Cơ cấu lại ngành công thương gắn với khoa học công nghệ

Chiều 21/1, trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ông Lê Mạnh Hùng - Bí thư Đảng ủy, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương bày tỏ sự nhất trí cao với nội dung báo cáo chính trị và các văn kiện trình Đại hội.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2025, quyền Bộ trưởng khẳng định, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, ngành công thương đã nỗ lực vượt khó, khẳng định vai trò trụ cột chiến lược, là động lực chính thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Sản xuất công nghiệp phục hồi rõ nét với mức tăng trưởng bình quân 6,1%/năm, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 6,9%/năm, đóng vai trò dẫn dắt quá trình công nghiệp hóa. Lĩnh vực năng lượng cũng ghi dấu ấn mạnh mẽ khi vươn lên đứng đầu khu vực Đông Nam Á về quy mô hệ thống điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Xuất nhập khẩu tiếp tục là "điểm sáng" với tốc độ tăng trưởng bình quân 10,9%/năm, duy trì thặng dư thương mại cao, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Bên cạnh đó, thị trường trong nước với mức tăng 7,7%/năm và thương mại điện tử bùng nổ với mức tăng trên 20%/năm đã trở thành "bệ đỡ" vững chắc cho nền kinh tế. Với việc thực thi hiệu quả 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), Việt Nam đã hội nhập sâu rộng và khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh những thành tựu, quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Đó là mức độ tự chủ công nghệ và giá trị gia tăng trong sản xuất còn thấp; việc chuyển đổi sang sản xuất "xanh" và "thông minh" còn chậm.

Hạ tầng năng lượng hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển của năng lượng tái tạo. Cơ cấu nguồn điện giữa các vùng miền còn mất cân đối. Ngoài ra, hoạt động xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI và nguyên liệu nhập khẩu. Chi phí logistics còn cao do hạ tầng chưa đồng bộ. Đây là những thách thức đòi hỏi ngành phải có giải pháp đột phá trong giai đoạn tới.

Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi kép, Đảng bộ Bộ Công Thương xác định quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV thông qua các nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh "chuyển đổi kép". Ngành sẽ tập trung thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành chính sách đồng bộ; lấy chuyển đổi xanh gắn với an ninh năng lượng và chuyển đổi số làm đột phá chiến lược. Đây là chìa khóa để tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển.

Hai là, cơ cấu lại ngành gắn với khoa học công nghệ. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo lên 28-30% trong cơ cấu GDP. Ngành ưu tiên làm chủ các công nghệ mới nổi, xây dựng các doanh nghiệp lớn trong nước đóng vai trò dẫn dắt, làm hạt nhân thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Ba là, nâng cao năng lực tự chủ và hội nhập thực chất. Bộ Công Thương đề xuất xác định công nghiệp chế biến, chế tạo và năng lượng là nền thảng vật chất của nền kinh tế độc lập, tự chủ. Đồng thời, kiên định chủ trương nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, coi đây là yêu cầu chiến lược để củng cố sức mạnh nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

"Ngành công thương cam kết chuyển đổi tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo”, đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động khơi thông nguồn lực, biến thách thức từ xu hướng xanh hóa, số hóa thành cơ hội bứt phá, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước", người đứng đầu Bộ Công Thương nhấn mạnh.