Công nghệ nhiệt phân mở hướng xử lý tuần hoàn phụ phẩm nông nghiệp

Mỗi năm, Việt Nam phát sinh hơn 70 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, trấu, vỏ dừa và vỏ trái cây, trong đó hơn một nửa tập trung tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là nguồn sinh khối lớn nhưng cũng tạo ra áp lực đối với công tác xử lý chất thải khi phần lớn vẫn được đốt ngoài đồng hoặc chôn lấp.

Theo các chuyên gia, việc đốt phụ phẩm sau thu hoạch làm phát sinh bụi mịn PM2.5, khí CO và nhiều chất ô nhiễm khác, ảnh hưởng đến chất lượng không khí. Trong khi đó, chôn lấp rác hữu cơ khiến quá trình phân hủy kỵ khí tạo ra khí methane (CH₄), một loại khí nhà kính gây hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Sức ép xử lý phụ phẩm nông nghiệp ngày càng gia tăng khi Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Cùng với đó, các quy định về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG) cũng tạo áp lực để doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm phải thay đổi phương thức xử lý chất thải, thay vì tiếp tục đốt hoặc chôn lấp như trước.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp bắt đầu tìm đến các công nghệ xử lý tại chỗ theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Trong số các giải pháp được doanh nghiệp thử nghiệm có công nghệ nhiệt phân bằng lò retort tĩnh xuyên tâm do Công ty TNHH EGIT BK phát triển.

 

Theo EGIT BK, hệ thống vận hành theo nguyên lý tuần hoàn khí tổng hợp (Syngas) sinh ra trong quá trình nhiệt phân để duy trì quá trình đốt, nhờ đó hạn chế phát thải khói bụi ra môi trường. Phần nhiệt dư cũng được thu hồi để phục vụ sấy nông sản, giúp giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu bên ngoài.

Ngoài xử lý phụ phẩm, công nghệ này còn tạo ra than sinh học (biochar) và giấm gỗ. EGIT BK cho biết, biochar khi bón vào đất có thể lưu giữ carbon trong thời gian dài, đồng thời tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng. Bên cạnh đó, theo doanh nghiệp, giấm gỗ được sử dụng như chế phẩm sinh học hỗ trợ phòng trừ sâu bệnh, kích thích sinh trưởng rễ...

Công ty EGIT BK cũng cho rằng việc chuyển phụ phẩm sang xử lý bằng nhiệt phân thay vì chôn lấp có thể góp phần giảm phát thải methane, đồng thời tạo nguồn nhiên liệu sinh khối, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất.

 

Các chuyên gia nhận định, xử lý phụ phẩm nông nghiệp theo hướng tuần hoàn không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường mà còn mở ra cơ hội gia tăng giá trị cho nguồn sinh khối. Khi các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng trở thành tiêu chí bắt buộc trong sản xuất và xuất khẩu, những giải pháp công nghệ giúp biến chất thải thành tài nguyên được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam.