Giả giọng, deepfake, chatbot: Lừa đảo 'AI hóa' lan rộng

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tiện ích trong đời sống, song cũng kéo theo nguy cơ bị lợi dụng cho các hoạt động lừa đảo với thủ đoạn ngày càng phức tạp. Theo các chuyên gia, các hình thức lừa đảo “AI hóa” hiện không chỉ gia tăng về số lượng mà còn tinh vi hơn, khiến người dùng khó phân biệt thật - giả.

Một trong những chiêu thức phổ biến là giả mạo giọng nói. Kẻ gian sử dụng AI để sao chép giọng của người thân, bạn bè hoặc lãnh đạo, từ đó tạo dựng lòng tin nhằm yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin quan trọng. Bên cạnh đó, công nghệ deepfake cũng được sử dụng để tạo video giả với hình ảnh và giọng nói giống người thật, khiến nạn nhân dễ bị đánh lừa.

Không dừng lại ở đó, AI còn được dùng để tự động hóa quá trình lừa đảo. Các đối tượng có thể tạo ra hàng loạt email, tin nhắn với nội dung được cá nhân hóa, khó nhận diện là giả mạo. Những nội dung này thường được thiết kế tinh vi, đánh vào tâm lý người nhận nhằm tăng khả năng thành công.

Một hình thức khác đang xuất hiện là chatbot giả mạo. Kẻ xấu xây dựng các hệ thống trả lời tự động, giả danh ngân hàng hoặc bộ phận chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp để tiếp cận người dùng. Với khả năng phản hồi nhanh và tự nhiên, các chatbot này dễ khiến nạn nhân tin tưởng và làm theo hướng dẫn.

 

Theo chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu, các hình thức lừa đảo hiện nay không còn diễn ra đơn lẻ mà thường được tổ chức thành kịch bản đa kênh, kết hợp nhiều nền tảng như tin nhắn, mạng xã hội và email để tạo niềm tin cho nạn nhân. Điều này khiến việc phát hiện và ngăn chặn trở nên khó khăn hơn.

Trước thực trạng này, cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp nhằm kiểm soát và hạn chế tội phạm công nghệ cao, bao gồm tăng cường điều tra, phối hợp với các nền tảng số để xử lý nội dung vi phạm, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân cần chủ động bảo vệ bản thân. Trước khi thực hiện giao dịch tài chính, cần xác minh thông tin qua nhiều kênh, đặc biệt là liên hệ trực tiếp với số điện thoại chính thức. Người dùng không nên chia sẻ thông tin cá nhân quan trọng như mã OTP, tài khoản ngân hàng hay giấy tờ tùy thân cho người lạ.

 

Bên cạnh đó, cần cảnh giác với các đường link hoặc tệp tin lạ được gửi qua email, tin nhắn hay mạng xã hội. Việc nâng cao nhận thức và cập nhật kiến thức về các thủ đoạn lừa đảo mới được xem là “lá chắn” quan trọng giúp người dùng hạn chế rủi ro trong môi trường số.

Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển mạnh, việc nhận diện sớm các hình thức lừa đảo và trang bị kỹ năng phòng tránh sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người dùng trước các nguy cơ trên không gian mạng.