Cần Thơ xây dựng đô thị thông minh tầm nhìn đến năm 2040

Vừa qua, UBND TP Cần Thơ tổ chức hội nghị khoa học phát triển đô thị thông minh (ĐTTM) TP Cần Thơ với chủ đề “Định hình chiến lược phát triển đô thị thông minh Cần Thơ - Trung tâm đổi mới vùng Đồng bằng sông Cửu Long” với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế, nhà khoa học, các viện nghiên cứu, lãnh đạo các trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp.

Nhiều thách thức khi xây dựng đô thị thông minh

Theo Đề án phát triển ĐTTM TP Cần Thơ giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040, Cần Thơ giữ vai trò trung tâm, động lực phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Sau hợp nhất 3 tỉnh, Cần Thơ đã hình thành một đô thị quy mô lớn, tính đa ngành và liên kết vùng cao, từ đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về một phương thức quản trị mới có khả năng tích hợp, điều phối và sự đồng bộ hóa hoạt động của các sở, ngành và chính quyền các cấp.

Ông Nguyễn Văn Hòa - Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ phát biểu tại hội nghị.

Kinh nghiệm từ các thành phố lớn trên thế giới cho thấy, để xây dựng ĐTTM, Cần Thơ cần xác định rõ mô hình ĐTTM quản trị tập trung, đặc thù của thành phố, không sao chép máy móc mô hình phát triển của nước ngoài mà điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thực tiễn phát triển và nhu cầu địa phương.

Khi dữ liệu số là nền tảng cốt lõi của ĐTTM, Cần Thơ cần ưu tiên xây dựng nền tảng dữ liệu đô thị dùng chung, bảo đảm tính kết nối, liên thông giữa các ngành, lĩnh vực làm cơ sở hình thành bản sao số đô thị phục vụ cho điều hành và ra quyết định. Tiến tới thiết lập vận hành đô thị theo hướng “Một thành phố, một đám mây, một mô hình”.

Xây dựng chính quyền đô thị số, cải cách hành chính nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; tập trung giải quyết các vấn đề thiết thực của đô thị, nâng cao chất lượng dịch vụ công và đời sống người dân.

Quá trình xây dựng phải triển khai theo lộ trình phù hợp, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên thí điểm mô hình ĐTTM, sau đó đánh giá và nhân rộng...

Mục tiêu, nhiệm vụ đã được xác định khá rõ ràng, tuy nhiên, quá trình xây dựng ĐTTM, Cần Thơ còn gặp nhiều khó khăn thách thức như quy mô và mức độ đồng bộ hạ tầng giao thông chưa tương xứng với vai trò đô thị trung tâm vùng, chưa có các công cụ quản lý giao thông thông minh. Hạ tầng phục vụ giao thông và giao thông xanh còn hạn chế...

Từ những điều kiện và khó khăn trên, việc phát triển ĐTTM ở Cần Thơ được đánh giá là đang ở giai đoạn “khởi động và xây dựng nền tảng”. Nút thắt về thể chế và quy định pháp lý chính là những rào cản lớn nhất khiến cho Cần Thơ và nhiều địa phương khác lúng túng khi triển khai ĐTTM. Bên cạnh đó, tài chính hạn chế và nguồn nhân lực có chuyên môn, hiểu thấu đáo về ĐTTM là những rào cản thách thức không nhỏ đối với địa phương.

“Đánh giá toàn diện thực trạng phát triển ĐTTM TP Cần Thơ, nhận diện đầy đủ những khó khăn, thách thức cần tập trung tháo gỡ, cùng những tiềm năng lợi thế cần tiếp tục phát huy là việc làm hết sức cần thiết nhằm định hình chiến lược phát triển ĐTTM. Qua đó đề xuất các giải pháp, cơ chế hợp tác, vạch ra lộ trình phát triển ĐTTM bền vững, xứng tầm đô thị trung tâm, động lực phát triển toàn vùng ĐBSCL”, ông Mai Văn Tân - Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ, Phó Chủ tịch Hội đồng điều phối phát triển ĐTTM TP Cần Thơ cho biết.

Nhiều việc phải làm

Chia sẻ về định hướng phát triển ĐTTM Việt Nam và của TP Cần Thơ nói riêng, ông Lê Hoàng Trung - Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho rằng, Cần Thơ có nhiều lợi thế để phát triển ĐTTM nhưng vẫn còn nhiều việc để làm khi mới hoàn thành 7/60 tiêu chí của ĐTTM.

Ông Lê Hoàng Trung - Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) đề xuất các giải pháp phát triển ĐTTM TP Cần Thơ.

Theo Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, Cần Thơ cần chuyển từ tư duy ứng dụng công nghệ riêng lẻ sang quản trị đô thị dựa trên dữ liệu thời gian thực, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, phát triển mô hình Digital Twin, AI, dữ liệu mở và Trung tâm IOC theo mô hình tích hợp.

Để thực hiện hiệu quả lộ trình, Cần Thơ cần thực hiện 4 nhóm giải pháp trọng tâm đó là hoàn thiện nền tảng dữ liệu dùng chung; hoàn thành các tiêu chí về GIS, BIM, AI, Digital Twin; triển khai thí điểm các mô hình ĐTTM theo hình thức hợp tác công - tư; xây dựng kiến trúc dữ liệu mở để chia sẻ với các địa phương trong vùng.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa cho rằng, mục tiêu cuối cùng của ĐTTM là thay đổi cách quản trị đô thị, lấy người dân làm trung tâm, chuyển từ quản lý hành chính, ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang quản trị đô thị giúp chính quyền ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn.

“Công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi giúp chính quyền quản trị hiệu quả hơn, giúp doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, giúp người dân được thụ hưởng những dịch vụ công thuận tiện, an toàn và bền vững hơn. Yếu tố then chốt không phải là công nghệ mà chính là đội ngũ lãnh đạo, quản lý và cán bộ có tầm, tư duy đổi mới và năng lực quản trị trong môi trường số.

Phát triển ĐTTM là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân và sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp. TP Cần Thơ luôn mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức quốc tế trong nghiên cứu, chuyển giao tri thức, đào tạo nguồn nhân lực và triển khai các dự án trọng điểm”, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ nhấn mạnh.