Công nghệ đang 'viết lại' ngành tim mạch

AI và dữ liệu: "Bộ não thứ hai" của bác sĩ

Một trong những nội dung xuyên suốt trong các báo cáo tham luận tại Hội nghị khoa học quốc tế “Đột phá trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch” do Bệnh viện Bình Định tổ chức ngày 3/4 tại Gia Lai, là vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán tim mạch.

Hội nghị khoa học quốc tế về tim mạch thu hút đông đảo y bác sĩ trong và ngoài tỉnh tham dự.

Việc ứng dụng AI vào siêu âm tim, CT và MRI đa dãy giúp phát hiện sớm các tổn thương mạch vành cũng như bất thường cấu trúc tim, từ đó cải thiện đáng kể khả năng tiên lượng bệnh.

Không dừng lại ở việc “nhìn thấy tổn thương”, các công cụ phân tích dữ liệu còn mở rộng sang khả năng dự báo nguy cơ, giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân cụ thể. Điều này đánh dấu bước chuyển quan trọng từ y học kinh nghiệm sang y học dựa trên dữ liệu.

TS.BS.CKII Nguyễn Đỗ Anh – Trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho rằng, bước tiến lớn nhất trong những năm gần đây không nằm ở kỹ thuật can thiệp đơn thuần, mà ở khả năng hiểu sâu bản chất tổn thương mạch máu.

Trước đây, chụp mạch vành chủ yếu cung cấp hình ảnh hai chiều, trong khi cấu trúc mạch máu là không gian ba chiều phức tạp. Sự xuất hiện của các kỹ thuật như IVUS và OCT đã cho phép bác sĩ “đi vào bên trong lòng mạch”, đánh giá chính xác hình thái tổn thương và từ đó tối ưu hóa chiến lược can thiệp.

Theo ông, chính sự thay đổi này đã góp phần giảm tỷ lệ biến cố tim mạch lớn, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài – điều mà các phương pháp trước đây khó đạt được.

GS Minh Bùi – Chuyên gia tim mạch đến từ Đại học Colorado (Hoa Kỳ) chia sẻ tại hội nghị.

Ở góc nhìn học thuật, GS Minh Bùi – Chuyên gia tim mạch đến từ Đại học Colorado (Hoa Kỳ) nhận định rằng sự kết hợp giữa AI và dữ liệu lớn sẽ còn tiếp tục làm thay đổi sâu sắc tim mạch học trong thời gian tới.

“Chúng ta đang tiến tới một giai đoạn mà mỗi bệnh nhân sẽ có một ‘hồ sơ dữ liệu số’ đầy đủ, từ đó giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn, thay vì dựa vào các mô hình chung”, GS Minh Bùi nhận định.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc ranh giới giữa chẩn đoán và điều trị đang dần bị xóa nhòa, khi dữ liệu trở thành yếu tố xuyên suốt toàn bộ quá trình chăm sóc bệnh nhân.

Can thiệp ít xâm lấn lên ngôi

Song song với sự phát triển của AI và dữ liệu, các thiết bị tim mạch thế hệ mới đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong thực hành lâm sàng.

GS Huy Phan – Chuyên gia tim mạch Hoa Kỳ, chia sẻ thông tin.

Trong báo cáo về xử lý các ca cấy ghép phức tạp, GS Huy Phan – Chuyên gia tim mạch Hoa Kỳ, đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong việc ứng dụng các thiết bị hiện đại như máy tạo nhịp tim không dây và máy phá rung cấy dưới da.

Theo ông, các thiết bị này giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm trùng, hạn chế biến chứng liên quan đến dây dẫn và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân.

“Chúng ta đang chuyển từ các thiết bị ‘xâm nhập sâu’ sang những giải pháp tối giản hơn, nhưng hiệu quả lại cao hơn”, GS Huy Phan nhận định.

Cùng với đó, các kỹ thuật tạo nhịp hệ dẫn truyền cũng đang được xem là bước tiến quan trọng trong điều trị rối loạn nhịp. TS.BS Phạm Trần Linh – Bệnh viện Bạch Mai cho rằng việc lựa chọn vị trí tạo nhịp phù hợp với sinh lý tự nhiên của tim có thể cải thiện chức năng tim và giảm nguy cơ suy tim về lâu dài. Điều này cho thấy can thiệp tim mạch hiện đại không chỉ hướng tới hiệu quả trước mắt, mà còn tính đến tác động lâu dài đối với toàn bộ hệ thống tim.

Các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn như thay van tim qua da (TAVI) cũng được nhiều chuyên gia đề cập như xu hướng tất yếu, đặc biệt trong bối cảnh dân số già hóa.

Việc thay thế phẫu thuật mở bằng can thiệp qua da không chỉ giúp giảm rủi ro mà còn rút ngắn thời gian hồi phục, mở rộng cơ hội điều trị cho những bệnh nhân trước đây không đủ điều kiện phẫu thuật.

Ở lĩnh vực điều trị nội khoa, báo cáo của TS.BS Lương Cao Sơn – Trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh về vai trò của nhóm thuốc SGLT2 đã cho thấy một cách tiếp cận mới trong quản lý suy tim.

Theo ông, việc điều trị không còn dừng ở kiểm soát triệu chứng mà hướng tới quản lý toàn diện tiến triển bệnh, từ nội trú đến ngoại trú, giúp giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong.

Nếu như các công nghệ trên đang định hình lại tim mạch học trên thế giới, thì tại Bệnh viện Bình Định, những xu hướng này đang từng bước được triển khai trong thực tiễn. BSCKII Phan Nam Hùng – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Bình Định cho biết đơn vị đã làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, từ can thiệp mạch vành đến nghiên cứu các chỉ số sinh học phục vụ chẩn đoán và phân tầng nguy cơ.

BSCKII Phan Nam Hùng – Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Bình Định, chia sẻ thông tin tại hội nghị.

Theo BS Hùng, trong điều trị hội chứng mạch vành mạn, bệnh viện đã chuyển từ cách tiếp cận dựa trên triệu chứng sang chiến lược điều trị tối ưu hóa toàn diện, kết hợp đánh giá nguy cơ, mức độ tổn thương mạch vành và các bệnh lý đi kèm để lựa chọn phương pháp phù hợp cho từng bệnh nhân. Ở lĩnh vực suy tim, các phác đồ điều trị mới được áp dụng song song với quy trình quản lý liên tục từ nội trú đến ngoại trú, giúp giảm tỷ lệ tái nhập viện và cải thiện tiên lượng lâu dài.

“Chúng tôi xác định, phát triển chuyên môn không chỉ là triển khai kỹ thuật mới, mà phải đi cùng nghiên cứu khoa học và chuẩn hóa quy trình điều trị. Mục tiêu cuối cùng là mang lại hiệu quả thực sự cho người bệnh, ngay tại tuyến tỉnh,” BSCKII Phan Nam Hùng nhấn mạnh.