Doanh nghiệp ứng phó với chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ

Ngày 25/3, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh khu vực TP Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức hội thảo “Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ”.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh chính sách thuế nhập khẩu tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ đang tác động trực tiếp đến tâm lý thị trường, môi trường đầu tư và chuỗi cung ứng hàng hóa.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm: phân tích những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ, từ đó nhận diện tác động ngắn hạn và dự báo các kịch bản sau tháng 7/2026; trao đổi các giải pháp ứng phó cụ thể; đề xuất định hướng chiến lược dài hạn nhằm đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

Chủ động thích ứng, tận dụng cơ hội

Phát biểu khai mạc, bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, nhận định chính sách thuế tạm thời 150 ngày là giai đoạn chuyển tiếp trong điều hành thương mại của Hoa Kỳ. Tính chất tạm thời về thời hạn không đồng nghĩa với sự ổn định về chính sách, do đó việc theo dõi sát diễn biến và xây dựng kịch bản sau 150 ngày là đặc biệt cần thiết, nhất là với các ngành phụ thuộc lớn vào thị trường này.

Bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc ITPC.

Theo bà Vân, việc chủ động phân tích, dự báo và triển khai giải pháp sớm sẽ giúp giảm thiểu rủi ro gián đoạn đơn hàng, hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất – xuất khẩu.

Hiện Việt Nam đang chịu mức thuế 20%, cao hơn một số nước trong khu vực (khoảng 19%), tạo ra bất lợi nhất định trong cạnh tranh xuất khẩu. Tuy nhiên, nếu mức thuế điều chỉnh về 10–15%, Việt Nam có thể nằm trong nhóm các nước ASEAN được hưởng lợi, dù mức độ tác động khác nhau giữa các ngành.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh sản xuất, ký kết hợp đồng và giao hàng trong “khoảng thời gian vàng” 150 ngày để tận dụng ưu đãi thuế. Tuy nhiên, rủi ro sau giai đoạn này vẫn lớn, khi chính sách mới có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.

“Những giải pháp trước mắt sẽ được triển khai ngay, đồng thời các kiến nghị sẽ được tổng hợp, báo cáo lãnh đạo thành phố và Chính phủ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh”, bà Vân nhấn mạnh.

Đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc

Bà Dương Hồng Loan, Viện trưởng Viện Sáng kiến Việt Nam cho rằng, chính sách 150 ngày mang tính “cầu nối” sau các xung đột pháp lý trong nội bộ Hoa Kỳ. Căn cứ Điều 122 Luật Thương mại Mỹ năm 1974, chính quyền có thể áp dụng biện pháp thuế tạm thời tối đa 150 ngày với mức không quá 15% nhằm xử lý thâm hụt thương mại trong ngắn hạn.

Đây được xem là giai đoạn để các nền kinh tế và doanh nghiệp tái định hình chiến lược tiếp cận thị trường Hoa Kỳ, trong khi phía Mỹ tiếp tục xây dựng chính sách dài hạn.

Bà Dương Hồng Loan - Viện trưởng Viện Sáng kiến Việt Nam thông tin tại Hội thảo.

Theo bà Loan, sau những biến động trước đó, doanh nghiệp đã có sự thích nghi tốt hơn. Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý đến tỷ lệ nội địa hóa, các yếu tố kỹ thuật trong xác định mức thuế, đồng thời chuẩn bị đầy đủ dữ liệu để đáp ứng yêu cầu từ phía Mỹ.

Hiện phía Hoa Kỳ kiểm soát chặt toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu, lao động đến quy trình logistics. Do đó, doanh nghiệp cần ứng dụng công nghệ để minh bạch hóa nguồn gốc xuất xứ, đáp ứng yêu cầu của cơ quan hải quan.

Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, hạn chế rủi ro khi chính sách thay đổi đột ngột.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh (HUBA), cho rằng mức thuế 10% hiện nay, dù tạm thời, vẫn tác động trực tiếp đến chi phí và giá thành hàng hóa xuất khẩu, trở thành “phép thử” đối với sức chịu đựng tài chính của doanh nghiệp.

HUBA khuyến nghị doanh nghiệp cần rà soát lại các hợp đồng đã ký và đang đàm phán, tính toán lại biên lợi nhuận, đồng thời đẩy nhanh tiến độ giao hàng trong thời gian chính sách còn hiệu lực.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần chủ động trao đổi với đối tác Hoa Kỳ để chia sẻ rủi ro thuế quan, tránh phát sinh tranh chấp khi hàng đã đến cảng.

Ông Nguyễn Đức Nghĩa cho biết HUBA sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến thị trường, tổng hợp khó khăn của từng ngành hàng để kiến nghị cơ quan chức năng, đặc biệt là các chính sách hỗ trợ vốn hoặc giãn thuế, giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn này.

“Thách thức là rất lớn, nhưng nếu chuẩn bị kỹ lưỡng và có kịch bản ứng phó rõ ràng, 150 ngày này hoàn toàn có thể trở thành cơ hội để tái cấu trúc và nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam”, ông Nghĩa nhấn mạnh.