Chiến lược khác biệt của MoMo trong bảo vệ người dùng

Năm 2025, người Việt Nam đã đánh mất khoảng 8.000 tỷ đồng vì vấn nạn lừa đảo trực tuyến. Đáng báo động, trên nền tảng ví điện tử MoMo, nạn nhân không chỉ là người lớn tuổi mà 50% số người bị lừa là sinh viên dưới 22 tuổi. Thiệt hại không chỉ dừng ở tài chính mà còn để lại hậu quả nặng nề về sức khỏe tâm thần, khi 2/3 nạn nhân phải chịu cảnh stress kéo dài.

"Kẻ gian không chỉ lấy đi tiền bạc mà đang tấn công vào niềm tin của cộng đồng và thế hệ trẻ", ông Nguyễn Mạnh Tường - đồng sáng lập, đồng Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo nhận định.

Đứng trước bối cảnh lừa đảo ngày càng tinh vi với các cuộc tấn công bằng Deepfake tăng tới 2100% trong năm 2024, MoMo đã định hình một chiến lược bảo vệ hoàn toàn khác biệt.

Khác với tư duy truyền thống của ngành tài chính là phát hiện giao dịch rồi chặn, MoMo nhận ra rằng phần lớn các vụ lừa đảo thành công là do chính nạn nhân tự tay thực hiện giao dịch trong khi đang bị thao túng tâm lý. Do đó, chiến lược cốt lõi của MoMo đã chuyển từ việc cố gắng chặn kẻ xấu sang tư duy đồng hành với người tốt để bảo vệ họ khỏi mắc sai lầm.

Thay vì chỉ dựa vào những thuật toán khô khan, hệ thống tập trung vào việc hiểu ngữ cảnh để can thiệp đúng thời điểm bằng những cảnh báo thông minh. Mục tiêu của MoMo là tạo ra một khoảnh khắc dừng lại giúp người dùng thức tỉnh, nhận ra mình đang bị dẫn dắt và không bị rơi vào trạng thái cô lập do kẻ lừa đảo giăng ra. Xa hơn nữa, MoMo hướng tới người dùng sẽ tự bảo vệ bản thân và giáo dục những người xung quanh.

Để hiện thực hóa chiến lược này, MoMo không chỉ sử dụng AI mà áp dụng đa mô hình (như sinh trắc học, đa điểm màu, mạng neuron đồ thị) để hiểu ngữ cảnh và tâm lý người dùng. Con người luôn xuất hiện trong vòng lặp (Human in the loop) này để tích hợp thông tin, bổ sung trải nghiệm của người dùng. Sự kết hợp giữa máy móc và con người giúp hệ thống có khả năng thấu hiểu hành vi và tâm lý của khách hàng, từ đó đưa ra can thiệp đúng lúc, đúng cách.

Mỗi giao dịch trên nền tảng được hệ thống xử lý với tốc độ siêu nhanh, chỉ từ 300 đến 400 mili-giây - nhanh hơn một cái chớp mắt. Trong khoảnh khắc đó, hệ thống phân tích hàng triệu tín hiệu hành vi và thiết bị, mạng lưới và ma trận sinh trắc học (biomatrix). Cách tiếp cận này đã mang lại hiệu quả vượt trội: cứ 1.000 người dùng nhận được cảnh báo đúng cách thì có tới 995 người dừng giao dịch. Mỗi ngày, hệ thống giúp ngăn chặn thiệt hại khoảng 44 tỷ đồng, tương đương 15.000 tỷ đồng mỗi năm và bảo vệ an toàn cho hàng triệu "khoảnh khắc niềm tin".

Mặc dù hệ thống rất hiệu quả, lãnh đạo MoMo đánh giá việc chỉ phòng chống trên các ứng dụng ngân hàng hay ví điện tử giống như việc xem diễn biến ở phút thứ 89 của một bộ phim dài 90 phút. Hành trình lừa đảo thực chất đã bắt đầu từ rất sớm trên mạng xã hội, tin nhắn hoặc cuộc gọi điện thoại. Trong bối cảnh kẻ xấu tận dụng AI với chi phí cực rẻ chỉ 20 USD/tháng để tạo ra những chiến dịch lừa đảo lớn, các tổ chức không thể chiến đấu đơn độc khi dữ liệu đang bị chia cắt cục bộ.

Nhận thức được điều này, MoMo đang phối hợp cùng Bộ Công an để thiết kế một nền tảng kết nối liên ngành, quy tụ các đơn vị từ tài chính, viễn thông, mạng xã hội, đến thương mại điện tử, công ty giao nhận và các cơ quan chính phủ. Nền tảng này hoạt động theo nguyên tắc chia sẻ tín hiệu rủi ro theo thời gian thực. Cụ thể, khi một người dùng báo cáo một hành vi lừa đảo, tín hiệu sẽ lập tức được hệ thống trung tâm xử lý, chấm điểm rủi ro và khuếch đại cảnh báo đến toàn bộ liên minh. Nhờ đó, nếu một nạn nhân khác chuẩn bị chuyển tiền vào tài khoản lừa đảo đó, hệ thống sẽ cảnh báo rủi ro ngay lập tức để họ hủy giao dịch.

Tổng Giám đốc MoMo khẳng định niềm tin số là một hạ tầng quốc gia, quan trọng không kém gì điện lưới hay đường sá, và để giành chiến thắng trong cuộc chiến bảo vệ người dùng, các tổ chức, doanh nghiệp phải cùng nhau hợp tác hành động.