TP Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp học tập để tăng sức cạnh tranh

Hội thảo là hoạt động chuyên đề trọng tâm trong khuôn khổ Tuần lễ Doanh nhân và Sách năm 2026, tập trung trao đổi về vai trò của doanh nghiệp trong xây dựng xã hội học tập, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh.

Theo Ban Tổ chức, trong bối cảnh mới, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào tri thức, khả năng học tập và thích ứng của người lao động cũng như tư duy đổi mới của đội ngũ lãnh đạo. Vì vậy, xây dựng doanh nghiệp học tập không chỉ là hoạt động đào tạo, mà đang trở thành một yếu tố quan trọng đối với khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Trương Hải Thanh - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cho rằng, doanh nghiệp cần được xem là một không gian học tập quan trọng trong hệ sinh thái của thành phố học tập.

Theo bà Thanh, khi nói đến thành phố học tập, nhiều người thường nghĩ đến trường học, thư viện, trung tâm học tập cộng đồng và các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, một thành phố học tập sẽ không thể hoàn chỉnh nếu việc học chỉ diễn ra trong các cơ sở giáo dục.

“Phần lớn cuộc đời trưởng thành của mỗi người gắn với công việc, doanh nghiệp và cộng đồng. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ là nơi tạo việc làm mà còn phải trở thành một không gian học tập; người lao động không chỉ là người làm việc mà còn là người học suốt đời”, bà Thanh nhấn mạnh.

Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và thị trường lao động liên tục thay đổi. Những kiến thức, kỹ năng được trang bị hôm nay có thể không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu của công việc trong tương lai. Do đó, người lao động cần có năng lực tự học, cập nhật tri thức và thích ứng liên tục.

Bà Trương Hải Thanh - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh.

Từ góc độ này, doanh nghiệp học tập được xem là cầu nối giữa giáo dục và thực tiễn. Doanh nghiệp tạo điều kiện cho người lao động học tập sẽ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; việc chia sẻ tri thức trong doanh nghiệp có thể thúc đẩy đổi mới sáng tạo; trong khi cộng đồng doanh nghiệp cùng học tập sẽ tạo thêm động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Để thúc đẩy mô hình này, ngành Giáo dục TP Hồ Chí Minh đề xuất cộng đồng doanh nghiệp quan tâm đến ba vấn đề.

Thứ nhất, xây dựng văn hóa học tập trong doanh nghiệp. Học tập cần được xem là khoản đầu tư dài hạn thay vì chỉ tập trung vào các chương trình đào tạo ngắn hạn. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những hoạt động thiết thực như xây dựng tủ sách, không gian đọc, câu lạc bộ học tập, chia sẻ kinh nghiệm nội bộ và tạo điều kiện để người lao động chủ động cập nhật tri thức.

Thứ hai, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và nhà trường. Doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào hoạt động hướng nghiệp, trải nghiệm nghề nghiệp, thực tập, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và phát triển kỹ năng cho học sinh, sinh viên. Ngược lại, nhà trường cần tăng cường lắng nghe nhu cầu của doanh nghiệp để đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp với thị trường lao động.

Thứ ba, lan tỏa các mô hình doanh nghiệp học tập. Những doanh nghiệp tiên phong có thể trở thành hạt nhân chia sẻ kinh nghiệm, cách làm với cộng đồng, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Từ những mô hình cụ thể, thành phố có thể từng bước hình thành các cách làm phù hợp, dễ áp dụng và có khả năng nhân rộng.

Tại Hội thảo, các đại biểu cũng giới thiệu và lan tỏa hệ giá trị ba tầng gồm “Doanh nhân học tập - Doanh nghiệp học tập - Cộng đồng doanh nghiệp học tập”, được xem là khung tham chiếu để doanh nghiệp tự đánh giá và xây dựng lộ trình phát triển.

Hội thảo kỳ vọng thúc đẩy các sáng kiến và mô hình hợp tác giữa chính quyền, nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Qua đó, học tập suốt đời từng bước được chuyển từ thông điệp thành hành động, góp phần hình thành văn hóa học tập trong cộng đồng doanh nghiệp và xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành thành phố học tập năng động, sáng tạo.