Thấy gì từ 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất VNTAX 2026?

VNTAX là hệ thống vinh danh những doanh nghiệp đóng góp ngân sách lớn nhất Việt Nam. Các danh sách VNTAX công bố năm 2026 dựa trên số liệu doanh nghiệp thực nộp trong năm tài chính 2025. VNTAX 200 bao gồm 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam thuộc mọi loại hình sở hữu.

20 doanh nghiệp nộp hơn 600.000 tỷ đồng

Dữ liệu từ VNTAX 2026 cho thấy tổng số thực nộp của 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất đạt 989.300 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 195.300 tỷ đồng, tương đương 25% so với kỳ xếp hạng trước. Với tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 khoảng 2,65 triệu tỷ đồng, nhóm này đóng góp hơn 37% tổng số thu cả nước.

Đặc biệt, mức đóng góp tập trung rất lớn ở nhóm dẫn đầu. Chỉ 20 doanh nghiệp đứng đầu đã nộp 614.000 tỷ đồng, tương đương gần 62% tổng số nộp của VNTAX 200. Số doanh nghiệp có mức thực nộp trên 10.000 tỷ đồng cũng tăng mạnh, lên 26 doanh nghiệp, thêm 9 đơn vị so với kỳ xếp hạng trước.

Tại lễ vinh danh các doanh nghiệp nộp Ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (VNTAX 2026) chiều 15/9 tại Hà Nội, ông Phạm Quang Minh - Giám đốc CafeF cho rằng, những con số trên không chỉ phản ánh nghĩa vụ tài chính mà còn cho thấy năng lực đầu tư, công nghệ và tổ chức của các doanh nghiệp dẫn đầu.

Dẫn trường hợp Vingroup, MB và VNG, ông Minh cho biết, mỗi doanh nghiệp đang tạo ra những dạng năng lực khác nhau cho nền kinh tế. Nếu Vingroup gắn với các dự án hạ tầng và công nghiệp, MB với dòng vốn và hạ tầng tài chính số, thì VNG tập trung phát triển năng lực công nghệ lõi, trong đó có AI.

“Từ một doanh nghiệp sử dụng công nghệ của thế giới, VNG đang đi thêm một bước: Tạo ra năng lực công nghệ lõi của Việt Nam và đưa năng lực ấy ra thế giới”, ông Minh nói.

Đđóng góp của doanh nghiệp dẫn đầu vì thế cần được nhìn rộng hơn con số nộp ngân sách. Thước đo lớn nhất của những doanh nghiệp dẫn đầu không chỉ là họ đã nộp ngân sách bao nhiêu, mà là họ đã góp phần làm cho đất nước lớn mạnh ra sao.

Ở góc độ khác, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký VCCI cho rằng dữ liệu VNTAX 2026 đồng thời cho thấy mức độ tập trung lớn của nguồn thu.

Trong tổng số hơn 989.000 tỷ đồng của VNTAX 200, 20 doanh nghiệp dẫn đầu đã đóng góp 614.000 tỷ đồng. Đây vừa là thế mạnh, vừa cho thấy dư địa còn rất lớn ở khu vực phía dưới.

“Chúng ta có những đỉnh núi tư nhân đầu tiên, nhưng việc quan trọng trong thời gian tới là chúng ta xây dựng, hình thành được cả một cao nguyên. Đây là một sức mạnh của nền kinh tế, sự bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Thu hẹp khoảng cách đóng góp giữa doanh nghiệp tư nhân và nhà nước

Sự thay đổi đáng chú ý khác nằm ở tương quan đóng góp giữa các khu vực doanh nghiệp. Theo PRIVATE 100, 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu đã thực nộp 390.700 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 60% so với danh sách năm trước.

Trong khi đó, 100 doanh nghiệp nhà nước thuộc STATE 100 đóng góp 425.800 tỷ đồng, sau khi loại trừ phần đóng góp bị tính trùng giữa công ty mẹ và công ty con. Như vậy, tổng số nộp của PRIVATE 100 đã tương đương gần 92% STATE 100, khoảng cách chỉ còn 35.100 tỷ đồng.

Trong VNTAX 200, có 99 doanh nghiệp tư nhân, 73 doanh nghiệp nhà nước và 28 doanh nghiệp FDI/liên doanh. Khối doanh nghiệp nhà nước vẫn dẫn đầu về giá trị đóng góp với hơn 424.000 tỷ đồng, chiếm 43% tổng số nộp; khu vực tư nhân đạt hơn 390.000 tỷ đồng, chiếm 39%.

Tuy nhiên, ông Tuấn lưu ý quy mô đóng góp bình quân của doanh nghiệp tư nhân vẫn thấp hơn đáng kể. Đặc biệt, nếu loại Vingroup, mức nộp ngân sách bình quân của doanh nghiệp tư nhân trong nhóm này còn khoảng 2.400 tỷ đồng.

Điều này cho thấy bài toán không chỉ là xuất hiện thêm những doanh nghiệp có quy mô rất lớn, mà cần mở rộng số lượng doanh nghiệp đủ sức vươn lên nhóm dẫn đầu.

“Đỉnh tháp là 200 doanh nghiệp, nhưng một chân tháp là chúng ta có hơn 1 triệu doanh nghiệp chính thức, chúng ta có hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể”, ông Tuấn nói.

Theo Phó Tổng thư ký VCCI, để làm dày “nền tháp”, cần tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp hơn tham gia nhóm nộp ngân sách lớn, đồng thời giảm chi phí tuân thủ và xây dựng chính sách thuế ổn định, có khả năng dự báo.

Một vấn đề khác được ông Tuấn chỉ ra là cơ cấu nguồn thu. Nhóm bất động sản, xây dựng và năng lượng chiếm khoảng 45,9% tổng số nộp của VNTAX 200; lĩnh vực tài chính có 40 doanh nghiệp, trong đó 23 ngân hàng đóng góp khoảng 104.600 tỷ đồng. Trong khi đó, nhóm công nghệ và viễn thông chỉ chiếm khoảng 6,6%.

Về dài hạn, nguồn thu cần gắn nhiều hơn với năng suất và giá trị gia tăng. Việc đánh giá doanh nghiệp cũng có thể được mở rộng từ số thuế sang các chỉ tiêu như giá trị gia tăng tạo ra trong nước, hiệu quả trên doanh thu, việc làm và chuỗi cung ứng.

Từ những dữ liệu trên, VNTAX 2026 không chỉ cho thấy sức đóng góp ngày càng lớn của các doanh nghiệp đầu tàu, mà còn đặt ra yêu cầu mở rộng nền tảng doanh nghiệp. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp có năng lực tăng trưởng, tạo giá trị và đóng góp ngân sách, nguồn lực cho tăng trưởng quốc gia sẽ bền vững hơn.