Đưa 'Quốc bảo Việt Nam' trở thành thương hiệu toàn cầu

Thúc đẩy hợp tác quốc tế phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu

Hội thảo có sự tham dự của hơn 200 đại biểu trong nước cùng hơn 60 đại biểu đến từ các tổ chức quốc tế. Trong đó có các chuyên gia quốc tế giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu, trồng và chế biến sâm đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc - những quốc gia có ngành công nghiệp nhân sâm phát triển hàng đầu thế giới.

Theo thông tin tại hội thảo, sâm Ngọc Linh là loài đặc hữu hẹp, tập trung ở vùng núi Ngọc Linh từ độ cao 1500 - 2100m. Với vị trí địa lý và điều kiện sinh thái đặc thù, loại sâm này được đánh giá có nhiều lợi ích nổi bật đối với sức khỏe con người. Các nhà khoa học đã tìm thấy 87 hợp chất saponin có trong các bộ phận của sâm Ngọc Linh, trong đó có những hợp chất nổi trội tạo nên giá trị riêng có của loại sâm này.

Bên cạnh đó, TP Đà Nẵng còn sở hữu trên 800 loài dược liệu, phân bố chủ yếu tại các khu vực miền núi, là nguồn tài nguyên sinh học quý giá, góp phần phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là những nền tảng quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để thành phố phát triển trung tâm nghiên cứu, bảo tồn, phát triển và chế biến dược liệu quy mô quốc gia.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu cho biết, trong những năm qua công tác bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh, dược liệu trên địa bàn thành phố luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của Chính phủ và đã đạt được nhiều kết quả khả quan.

“Tuy nhiên việc phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu vẫn còn không ít khó khăn, như quy mô sản xuất chưa tương xứng với tiềm năng; chuỗi liên kết còn hạn chế; công nghệ chế biến sâu chưa phát triển mạnh; công tác bảo vệ tài nguyên dược liệu còn đối mặt với nhiều thách thức…”, ông Hồ Quang Bửu chia sẻ.

Trong bối cảnh đó, hội thảo tập trung đánh giá toàn diện thực trạng, tiềm năng, thách thức, cơ chế chính sách và giới thiệu các kết quả nghiên cứu về sâm Ngọc Linh, dược liệu. Các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp trong nước và quốc tế cũng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, hướng đến xuất khẩu và triển khai hiệu quả các đề án liên quan. Qua đó đưa sâm Ngọc Linh từ sản phẩm quốc gia trở thành thương hiệu toàn cầu.

Đây cũng là dịp thúc đẩy liên kết nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp, mở rộng hợp tác quốc tế, hình thành chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến sản xuất, chế biến và thương mại hóa. Ký kết hợp tác nghiên cứu, sản xuất, thương mại hoá sản phẩm sâm Ngọc Linh và dược liệu với các đối tác trong nước và quốc tế. Tăng cường xúc tiến đầu tư, chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường, phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế dược liệu của TP Đà Nẵng.

“Các ý kiến tham luận, thảo luận tâm huyết, trách nhiệm và có giá trị thực tiễn cao từ các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp… trong nước và quốc tế tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để TP Đà Nẵng nghiên cứu, hoạch định chính sách và tổ chức triển khai hiệu quả các chương trình phát triển sâm Ngọc linh và dược liệu trong thời gian tới”, ông Hồ Quang Bửu nhấn mạnh.

Mở rộng vùng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm sâm Ngọc Linh

Theo thông tin tại hội thảo, TP Đà Nẵng sau sáp nhập có diện tích hơn 11.800 km², dân số trên 3 triệu người, với hệ sinh thái đa dạng từ biển, đồng bằng đến miền núi. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại cây dược liệu quý hiếm, đặc biệt là sâm Ngọc Linh – được xem là “Quốc bảo Việt Nam” với giá trị dược học và kinh tế đặc biệt cao.

Đà Nẵng là địa phương có vùng phân bố tự nhiên và vùng phát triển sâm Ngọc Linh lớn của cả nước với diện tích trồng hiện tại khoảng 1.500 ha. Cùng với hệ thống rừng đặc dụng và điều kiện sinh thái đặc thù, trên địa bàn đã hình thành nhiều cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp tham gia vào hoạt động nghiên cứu, sản xuất, chế biến dược liệu. Đồng thời, nguồn lực khoa học và công nghệ tiếp tục được quan tâm đầu tư, tăng cường.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam (nay là TP Đà Nẵng) tại Quyết định 611/QĐ-TTg (ngày 1/6/2023); phê duyệt Đề án “Phát triển và hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại Quảng Nam (nay là TP Đà Nẵng) với sâm Ngọc Linh là cây chủ lực” tại Quyết định 463/QĐ-TTg (ngày 28/2/2025).

Trên cơ sở các định hướng quan trọng này, thành phố đã chủ động tham mưu, đề xuất và ban hành nhiều chương trình, đề án, cơ chế, chính sách phù hợp nhằm bảo tồn, phát triển vùng trồng, đẩy mạnh sản xuất sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu có tiềm năng trên địa bàn TP Đà Nẵng.

Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp Chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm sâm củ gắn với chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh cho một số khu vực địa lý thuộc tỉnh Kon Tum (nay là tỉnh Quảng Ngãi) và tỉnh Quảng Nam (nay là TP Đà Nẵng).

Trong đó, đối với TP Đà Nẵng, vùng chỉ dẫn địa lý trước sáp nhập gồm xã Trà Linh, xã Trà Nam, xã Trà Cang, xã Trà Dơn, xã Trà Don, xã Trà Leng, xã Trà Tập thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, nay là các xã Trà Linh, xã Nam Trà My, xã Trà Leng, xã Trà Tập (TP Đà Nẵng).

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng Lê Thị Thục cho biết, hiện thành phố đang tiếp tục nghiên cứu mở rộng vùng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm sâm củ mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh, đồng thời nghiên cứu xây dựng nhãn hiệu chứng nhận cho các sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh.