Đà Nẵng: Đề xuất giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về nhân lực chất lượng cao

Xây dựng và vận hành sàn giao dịch việc làm điện tử thông minh

Giám đốc VCCI Miền Trung - Tây Nguyên Nguyễn Tiến Quang cho biết, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ điểm nghẽn về lao động và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, VCCI Miền Trung - Tây Nguyên đã kiến nghị UBND TP Đà Nẵng một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Ông Nguyễn Tiến Quang nêu những giải pháp mà VCCI Miền Trung - Tây Nguyên đề xuất với TP Đà Nẵng để tháo gỡ điểm nghẽn về nhân lực chất lượng cao cho doanh nghiệp.

Trước hết là đề xuất TP Đà Nẵng nghiên cứu thiết lập và vận hành sàn giao dịch việc làm điện tử thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Trong đó, tập trung kết nối cung - cầu lao động theo thời gian thực, cập nhật nhu cầu tuyển dụng từ DN và hồ sơ người lao động, phân loại chi tiết theo ngành nghề, trình độ, kỹ năng nghề nghiệp thực tế...

Đồng thời, sàn giao dịch có thể hỗ trợ dự báo nhu cầu nhân lực trong ngắn, trung và dài hạn; phân tích xu hướng tuyển dụng của các ngành mũi nhọn (vi mạch, AI, công nghệ cao, du lịch số…), xác định các nhóm kỹ năng đang thiếu hụt để phục vụ công tác điều hành và kế hoạch đào tạo của thành phố. Công khai năng lực đào tạo, tích hợp dữ liệu về các cơ sở đào tạo, chuẩn đầu ra, tỷ lệ sinh viên có việc làm đúng ngành sau tốt nghiệp để DN và người học dễ dàng tham chiếu, lựa chọn ngành phù hợp.

Kết hợp tuyển dụng trực tiếp thông qua các hội chợ, ngày hội việc làm định kỳ với nền tảng phỏng vấn, kết nối việc làm trực tuyến 24/7. Sàn giao dịch việc làm điện tử sẽ là nền tảng dữ liệu chung, minh bạch, giúp thành phố có cơ sở hoạch định chính sách, định hướng chỉ tiêu tuyển sinh và ngành nghề đào tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học. DN cũng sẽ thuận lợi hơn trong tuyển dụng đúng nhu cầu, đúng vị trí và thời điểm.

Triển khai các mô hình hỗ trợ đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp

VCCI Miền Trung - Tây Nguyên đề xuất TP Đà Nẵng nghiên cứu cơ chế bố trí ngân sách hỗ trợ trực tiếp từ 30% đến 50% chi phí bồi dưỡng kỹ năng, đào tạo lại cho DN khi tiếp nhận sinh viên mới tốt nghiệp hoặc đào tạo nâng cao trình độ cho lao động hiện hữu trong các ngành kinh tế mũi nhọn (thiết kế vi mạch, AI, CNTT, quản trị du lịch số cao cấp).

Nghiên cứu đầu tư các phòng thực hành công nghệ chuyên sâu về thiết kế vi mạch bán dẫn và kiểm thử các hệ thống AI dùng chung đặt tại một số trường đại học lớn hoặc khu công nghệ cao giúp giảm chi phí đầu tư thiết bị ban đầu cho DN, tạo điều kiện để DN cử chuyên gia phối hợp hướng dẫn thực hành ngay trong nhà trường.

Cùng với đó, nghiên cứu cơ chế khuyến khích quỹ đào tạo nội bộ của DN, cơ chế ghi nhận, tôn vinh và ưu đãi thuế hoặc đưa ra chi phí hợp lý đối với các DN chủ động trích lập và duy trì quỹ đào tạo nội bộ thường xuyên. Đồng thời thành phố điều phối liên kết giữa các cơ sở đào tạo và DN tái thiết kế chương trình học theo hướng 30% thời gian học lý thuyết tại trường và 70% thời gian thực hành, làm việc trực tiếp tại DN.

Giao nhiệm vụ, cơ chế và hỗ trợ kinh phí cho các hiệp hội DN chuyên ngành chủ trì khảo sát nhu cầu, xây dựng và tổ chức các chương trình đào tạo lại ngắn hạn đúng với thực tế sản xuất của hội viên. Hằng năm, các hiệp hội có trách nhiệm báo cáo đánh giá nhu cầu nhân lực, đề xuất danh mục đào tạo với thành phố. Có cơ chế khuyến khích DN và nhà trường ký kết hợp đồng đặt hàng nhân lực, cam kết đầu ra và tuyển dụng ngay từ khi sinh viên nhập học.

Phát triển hạ tầng an sinh để giữ chân lao động

Theo VCCI Miền Trung - Tây Nguyên, TP Đà Nẵng cần xác định hạ tầng an sinh là công cụ cạnh tranh nhân lực cốt lõi. Cơ quan này đề xuất Đà Nẵng đẩy nhanh quy hoạch nhà ở, quyết liệt triển khai các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho chuyên gia với tiêu chuẩn chất lượng trung và cao cấp tại các khu vực phụ cận các KCN lớn.

Trong bối cảnh tiền lương của người lao động chưa tạo lợi thế rõ rệt so với các địa phương trong vùng, việc giá thuê nhà tại Đà Nẵng hiện khá cao là một rào cản không nhỏ trong thu hút lao động. Vì vậy, thành phố cần có chính sách hỗ trợ an cư, lồng ghép các chương trình cho thuê nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư với chính sách tuyển dụng, thu hút lao động đến làm việc tại Đà Nẵng.

Đồng thời đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng trường mầm non công lập, cơ sở y tế, khu thể thao, sinh hoạt văn hóa tại các cụm công nghiệp… giúp người lao động yên tâm gắn bó lâu dài, giảm tình trạng dịch chuyển lao động tự do.

Trên cơ sở chương trình “Bình dân học vụ số” mà TP Đà Nẵng đang triển khai, VCCI Miền Trung - Tây Nguyên đề nghị mở rộng sang chương trình “Bình dân học vụ tiếng Anh”; khuyến khích, hỗ trợ các DN, cơ sở đào tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo ngoại ngữ dành cho người lao động, đặc biệt là lao động trong các ngành du lịch, dịch vụ, CNTT và công nghiệp hỗ trợ.

Hỗ trợ đặc thù về nhân lực cho các dự án công nghệ cao và trọng điểm

Đối với các dự án thu hút đầu tư lớn, công nghệ cao, vi mạch bán dẫn, AI, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ, VCCI Miền Trung - Tây Nguyên đề nghị TP Đà Nẵng xem xét ban hành gói hỗ trợ đặc thù về nhân lực cho DN.

Cụ thể là hỗ trợ trực tiếp một phần chi phí đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước cho nhân sự Việt Nam tham gia dự án. Bố trí quỹ nhà ở và ưu đãi thuế thu nhập cá nhân đối với các chuyên gia, kỹ sư đầu ngành làm việc tại các dự án này.

Ngoài ra, một trong những giải pháp quan trọng, theo VCCI Miền Trung - Tây Nguyên, là TP Đà Nẵng tiếp tục hỗ trợ cộng đồng DN, đặc biệt là DN nhỏ và vừa, DN siêu nhỏ nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả kinh doanh, qua đó có điều kiện trả lương tốt hơn, tạo việc làm tốt hơn, thu hút nhân lực tốt hơn.