Thú cưng AI và sự trỗi dậy của ‘nền kinh tế cô đơn’ ở Trung Quốc

Theo Tân Hoa Xã, sinh ra trong thời kỳ chính sách một con, phải đối mặt với áp lực đô thị và sự kết nối giữa người với người ngày càng giảm sút, nhiều người trẻ Trung Quốc đã chọn thú cưng AI như một cứu cánh cho khao khát bầu bạn nhưng quá bận rộn để chăm sóc chó mèo thật, hay dị ứng lông động vật, hoặc sống trong các khu chung cư hạn chế vật nuôi. Khác với thú cưng thật, những robot này không cần dắt đi dạo hay dọn vệ sinh, chỉ cần sạc pin định kỳ, có mạng Internet và nó sẽ mang lại sự tiện lợi tối đa.

Những "người bạn" có tính cách riêng

Theo báo China Daily, một trong những sản phẩm nổi bật trên thị trường thú cưng AI là Ropet, được thiết kế đặc biệt cho nữ nhân viên văn phòng trẻ tuổi chịu nhiều áp lực công việc. Không chỉ là một món đồ chơi vô tri, Ropet được trang bị hệ thống đa cảm biến (camera, micro, cảm biến chạm) cho phép nó nhận biết môi trường và tương tác với chủ nhân.

Điểm độc đáo của Ropet nằm ở khả năng phát triển tính cách dựa trên cách đối xử của người dùng. Nếu được yêu thương, nó sẽ trở nên hiền lành; ngược lại, nếu bị đối xử thô bạo, nó có thể trở nên cáu kỉnh, thậm chí "cắn" hoặc nổi giận.

Yoky Liu, một nhà báo tại Bắc Kinh, chia sẻ sau một tháng nuôi: "Những thay đổi và sự trưởng thành trong tính cách của Ropet phản ánh chính bản thân tôi, giống như cách một đứa trẻ mang dấu ấn của cha mẹ mình vậy".

Sản phẩm này đã đạt được thành công lớn trên nền tảng gọi vốn cộng đồng Kickstarter, huy động được 400.000 USD (gấp 300 lần mục tiêu) và đang mở rộng sang các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và Bắc Mỹ.

Không chỉ dừng lại ở việc an ủi người độc thân, thú cưng AI tại Trung Quốc đang phát triển để phục vụ nhiều nhóm đối tượng khác nhau như dành cho trẻ em có Robot chó bốn chân BabyAlpha. Robot hỗ trợ người khiếm thị có chó dẫn đường điện tử dựa trên nền tảng robot Unitree Go2. Với khả năng tránh chướng ngại vật và nhận dạng vật thể, thiết bị này được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng thiếu hụt trầm trọng chó dẫn đường thật tại Trung Quốc (nơi có 20 triệu người khiếm thị nhưng chỉ có khoảng 400 chó dẫn đường)…

Trên khắp Trung Quốc, ngày càng nhiều người tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để chống lại sự cô đơn khi công nghệ này ngày càng hoàn thiện và được chấp nhận rộng rãi.

Tương lai của ngành công nghiệp thú cưng số

Theo báo cáo của Global Market Insights, thị trường trí tuệ nhân tạo cảm xúc được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, từ 2,9 tỷ USD vào năm ngoái lên tới 19,4 tỷ USD vào năm 2034. Tại Trung Quốc, doanh số bán hàng của các công ty sản xuất thú cưng AI đang tăng vọt, với một số đơn vị ghi nhận mức tăng 150% trong quý đầu năm 2025.

Giáo sư Wei Xiang từ Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nhận định rằng thú cưng AI là sự mở rộng của thú cưng truyền thống, mang lại sự gắn bó bền vững. Ông dự báo tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm của ngành này có thể đạt 10% trong 5 năm tới.

Trong khi đó, công ty tư vấn IMARC Group dự báo, thị trường toàn cầu dành cho "robot xã hội" như BooBoo dự kiến ​​sẽ tăng gấp bảy lần, đạt 42,5 tỷ USD vào năm 2033, trong đó châu Á hiện đang thống trị lĩnh vực này.

Mặc dù vẫn còn những ý kiến hoài nghi cho rằng robot thiếu đi "linh hồn" của thú cưng thực sự, nhưng không thể phủ nhận vai trò của chúng trong việc xoa dịu tinh thần. Ông He Jiabin - CEO của Ropet - gọi đây là "tình bạn nhẹ nhàng" - nơi robot lặng lẽ quan sát và mang lại cảm giác được cần đến mà không đòi hỏi giao tiếp bằng lời nói phức tạp.