'Cú hích' chính sách giúp doanh nghiệp khoa học công nghệ cất cánh
Đà Nẵng khuyến khích đặt hàng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo / Tiêu chí xác định và công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo
Chính phủ vừa ban hành các Nghị định 264, 265 và 268/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật KH&CN và ĐMST. Ông đánh giá thế nào về tác động của các nghị định này đối với doanh nghiệp KH&CN và hệ sinh thái ĐMST?
Ông Trần Xuân Đích: Nghị định 264, 265 và 268/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 14/10/2025 nhằm cụ thể hóa Luật KHCN và ĐMST 2025, tạo khung chính sách đồng bộ và đột phá cho doanh nghiệp KH&CN và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Nghị định 264 lần đầu thiết lập hành lang pháp lý cho đầu tư mạo hiểm theo triết lý “đầu tư công, quản trị tư”, dùng vốn nhà nước làm “vốn mồi” để dẫn dắt dòng vốn tư nhân, qua đó tạo môi trường thuận lợi cho ĐMST và khởi nghiệp sáng tạo phát triển.
Nghị định 265 bổ sung các cơ chế tài chính linh hoạt, cho phép huy động đa dạng nguồn vốn xã hội (quỹ KH&CN của doanh nghiệp, chi R&D, tài trợ hợp pháp…) song song với ngân sách, đồng thời mở rộng quyền tự chủ và ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào KHCN và ĐMST.
Nghị định 268 tháo gỡ vướng mắc trong công nhận doanh nghiệp KH&CN bằng cách phân loại tiêu chí theo quy mô, mở rộng phạm vi kết quả KH&CN được chấp nhận và đơn giản hóa thủ tục; từ đó giúp nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và startup công nghệ có cơ hội tiếp cận chứng nhận và ưu đãi.
Như vậy, ba nghị định này tạo tác động toàn diện, khơi thông dòng vốn, hoàn thiện cơ chế tài chính và mở rộng cánh cửa pháp lý cho doanh nghiệp KH&CN. Điều này thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đưa KHCN và ĐMST trở thành động lực tăng trưởng quan trọng.
Trong các nghị định ban hành, Nghị định 268 được đánh giá là tháo gỡ nhiều vướng mắc trong công nhận doanh nghiệp KH&CN. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về nhận định này?
Ông Trần Xuân Đích: Nghị định 268/2025/NĐ-CP được đánh giá cao vì tháo gỡ nhiều nút thắt trong điều kiện chứng nhận doanh nghiệp KH&CN. Điểm mới quan trọng nhất là lần đầu tiên phân loại tiêu chí công nhận theo quy mô doanh nghiệp, thay cho một bộ tiêu chí chung trước đây. Nhờ đó, doanh nghiệp nhỏ và startup công nghệ, nhóm khó đáp ứng tiêu chuẩn dành cho doanh nghiệp lớn có thêm cơ hội tiếp cận chứng nhận.
Nghị định cũng mở rộng phạm vi kết quả KH&CN được công nhận, không chỉ giới hạn ở sáng chế hay kết quả nghiên cứu nghiệm thu, mà còn chấp nhận sản phẩm từ phần mềm có bản quyền, giống mới, hay hợp đồng chuyển giao công nghệ đã đăng ký. Điều này giúp doanh nghiệp tận dụng đa dạng tài sản trí tuệ và kết quả nghiên cứu của mình.
Tóm lại, Nghị định 268 vừa bảo đảm tiêu chuẩn cốt lõi, vừa linh hoạt theo quy mô và loại hình kết quả, xử lý dứt điểm nhiều vướng mắc lâu nay và mở rộng cơ hội để doanh nghiệp Việt được chứng nhận doanh nghiệp KH&CN.
Nguồn vốn rất quan trọng với doanh nghiệp KH&CN, nhưng 80 - 90% gặp khó vì thủ tục phức tạp. Nghị định 264 và 265 đã giải quyết bài toán vốn cho doanh nghiệp KH&CN như thế nào, thưa ông?
Ông Trần Xuân Đích: Nghị định 264 và 265/2025/NĐ-CP đưa ra loạt giải pháp đột phá nhằm giải quyết bài toán vốn cho doanh nghiệp KH&CN, nhóm mà 80 - 90% từng gặp khó khi tiếp cận hỗ trợ nhà nước do thủ tục phức tạp.
Với Nghị định 264, lần đầu Việt Nam có khung pháp lý cho quỹ đầu tư mạo hiểm. Chính phủ cho phép lập Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và các quỹ địa phương, vận hành theo cơ chế “đầu tư công, quản trị tư”: Nhà nước góp “vốn mồi”, còn quyết định đầu tư do đơn vị quản lý quỹ chuyên nghiệp thực hiện. Mô hình này giúp giải ngân linh hoạt theo thị trường, thu hút vốn tư nhân cùng tham gia, tạo thêm nguồn vốn mạo hiểm ngay trong nước cho doanh nghiệp KH&CN và startup công nghệ.
Với Nghị định 265, Chính phủ cải cách toàn diện cơ chế tài chính KH&CN: doanh nghiệp được tự chủ sử dụng Quỹ phát triển KH&CN, mở rộng mục đích chi (thuê chuyên gia, mua thiết bị, nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư vào startup…). Chi R&D và chi ĐMST được tính vào chi phí hợp lệ khi tính thuế TNDN; các khoản tài trợ cho KH&CN cũng được khấu trừ thuế nếu có hồ sơ đầy đủ. Đồng thời, các quỹ nhà nước (như NAFOSTED, NATIF) được vận hành linh hoạt, minh bạch hơn, giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận hỗ trợ.
Ta có thể thấy, Nghị định 264 bổ sung nguồn vốn mạo hiểm mới; Nghị định 265 cởi trói việc sử dụng và tiếp cận các nguồn vốn hiện có. Hai nghị định này tạo lời giải đồng bộ: vốn mới thì có thêm, vốn cũ thì dễ dùng, mở rộng đáng kể cơ hội tài chính cho doanh nghiệp KH&CN và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Trước thềm Đại hội Hiệp hội Doanh nghiệp KH&CN, ông có điều gì muốn gửi đến cộng đồng nhóm doanh nghiệp này?
Ông Trần Xuân Đích: Trước thềm Đại hội Hiệp hội Doanh nghiệp KH&CN Việt Nam, chúng tôi xin gửi tới cộng đồng doanh nghiệp một số thông điệp.
Thứ nhất, nhà nước luôn đồng hành cùng doanh nghiệp KH&CN. Luật KH,CN & ĐMST 2025 và các Nghị định 264, 265, 268 khẳng định nỗ lực của Chính phủ trong việc tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động tận dụng cơ hội từ khung chính sách mới.
Thứ hai, doanh nghiệp KH&CN là động lực trung tâm của hệ sinh thái ĐMST. Chúng tôi mong doanh nghiệp tiếp tục phát huy tinh thần sáng tạo, nâng cao năng lực nghiên cứu và tăng cường hợp tác với viện trường để nâng sức cạnh tranh quốc gia.
Thứ ba, đối tác công - tư giữ vai trò then chốt. Cơ quan quản lý luôn lắng nghe và hoàn thiện chính sách, đồng thời kỳ vọng doanh nghiệp chủ động đề xuất, phản biện và tham gia triển khai các chương trình KH&CN, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Nhân dịp Đại hội, chúng tôi chúc Hiệp hội và các hội viên nhiều thành công mới. Nhà nước sẽ tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp KH&CN trong xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.
Xin cảm ơn ông!
End of content
Không có tin nào tiếp theo
