Chủ tịch tỉnh Gia Lai: Đưa công nghệ lượng tử vào bài toán tăng trưởng

Chiều 28/7, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức Diễn đàn Kinh tế sáng tạo dựa vào công nghệ lượng tử. Sự kiện thuộc Năm Lượng tử Gia Lai 2026, quy tụ lãnh đạo Trung ương, nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn phát biểu khai mạc diễn đàn Kinh tế sáng tạo dựa vào công nghệ lượng tử.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quyết định năng lực cạnh tranh của quốc gia và địa phương. Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ lượng tử mở ra cơ hội mới, đồng thời đòi hỏi chuẩn bị sớm về thể chế, nhân lực, năng lực nghiên cứu.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Gia Lai xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực đổi mới mô hình tăng trưởng. Với chủ đề “Kết nối lượng tử - Làm chủ công nghệ - Đột phá phát triển”, Năm Lượng tử Gia Lai 2026 gồm bốn hợp phần khoa học, công nghệ, giáo dục - đào tạo và đổi mới sáng tạo.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Gia Lai có tiềm năng về nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chế biến, logistics, du lịch và kinh tế biển. Tỉnh còn có các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, Trung tâm ICISE, Viện IFIRSE và mạng lưới nhà khoa học trong nước, quốc tế. Trung tâm Giải mã lượng tử Quang Trung vừa ra mắt tại Trường Đại học Quang Trung đã bổ sung thêm một mắt xích vào hệ sinh thái khoa học địa phương.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhìn nhận, tiềm năng chỉ tạo động lực tăng trưởng khi gắn với đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao và môi trường đầu tư thuận lợi. Vì vậy, Gia Lai đang tập trung cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và thu hút dự án công nghệ, giá trị gia tăng cao.

“Gia Lai lựa chọn tiếp cận công nghệ lượng tử không phải để chạy theo xu hướng, mà để chuẩn bị nền tảng cho tương lai, từng bước chuyển hóa tri thức khoa học thành chương trình, dự án cụ thể, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương”, ông Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh.

TS. Tim Smith - Giám đốc Viện Lượng tử mở (OQI, Thuỵ Sĩ) chia sẻ về yêu cầu hợp tác quốc tế để cùng kiến tạo công nghệ lượng tử.

Theo định hướng của tỉnh, công nghệ lượng tử được tiếp cận cùng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ bán dẫn. Gia Lai lựa chọn lĩnh vực phù hợp, tập trung tối ưu chuỗi cung ứng nông sản, quản lý tài nguyên, phát triển năng lượng, logistics, bảo mật dữ liệu và giải quyết các bài toán phát triển bền vững.

Ông Phạm Anh Tuấn đặt câu hỏi: Làm thế nào để khoa học và công nghệ lượng tử trở thành động lực phát triển kinh tế địa phương? Ông đề nghị diễn đàn xác định những phân khúc Gia Lai có thể tham gia trong chuỗi giá trị công nghệ chiến lược; đề xuất giải pháp về thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu, môi trường đầu tư và hình thành các dự án có thể triển khai ngay.

Ông nhấn mạnh, kết quả diễn đàn không thể chỉ dừng ở tham luận mà phải được cụ thể hóa bằng chương trình hợp tác, dự án nghiên cứu, đào tạo và sáng kiến phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Chính quyền tỉnh cam kết cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà khoa học trong quá trình triển khai dự án.

Sau phần phát biểu của Chủ tịch UBND tỉnh, diễn đàn tập trung vào hai nhóm vấn đề lớn. Chủ đề thứ nhất nhận diện nguồn lực Gia Lai đang có, khả năng tham gia chuỗi giá trị lượng tử, bán dẫn và điểm khởi đầu phù hợp. Các tham luận phân tích đột phá, thách thức, triển vọng tăng trưởng; yêu cầu của nhà đầu tư và tính khả thi của việc xây dựng cơ sở sản xuất lượng tử tại Gia Lai.

Chủ đề thứ hai bàn về cách xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững khi cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư chưa thực sự nói cùng một ngôn ngữ. Các chuyên gia đề cập vai trò của hợp tác quốc tế, chính sách, hạ tầng, nguồn nhân lực và mô hình đại học đồng kiến tạo trong thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng kinh tế lượng tử.

Ông Phạm Công Tuấn Hạ - Thành viên độc lập Hội đồng quản trị Nam A Bank, chia sẻ tham luận "đầu tư kinh tế sáng tạo dựa vào lượng tử, nhà đầu tư cần gì từ địa phương”.

Phiên thảo luận bàn tròn mở rộng góc nhìn từ cơ quan quản lý, giới khoa học, chuyên gia quốc tế và đại diện ngoại giao. Các đại biểu trao đổi về cơ chế kết nối mạng lưới nghiên cứu, phòng thí nghiệm, chuyên gia với địa phương; cam kết của Gia Lai về nguồn lực, chính sách thu hút đầu tư và những nhiệm vụ cần triển khai trong 12 tháng sau Năm Lượng tử 2026.

Qua diễn đàn, cơ hội của Gia Lai trong lĩnh vực lượng tử và bán dẫn được nhận diện rõ hơn, đồng thời mở ra khả năng phối hợp giữa nhà nước, giới nghiên cứu, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đây là tiền đề để các ý tưởng được chuyển hóa thành chương trình nghiên cứu, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và dự án đầu tư, từng bước đưa công nghệ lượng tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo hướng thiết thực và bền vững.