Thúc đẩy khoa học vũ trụ để phát triển đất nước

Được xây dựng trên diện tích 9 ha, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được đánh giá có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á. Đây là dự án được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng.

Tổ hợp cơ sở hạ tầng hiện đại này bao gồm nhiều hợp phần quan trọng, phục vụ toàn diện cho ngành công nghệ vũ trụ như: Trung tâm Điều hành, Trung tâm Khai thác và Ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) vệ tinh, hệ thống mặt đất nổi bật với anten đường kính 9,3 m, Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang và các hạ tầng hỗ trợ đào tạo khác.

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: "Khoa học không gian vũ trụ là một trong những hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số và bảo đảm an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia".

Theo Thủ tướng, việc sở hữu và phát triển công nghệ vệ tinh sẽ cung cấp dữ liệu số quan trọng để Việt Nam chủ động giám sát tài nguyên, dự báo thảm họa thiên tai, hỗ trợ đắc lực cho việc ứng phó với biến đổi khí hậu, đồng thời thúc đẩy đột phá trong y học thực nghiệm và phát triển vật liệu mới.

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là công trình có ý nghĩa quan trọng, là kết quả tích lũy của cả một chặng đường phát triển công nghệ vệ tinh của Việt Nam, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang giai đoạn vận hành, khai thác và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ. Đồng thời, công trình còn mở ra bước phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Tầm nhìn phát triển khoa học vũ trụ trong tương lai

Về định hướng phát triển khoa học vũ trụ tại Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng, Việt Nam nhất quán phát triển không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, vì mục tiêu phát triển bền vững; đồng thời bảo đảm tính độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường. Việc phát triển khoa học vũ trụ cũng nhằm tạo ra cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam, thúc đẩy tăng trưởng 2 con số và phát triển kinh tế - xã hội bao trùm, bền vững.

Theo Thủ tướng, Việt Nam phát triển công nghệ vũ trụ để phục vụ những bài toán cụ thể cho phát triển đất nước; không phải chỉ dừng ở nghiên cứu, mà phải tiến đến ứng dụng, thương mại hóa và xây dựng năng lực tự chủ quốc gia.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á. Sau năm 2030, Việt Nam có thể xây dựng năng lực quốc gia tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán mang tính toàn cầu và an ninh quốc gia.

Để đạt được mục tiêu trên, Thủ tướng nêu một số giải pháp trọng tâm như sau:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ.

Thứ hai, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ.

Thứ ba, xây dựng và triển khai các chương trình, đề án lớn về phát triển khoa học và công nghệ vũ trụ quốc gia.

Ngoài ra, cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học và công nghệ vũ trụ, tập trung đào tạo nhân lực về hệ thống, vận hành, dữ liệu và an toàn thông tin. Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế trong khoa học và công nghệ vũ trụ.

Thủ tướng Chính phủ cho biết, Việt Nam cam kết tạo thuận lợi hơn nữa để các tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển, cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước tiếp tục hỗ trợ, đồng hành cùng Việt Nam phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ trên tinh thần “3 đẩy mạnh": Đẩy mạnh hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, tham vấn chính sách; Đẩy mạnh hỗ trợ tài chính, kỹ thuật, phát triển hạ tầng; Đẩy mạnh về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực" và "3 cùng": Cùng lắng nghe và thấu hiểu giữa doanh nghiệp với Nhà nước và người dân; Cùng chia sẻ tầm nhìn và hành động để hợp tác, hỗ trợ nhau cùng phát triển nhanh và bền vững; Cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng, cùng phát triển; cùng chung niềm vui, hạnh phúc và sự tự hào".