Doanh nghiệp khoa học công nghệ phải bắt đầu từ năng lực, không phải từ hồ sơ

Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh vừa tổ chức Hội nghị “Giới thiệu điều kiện chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao” với sự tham gia của hơn 100 đại biểu đến từ các doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ, cơ sở ươm tạo và các đơn vị trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Thành phố hướng đến không chỉ gia tăng số lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ mà còn nâng cao năng lực nghiên cứu, khả năng thương mại hóa công nghệ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp khoa học công nghệ cần được chuẩn bị từ ngày đầu

Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh cho biết, qua thực tiễn làm việc với doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhận thấy nhiều đơn vị chỉ bắt đầu quan tâm đến các tiêu chí công nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ khi có nhu cầu hoàn thiện hồ sơ hoặc tiếp cận chính sách ưu đãi.

Tuy nhiên, theo bà Trân, doanh nghiệp khoa học và công nghệ không được xác lập từ một bộ hồ sơ hành chính, mà là kết quả của quá trình đầu tư nghiên cứu, phát triển sản phẩm và tích lũy năng lực công nghệ trong nhiều năm.

“Việc trở thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ hay doanh nghiệp công nghệ cao không phải là một thủ tục hành chính thực hiện ở giai đoạn cuối, mà phải là chiến lược phát triển được chuẩn bị ngay từ khi doanh nghiệp bắt đầu hình thành”, bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện.

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, doanh nghiệp định hướng phát triển theo mô hình này cần sớm xây dựng bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D), bố trí nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu, quản lý dữ liệu kỹ thuật và lưu giữ đầy đủ hồ sơ trong quá trình phát triển sản phẩm.

Đây là những yếu tố quan trọng khi doanh nghiệp tham gia đánh giá, thẩm định hoặc đề nghị công nhận. Việc thiếu hồ sơ chứng minh quá trình nghiên cứu, thiếu dữ liệu kỹ thuật hoặc chưa xây dựng hệ thống quản lý hoạt động khoa học công nghệ là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn.

Các chuyên gia tại hội nghị cũng nhận định doanh nghiệp khoa học và công nghệ không đơn thuần là doanh nghiệp sử dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh. Yếu tố cốt lõi là khả năng tạo ra sản phẩm công nghệ, giải pháp kỹ thuật có giá trị và chứng minh được quá trình đầu tư cho hoạt động nghiên cứu.

Sở hữu trí tuệ là tài sản chiến lược của doanh nghiệp công nghệ

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là vai trò của sở hữu trí tuệ trong quá trình phát triển doanh nghiệp công nghệ.

Toàn cảnh hội nghị.

Theo bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, trong nền kinh tế tri thức, giá trị doanh nghiệp không còn chỉ được đo bằng doanh thu, tài sản hay quy mô sản xuất, mà ngày càng phụ thuộc vào các tài sản vô hình như sáng chế, giải pháp hữu ích, phần mềm, dữ liệu và công nghệ lõi.

“Một doanh nghiệp công nghệ hiện đại phải được đánh giá thông qua số lượng sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, phần mềm, bí quyết công nghệ và các tài sản trí tuệ mà doanh nghiệp đang sở hữu”, bà Trân chia sẻ.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn chưa xem sở hữu trí tuệ là tài sản chiến lược. Không ít đơn vị đầu tư lớn cho nghiên cứu nhưng chưa chú trọng đăng ký bảo hộ đối với các kết quả nghiên cứu đã tạo ra.

Các chuyên gia cho rằng việc chậm bảo hộ tài sản trí tuệ không chỉ làm giảm giá trị doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị sao chép công nghệ, mất lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Trong xu hướng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, năng lực nghiên cứu, công nghệ lõi và tài sản trí tuệ đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định vị thế doanh nghiệp.

“Tương lai, khi nói về một doanh nghiệp công nghệ, câu hỏi quan trọng không chỉ là doanh thu đạt bao nhiêu mà còn là doanh nghiệp sở hữu bao nhiêu công nghệ lõi, bao nhiêu bằng sáng chế và tài sản trí tuệ được bảo hộ. Đây mới là thước đo năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh”, bà Trân nhận định.

Tại hội nghị, các chuyên gia và thành viên Hội đồng tư vấn đã giới thiệu các tiêu chí, điều kiện, quy trình công nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình thẩm định hồ sơ.

Dịp này, chương trình cũng trao Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ, doanh nghiệp công nghệ cao cho các đơn vị đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Phó Giám đốc Sở KH-CN TP Hồ Chí Minh Nguyễn Hoàng Bảo Trân trao giấy chứng nhận doanh nghiệp KHCN cho đại diện công ty GreenNode.

Theo bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, mục tiêu của thành phố không chỉ là tăng số lượng doanh nghiệp được công nhận, mà hướng đến xây dựng cộng đồng doanh nghiệp lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng phát triển.

“Doanh nghiệp khoa học và công nghệ không phải là đích đến của một bộ hồ sơ hay một giấy chứng nhận. Điều quan trọng là doanh nghiệp xây dựng được thương hiệu dựa trên năng lực công nghệ thực sự”, bà Trân nhấn mạnh.

Thông qua hội nghị, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách, thúc đẩy nghiên cứu phát triển, nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ và góp phần hình thành lực lượng doanh nghiệp công nghệ có năng lực cạnh tranh cao trong giai đoạn phát triển mới.