Khoảng cách giữa cam kết và thực thi ESG trở thành điểm nghẽn lớn

Những thách thức khi thực thi ESG trong doanh nghiệp

Chiều 31/3, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Bình Dương (TP Hồ Chí Minh), Công ty Cổ phần Becamex Bình Định phối hợp cùng Công ty Cổ phần Houselink và Công ty Glassdome tổ chức hội thảo với chủ đề “Từ chiến lược ESG đến vị thế tiên phong trong sản xuất bền vững: Lộ trình thực tiễn cho các doanh nghiệp”.

Ông Nguyễn Thành Long – Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Houselink - phát biểu khai mạc.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Thành Long – Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Houselink đi thẳng vào vấn đề cốt lõi mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối diện: ESG (môi trường - xã hội - quản trị) không còn là xu hướng mang tính lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong thương mại toàn cầu.

Theo ông Long, từ ngày 1/1/2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách các thị trường lớn thiết lập hàng rào kỹ thuật. Không chỉ EU, hàng loạt nền kinh tế như Mỹ, Canada, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đồng loạt siết chặt quy định về phát thải và tiêu chuẩn môi trường.

Đáng chú ý, các tập đoàn đa quốc gia như Apple, Samsung, Nike hay Unilever đã đưa ra yêu cầu bắt buộc phải minh bạch dữ liệu phát thải và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn ESG đối với nhà cung cấp. Điều này đồng nghĩa, nếu không đáp ứng, doanh nghiệp không chỉ đối mặt nguy cơ mất đơn hàng mà còn khó tiếp cận nguồn vốn xanh, thậm chí bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ thực tế đó, ông Long cho rằng doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước lựa chọn mang tính quyết định: hoặc tiếp tục duy trì mô hình sản xuất truyền thống với rủi ro ngày càng lớn, hoặc chuyển đổi để thích ứng với “luật chơi mới” và tận dụng cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư xanh.

Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở nhận thức, mà ở năng lực triển khai. Theo ghi nhận, nhiều doanh nghiệp đã xây dựng chiến lược ESG tương đối bài bản, có cam kết, thậm chí thiết lập các chỉ số KPI cụ thể. Nhưng khi bước vào thực tế, không ít đơn vị vẫn gặp vướng mắc và dừng lại ở mức độ hình thức.

Khoảng cách giữa chiến lược và hành động ngày càng rõ rệt

“Không ít doanh nghiệp có chiến lược ESG rất đẹp trên slide, nhưng khi thực thi thì gần như không có hệ thống đo lường cụ thể để theo dõi và đánh giá”, ông Long nêu rõ.

Nguyên nhân chủ yếu được chỉ ra là sự thiếu hụt về công cụ và nền tảng công nghệ. Việc đo lường phát thải, thu thập dữ liệu và lập báo cáo ESG hiện nay vẫn chủ yếu được thực hiện thủ công tại nhiều doanh nghiệp, dẫn đến chi phí cao, thời gian kéo dài và khó đáp ứng yêu cầu kiểm chứng độc lập.

Đặc biệt, trong ba trụ cột của ESG, yếu tố E (môi trường) chiếm tỷ trọng lớn nhất lại là phần khó triển khai nhất, bởi liên quan trực tiếp đến hệ thống đo kiểm phát thải và quản trị dữ liệu. Đây cũng chính là “nút thắt” khiến khoảng cách giữa chiến lược và thực thi ngày càng rõ rệt.

Tại hội thảo, các chuyên gia đầu ngành, các nhà hoạch định chiến lược và đại diện doanh nghiệp sản xuất không chỉ cung cấp thông tin chuyên sâu mà còn hướng đến các giải pháp có thể triển khai ngay trong thực tiễn. Hội thảo tập trung vào ba trọng tâm gồm cập nhật các quy định ESG mới nhất, chia sẻ công cụ và mô hình triển khai hiệu quả, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa khu công nghiệp, doanh nghiệp sản xuất và các đơn vị cung cấp giải pháp.

Một trong những hướng tiếp cận được nhấn mạnh là ứng dụng công nghệ trong đo lường và quản trị phát thải. Các nền tảng số có khả năng tự động hóa việc thu thập và phân tích dữ liệu carbon được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai, đồng thời nâng cao độ tin cậy của báo cáo ESG.

Thúc đẩy hệ sinh thái ESG và hợp tác quốc tế

Song song với đó, vai trò của các khu công nghiệp được đặt ra như một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái ESG. Khu công nghiệp Becamex VSIP Bình Định (tỉnh Gia Lai) được định hướng phát triển theo mô hình xanh, sẵn sàng cho ESG được xem là bước đi nhằm tạo nền tảng hạ tầng và môi trường thuận lợi để doanh nghiệp triển khai các tiêu chuẩn bền vững.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại hội thảo.

Cũng tại hội thảo, các chuyên gia và doanh nghiệp tập trung thảo luận các vấn đề như rào cản thương mại xanh, yêu cầu minh bạch phát thải trong chuỗi cung ứng, sản xuất tuần hoàn và lộ trình hướng tới Net Zero.

Các chuyên gia nhận định, ESG đang dịch chuyển từ một khái niệm, một bộ tiêu chí mang tính khuyến nghị trở thành “giấy thông hành” bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, khoảng cách giữa chiến lược và thực thi không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà đã trở thành thước đo năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi “luật chơi” đã thay đổi, việc chậm thích ứng không còn đơn thuần là bỏ lỡ cơ hội, mà có thể đồng nghĩa với việc bị loại khỏi cuộc chơi.