tiệm cận Basel III từ năm 2026, đồng thời tiếp tục xử lý nợ xấu và hạn chế sở hữu chéo.

Ngoài ra, đề án còn tập trung hiện đại hóa hạ tầng thanh toán và giao dịch, tăng cường chuyển đổi số, đổi hướng công tác giám sát trên cơ sở rủi ro, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, nâng hạng thị trường chứng khoán và phát triển nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, an ninh mạng và quản trị rủi ro.