Chuyển đổi cây trồng gắn công nghệ cao - 'cú hích' giúp nông nghiệp Thanh Hóa bứt phá

Tại Thanh Hóa, việc đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất đang mang đến “luồng gió mới”, mở ra hướng đi hiệu quả cho ngành nông nghiệp địa phương. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản xuất, từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Ở các địa phương có thế mạnh về nông nghiệp như Yên Định, Thiệu Hóa, Nga Sơn, Thọ Xuân..., quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng kết hợp ứng dụng công nghệ cao đã được triển khai trong nhiều năm qua. Nhiều mô hình sản xuất đã áp dụng hệ thống nhà lưới, nhà màng, tưới nhỏ giọt, tưới tự động; đồng thời tuân thủ quy trình sản xuất an toàn như VietGAP, hữu cơ với các loại cây trồng như cây ăn quả, dưa Kim Hoàng hậu, dưa chuột baby, hoa và các loại rau màu.

Nhờ đó, việc chăm sóc cây trồng được kiểm soát chặt chẽ hơn, giảm thiểu sâu bệnh, tiết kiệm nước và phân bón. Năng suất và chất lượng nông sản được nâng lên rõ rệt, giá trị thu nhập của người dân cao hơn nhiều lần so với phương thức canh tác truyền thống. Các sản phẩm nông nghiệp sạch cũng ngày càng được thị trường và người tiêu dùng ưa chuộng.

Diện tích trồng cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Vân Du. Ảnh: Báo Thanh Hóa.

Tại xã Xuân Bình, trước đây nhiều diện tích đất đồi trồng cao su và mía cho hiệu quả kinh tế thấp. Để nâng cao giá trị sản xuất, chính quyền địa phương đã chỉ đạo các thôn đẩy mạnh tích tụ đất đai, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từng bước hình thành vùng trồng cây ăn quả tập trung. Đồng thời, phối hợp với các đơn vị chức năng chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho người dân.

Hiện nay, với gần 750ha đất nông nghiệp được tích tụ tập trung, người dân địa phương đã chuyển đổi sang trồng nhiều loại cây ăn quả như cam đường canh, cam lòng vàng, quýt, ổi, thanh long ruột đỏ, bí xanh... theo hướng VietGAP, hữu cơ.

Anh Lê Văn Hải - một hộ dân mạnh dạn phá bỏ diện tích cây trồng kém hiệu quả để chuyển sang trồng cam - chia sẻ thì cùng với việc mở rộng diện tích, tôi chú trọng sản xuất theo quy trình VietGAP, được chăm sóc thủ công, tỉ mỉ từ khâu chọn giống, chiết ghép, bón phân đến làm cỏ, diệt sâu bệnh và thu hoạch. Tôi ưu tiên dùng phân hữu cơ như ngô, đỗ tương nghiền và phân chuồng ủ hoai mục; hạn chế tối đa hóa chất độc hại, tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật.

Theo anh Hải, tại các trang trại quy mô lớn, bên cạnh việc áp dụng các kỹ thuật nâng cao năng suất và chất lượng quả, nhiều chủ trang trại còn mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, tự động; trang bị máy cắt cỏ, máy phun thuốc bảo vệ thực vật nhằm giảm chi phí thuê nhân công và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tại một số địa phương như Thiệu Hóa, Yên Định, Nga Sơn..., với diện tích đất đã được chuyển đổi, người dân cũng mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà màng, nhà lưới để trồng dưa Kim Hoàng hậu, dưa lưới, mang lại thu nhập hơn 1 tỷ đồng/ha/năm.

Anh Nguyễn Văn Nam, xã Nga Thắng tiết lộ, từ 2ha đất trồng lạc, ngô, tôi đã cải tạo, xây dựng nhà màng để trồng dưa Kim Hoàng hậu và dưa lưới. Nhà màng giúp tận dụng tối đa ánh sáng mặt trời, giảm tác động của thời tiết và sâu bệnh; đồng thời lắp đặt hệ thống tưới nước nhỏ giọt theo công nghệ của Israel để tiết kiệm chi phí thuê nhân công, bảo đảm quy trình sản xuất đồng bộ và hiện đại.

Anh Nam cho biết thêm, quy trình trồng và chăm sóc đều tuân thủ nghiêm ngặt theo phương pháp sản xuất sạch. Phân bón sử dụng cho cây hoàn toàn là phân vi sinh hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học để cây phát triển tốt.

Theo anh Nguyễn Văn Dương, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hưng thì việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng công nghệ cao đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đầu tư đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Anh Dương cho biết thêm, một số mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao như sản xuất rau, quả an toàn trong nhà màng, nhà lưới có thể cho thu nhập hơn 1 tỷ đồng/ha/năm đối với trồng dưa vàng Kim Hoàng hậu, dưa lưới. Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao đạt lợi nhuận cao gấp 2,5 đến 3 lần so với sản xuất nông nghiệp thông thường.

Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất còn góp phần thay đổi tư duy canh tác của người dân, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”.

Để việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với phát triển nông nghiệp công nghệ cao đạt hiệu quả bền vững, ngành nông nghiệp và các địa phương trong tỉnh đang tích cực lựa chọn giống cây trồng mới phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng. Đồng thời, chú trọng xây dựng các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn gắn với nhu cầu của thị trường.

Bên cạnh đó, tỉnh khuyến khích người dân mạnh dạn đầu tư các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, xây dựng nhà màng, nhà lưới với hệ thống tưới tiêu hiện đại, gắn với chế biến và bảo quản sau thu hoạch. Công tác chuyển giao khoa học - kỹ thuật, khuyến nông, cơ giới hóa sản xuất cũng được tăng cường; nhiều quy trình tiên tiến được đưa vào sản xuất, chế biến.

Ngoài ra, việc áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP... đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Các doanh nghiệp, HTX cũng được khuyến khích tham gia các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản trên thị trường.