Gia Lai còn 'điểm nghẽn' khi triển khai Nghị quyết 57

Kết quả bước đầu tạo nền tảng chuyển đổi

UBND tỉnh Gia Lai vừa có văn bản báo cáo tình hình triển khai và khó khăn vướng mắc trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, trong những tháng đầu năm 2026, tỉnh Gia Lai đã triển khai Nghị quyết 57 theo hướng đồng bộ, xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở. Hệ thống kế hoạch, chương trình hành động được ban hành kịp thời, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Gia Lai chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ mới như AI, bán dẫn và công nghệ số.

Cách tiếp cận “rõ người, rõ việc, rõ thời gian” cùng với cơ chế giám sát thường xuyên đã giúp tiến trình triển khai đi vào thực chất. Hàng tuần, lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp rà soát, chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ các nhiệm vụ.

Kết quả bước đầu cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Toàn tỉnh có 242 nhiệm vụ được giao, trong đó đã hoàn thành 133 nhiệm vụ, đạt gần 55%; các nhiệm vụ còn lại đều đang triển khai đúng hạn và không có nhiệm vụ quá hạn.

Ở lĩnh vực cải cách hành chính và chuyển đổi số, nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 97,7%, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 96,8%. Thời gian giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn mạnh, có lĩnh vực giảm từ hơn 200 ngày xuống còn khoảng 60 ngày, tạo chuyển biến rõ nét trong môi trường đầu tư, kinh doanh.

Hạ tầng số tiếp tục được mở rộng với tỷ lệ phủ sóng gần như toàn bộ địa bàn. Các nền tảng dữ liệu, hệ thống điều hành và trợ lý ảo phục vụ cán bộ được triển khai đồng bộ. Kinh tế số ghi nhận bước tiến khi hơn 81% hộ sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, thanh toán số được phổ cập rộng rãi.

Đáng chú ý, Gia Lai đã bước đầu hình thành hệ sinh thái công nghệ khi thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, phần mềm và công nghệ số, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số trong giai đoạn tới .

Song song đó, hoạt động khoa học và đổi mới sáng tạo có nhiều chuyển động tích cực. Tỉnh từng bước tham gia mạng lưới đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hợp tác quốc tế, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Điểm nghẽn dữ liệu, cơ chế và nguồn lực

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình triển khai Nghị quyết 57 tại Gia Lai vẫn đang đối mặt với không ít rào cản.

Trước hết là vấn đề kết nối và chia sẻ dữ liệu. Việc liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành còn chậm, dẫn đến hiệu quả khai thác dữ liệu chưa cao. Hiện còn 1.378 thủ tục hành chính chưa được cung cấp dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, ảnh hưởng đến mục tiêu số hóa toàn trình.

Cùng với đó, việc thiếu đồng bộ trong các nền tảng số dùng chung khiến địa phương phải vận hành nhiều hệ thống song song, làm tăng khối lượng công việc, đặc biệt ở cấp xã. Các công cụ phục vụ thống kê, báo cáo chưa hoàn thiện cũng khiến công tác theo dõi, đánh giá gặp nhiều khó khăn.

Các học viên trải nghiệm thực hành trong khuôn khổ Trại huấn luyện phần cứng để ứng dụng trong lĩnh vực phát hiện nhanh ánh sáng yếu lần thứ 5 tại Trung tâm ICISE.

Một điểm nghẽn đáng chú ý nằm ở nguồn lực cho khoa học và công nghệ. Trong khi định hướng phát triển của tỉnh đặt trọng tâm vào kinh tế tri thức, thì các thiết chế khoa học quan trọng lại đang gặp khó về tài chính.

Trong đó, Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối khoa học quốc tế khi tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo quy mô lớn, thu hút các nhà khoa học trong và ngoài nước. Tuy nhiên, việc chưa được bố trí kinh phí hỗ trợ trong năm 2026 đang đặt ra thách thức đối với việc duy trì các hoạt động khoa học mang tính nền tảng.

Không chỉ ICISE, các dự án hạ tầng số trọng điểm của tỉnh cũng đang gặp khó về nguồn vốn. Dự án Trung tâm an ninh mạng với tổng mức đầu tư lớn hiện chưa thể triển khai do ngân sách địa phương hạn chế.

Ở góc độ thể chế, nhiều nội dung quan trọng vẫn thiếu hướng dẫn cụ thể từ Trung ương. Các mô hình hợp tác công - tư, hợp tác “3 nhà” trong khoa học và công nghệ chưa có khung pháp lý rõ ràng; mức hỗ trợ cho hoạt động đổi mới sáng tạo chưa được quy định cụ thể, khiến địa phương lúng túng trong tổ chức thực hiện.

Nhân lực chất lượng cao cũng là một thách thức dài hạn. Việc thu hút chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực công nghệ cao chưa đạt kỳ vọng, trong khi quá trình phổ cập kỹ năng số tại vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều rào cản.

Trước thực tế này, Gia Lai kiến nghị Trung ương đẩy nhanh xây dựng và chia sẻ dữ liệu quốc gia, hoàn thiện các nền tảng số dùng chung; đồng thời có cơ chế hỗ trợ tài chính cho các dự án hạ tầng số và các thiết chế khoa học quan trọng.

Bên cạnh đó, việc ban hành hướng dẫn cụ thể về hợp tác công - tư, cơ chế thử nghiệm chính sách và mức hỗ trợ cho hoạt động khoa học - công nghệ được xem là điều kiện then chốt để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo đà tăng tốc trong thời gian tới.