Thanh Hoá: Chuyên nghiệp hóa hoạt động công chứng

Tại Thanh Hóa, cùng với chủ trương xã hội hóa lĩnh vực công chứng, mạng lưới các tổ chức hành nghề công chứng không ngừng được mở rộng, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý, giảm rủi ro tranh chấp và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình giao dịch.

Theo Sở Tư pháp Thanh Hóa, toàn tỉnh hiện có 59 tổ chức hành nghề công chứng với 131 công chứng viên, được phân bổ tương đối hợp lý theo địa bàn, đáp ứng nhu cầu công chứng ngày càng gia tăng. Các tổ chức hành nghề công chứng ngày càng được tổ chức theo hướng chuyên nghiệp hóa, với bộ máy gồm từ 2-3 công chứng viên cùng đội ngũ nhân viên pháp lý, kế toán, văn thư lưu trữ.

Ảnh minh hoạ.

Trụ sở làm việc, kho lưu trữ hồ sơ, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ công việc được đầu tư đồng bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động công chứng được đẩy mạnh, nhiều đơn vị đã triển khai số hóa hồ sơ công chứng, góp phần rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao chất lượng phục vụ.

Trong năm 2025, các tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn tỉnh đã thực hiện hơn 250.000 việc công chứng, trong đó có trên 210.000 hợp đồng, giao dịch liên quan đến bất động sản và hơn 39.000 giao dịch khác; chứng thực gần 400.000 bản sao và chứng thực chữ ký hơn 61.000 việc. Tổng phí công chứng thu được đạt hơn 88,6 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước trên 7,7 tỷ đồng, cho thấy quy mô và vai trò ngày càng rõ nét của hoạt động công chứng trong nền kinh tế địa phương.

Từ khi Luật Công chứng 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, hoạt động công chứng tại Thanh Hóa ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Công tác quản trị, điều hành tại các tổ chức hành nghề công chứng được cải tiến theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, bảo đảm giải quyết nhanh chóng, đúng quy định pháp luật, góp phần nâng cao mức độ an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế và thương mại.

Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 64/QĐ-BTP ngày 9/4/2025 về kế hoạch triển khai thi hành Luật Công chứng; đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ để bảo đảm các quy định mới được thực hiện thống nhất.

Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hoá cho biết, trong năm 2025, Sở Tư pháp đã tổ chức 5 hội nghị phổ biến Luật Công chứng tại 28 xã, phường, thu hút hơn 1.600 lượt cán bộ, công chức và người dân tham dự; phối hợp rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan nhằm sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Tuy nhiên, quá trình triển khai Luật Công chứng 2024 cũng bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc. Việc chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng còn gặp nhiều bất cập trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Nguồn nhân lực công chứng có nguy cơ thiếu hụt khi nhiều công chứng viên lớn tuổi sẽ đến thời điểm miễn nhiệm, trong khi việc bổ sung công chứng viên mới chưa kịp thời.

Bên cạnh đó, Luật Công chứng 2024 hiện chưa có quy định cụ thể cho phép công chứng viên trực tiếp truy cập, khai thác các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; việc xác minh thông tin vẫn chủ yếu dựa vào giấy tờ do người yêu cầu công chứng cung cấp, tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Một số phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu công chứng cũng chưa được cập nhật đầy đủ các tính năng cần thiết.

Có thể khẳng định, chuyên nghiệp hóa hoạt động công chứng là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện nay. Khi quy trình công chứng được chuẩn hóa, nguồn nhân lực được nâng cao và công nghệ được ứng dụng hiệu quả, chất lượng dịch vụ công chứng sẽ được cải thiện toàn diện, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.