Gần 20 sàn giao dịch khoa học - công nghệ vẫn loay hoay bài toán kết nối

Trả lời về vấn đề sàn giao dịch KH&CN tại buổi họp báo thường kỳ tháng 5/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, ông Chu Thúc Đạt - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, tính đến nay, cả nước có 19 sàn giao dịch KH&CN do Bộ và các địa phương thành lập trước năm 2025, hoạt động dựa trên hành lang pháp lý của Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013.

Các sàn giao dịch này được kỳ vọng đóng vai trò là một thiết chế trung gian quan trọng để thúc đẩy thị trường KH&CN, tạo môi trường kết nối giữa các chủ sở hữu kết quả nghiên cứu, đề tài, dự án, quyền sở hữu trí tuệ với các doanh nghiệp có nhu cầu ứng dụng.

Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, hệ thống này bộc lộ những hạn chế đáng kể. Việc phát triển các sàn giao dịch KH&CN nhưng lại thiếu vắng một hạ tầng số dùng chung đã khiến các đơn vị hoạt động theo hướng riêng lẻ. Sự thiếu đồng bộ này không chỉ có nguy cơ gây lãng phí ngân sách mà quan trọng hơn là dẫn đến tình trạng dữ liệu bị phân mảnh, không tạo ra được một hệ sinh thái dữ liệu đủ lớn, đủ mạnh để phục vụ hiệu quả cho các hoạt động giao dịch.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ thừa nhận những thách thức hiện hữu này và cho biết việc các đạo luật mới ban hành trong năm 2025 có liên quan đến khoa học, công nghệ, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ được đưa vào thực tiễn sẽ góp phần giải quyết bài toán trên.

Hiện tại, 19 sàn giao dịch này đã sẵn sàng để kết nối liên thông về mặt kỹ thuật với sàn giao dịch KH&CN quốc gia do Cục Thông tin, Thống kê quản lý. Mặc dù vậy, quá trình liên kết vẫn đang vướng phải hai rào cản lớn. Thứ nhất, việc cập nhật cơ sở dữ liệu thường xuyên để đảm bảo yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống" vẫn chưa được thực hiện tốt như kỳ vọng. Thứ hai, hạ tầng mạng hiện có chưa đáp ứng đủ yêu cầu kết nối liên tục và đồng bộ.

 

Để giải quyết bài toán kết nối, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết định hướng sắp tới là sẽ nâng cấp và đồng bộ hóa hạ tầng mạng, định vị sàn giao dịch quốc gia thành sàn trung tâm, trong khi các sàn giao dịch địa phương sẽ hoạt động như những "vệ tinh" kết nối.

Cùng với việc nâng cấp hạ tầng, các quy định quản lý trên sàn giao dịch KH&CN cũng được thắt chặt. Cụ thể, tất cả các kết quả nghiên cứu từ các đề tài, nhiệm vụ khoa học bắt buộc phải được công bố và cập nhật lên cơ sở dữ liệu chung của quốc gia để đảm bảo nguồn dữ liệu đầu vào, đầu ra cho các sàn giao dịch. Ngoài ra, tất cả các nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hiện nay bắt buộc phải được triển khai và quản lý trên nền tảng số, đồng thời nền tảng này sẽ được kết nối liên thông với hệ thống quản lý của các địa phương.

 

Bên cạnh đó, vấn đề sở hữu trí tuệ cũng được chú trọng nhằm bảo vệ quyền lợi cho chủ sở hữu kết quả nghiên cứu, từ đó thúc đẩy hoạt động giao dịch trên sàn.

Thông qua những giải pháp quyết liệt này, Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng sẽ thúc đẩy hệ thống sàn giao dịch KH&CN hoạt động đúng với ý nghĩa của một thiết chế trung gian thực chất, góp phần đẩy nhanh sự phát triển bền vững của thị trường công nghệ Việt Nam.