AI đang cướp đi sinh kế của các dịch giả, phiên dịch viên toàn cầu

Dịch máy làm giảm khối lượng công việc và thu nhập của các dịch giả, phiên dịch viên. Ảnh: CNN.

Timothy McKeon, một dịch giả tiếng Ireland từng có công việc ổn định tại các tổ chức của Liên minh châu Âu (EU), chia sẻ rằng ông đã mất khoảng 70% thu nhập khi khối lượng công việc dịch thuật truyền thống giảm sút. Thay vào đó, thị trường hiện nay chủ yếu cung cấp công việc hiệu đính các bản dịch do máy tính tạo ra.

McKeon từ chối làm công việc này "về nguyên tắc", bởi ông cho rằng việc chỉnh sửa văn bản cho máy tính chính là giúp đào tạo phần mềm để nó ngày càng hoàn thiện hơn và lấy đi công việc của con người. Ông ví hành động này giống như "tự đào mồ chôn sự nghiệp của mình", vì khi phần mềm học hỏi từ những chỉnh sửa của con người, vai trò của dịch giả sẽ trở nên lỗi thời.

Tác động của AI lên ngành dịch thuật đang diễn ra trên diện rộng.

Tại Vương quốc Anh, một cuộc khảo sát năm 2024 của Hiệp hội Tác giả Vương quốc Anh cho thấy hơn 1/3 số dịch giả đã mất việc vào tay AI tạo sinh và 43% cho biết thu nhập của họ đã giảm vì công nghệ này.

Tại Hoa Kỳ, nghiên cứu từ Đại học Oxford ước tính rằng nếu không có sự xuất hiện của dịch máy, thị trường lẽ ra đã có thêm khoảng 28.000 việc làm cho người dịch thuật. Dữ liệu cho thấy các khu vực sử dụng Google Translate nhiều hơn có tốc độ tăng trưởng việc làm dịch thuật chậm hơn hẳn.

Bà Kristalina Georgieva, người đứng đầu Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), tiết lộ rằng số lượng phiên dịch viên tại quỹ này đã giảm mạnh từ 200 xuống còn 50 người do áp dụng công nghệ.

Christina Green, chủ một công ty dịch vụ ngôn ngữ tại Wisconsin (Mỹ), cho biết công ty bà đã mất một khách hàng lớn thuộc danh sách Fortune 10 vào tay một công ty cung cấp dịch thuật bằng AI. Sự mất mát này lớn đến mức bà buộc phải cắt giảm nhân sự. Bà Green cảnh báo rằng các công ty nghĩ họ đang tiết kiệm tiền nhưng lại không hiểu rõ về những rủi ro liên quan đến quyền riêng tư và hậu quả của việc sử dụng AI.

Không chỉ trong kinh doanh, vai trò của con người trong hệ thống pháp luật cũng đang bị đe dọa. Tại Wisconsin, một dự luật cho phép sử dụng AI trong các vụ kiện dân sự và hình sự đang gây lo ngại lớn cho các thông dịch viên tòa án, mặc dù những người phản đối đã tạm thời trì hoãn được đề xuất này.

Tương lai nào cho nghề dịch thuật?

Trước áp lực tài chính, nhiều dịch giả đang tìm cách đào tạo lại bản thân để chuyển nghề vì công việc này "không còn mang lại thu nhập như trước đây". Fardous Bahbouh, một dịch giả tại London, kêu gọi các chính phủ cần làm nhiều hơn để bảo vệ người lao động và hỗ trợ họ chuyển đổi công việc để tránh tình trạng bất bình đẳng và nghèo đói.

Tuy nhiên, giới chuyên môn nhận định rằng công nghệ vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn con người, đặc biệt trong các lĩnh vực quan trọng như ngoại giao, pháp lý, tài chính và y tế - nơi mà rủi ro sai sót là vô cùng lớn và đòi hỏi sắc thái trong từng câu chữ. Ngoài ra, mảng dịch thuật văn học hiện tại vẫn ít chịu tác động hơn so với dịch thuật thương mại và yếu tố kết nối giữa người với người trong giao tiếp vẫn là điều mà AI chưa thể thay thế.