Đức siết quy định bao bì, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?

Theo Bộ Công Thương, luật mới sẽ thay thế Luật Bao bì hiện hành của Đức, tạo khung pháp lý cho các mục tiêu giảm phát sinh rác thải bao bì, nâng cao tỷ lệ tái chế và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất. Doanh nghiệp đưa bao bì ra thị trường Đức sẽ phải tham gia sâu hơn vào các hoạt động phòng ngừa phát sinh chất thải. Ngoài nghĩa vụ thu hồi và tái chế hiện nay, các nhà sản xuất và tổ chức thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) còn phải đóng góp tài chính cho các chương trình giảm rác thải, tái sử dụng và nạp lại bao bì.

Luật mới cũng mở rộng phạm vi cấp phép đối với các chủ thể tham gia thực hiện EPR, bao gồm doanh nghiệp tự thực hiện nghĩa vụ EPR, các tổ chức quản lý EPR và đơn vị xử lý bao bì thương mại. Mục tiêu là tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả giám sát toàn bộ chuỗi quản lý chất thải bao bì.

Về tái chế, Đức đặt ra các mục tiêu cao hơn yêu cầu chung của EU. Từ năm 2028, tỷ lệ tái chế đối với nhôm và sắt thép sẽ tăng thêm 5%. Riêng bao bì nhựa phải đạt tỷ lệ tái chế tối thiểu 75% từ năm 2028 và tăng lên 80% vào năm 2030. Các mục tiêu này nhằm giảm phụ thuộc vào hình thức xử lý bằng đốt thu hồi năng lượng và thúc đẩy tái chế vật liệu thực chất.

Song song đó, các yêu cầu về thiết kế bao bì cũng được siết chặt. Doanh nghiệp phải ưu tiên sử dụng vật liệu dễ tái chế, hạn chế vật liệu khó xử lý và các thành phần có nguy cơ gây hại cho môi trường. Bao bì cần được thiết kế theo hướng hỗ trợ tái sử dụng hoặc nạp lại nhiều lần.

Một thay đổi khác là việc áp dụng hệ thống ghi nhãn và thông tin tái chế thống nhất trên toàn EU. Các loại bao bì lưu hành trên thị trường sẽ phải sử dụng nhãn hướng dẫn phân loại và xử lý sau sử dụng theo chuẩn chung, nhằm nâng cao hiệu quả thu gom và tái chế.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Đức, các doanh nghiệp xuất khẩu hoặc kinh doanh hàng hóa vào thị trường này cần sớm rà soát việc thực hiện nghĩa vụ EPR và đăng ký hệ thống bao bì LUCID theo quy định của Đức.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên đánh giá khả năng tái chế của các loại bao bì đang sử dụng, đồng thời chuẩn bị phương án đáp ứng các yêu cầu mới về thiết kế bao bì theo PPWR của EU.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị doanh nghiệp theo dõi sát lộ trình nâng tỷ lệ tái chế và các nghĩa vụ báo cáo trong giai đoạn 2028-2030, đồng thời nghiên cứu các giải pháp bao bì tái sử dụng hoặc nạp lại để giảm chi phí tuân thủ trong dài hạn.

Việc Đức thông qua VerpackDG được xem là bước chuyển lớn trong chính sách quản lý bao bì của nước này. Cùng với PPWR của EU, khuôn khổ pháp lý mới dự kiến sẽ tạo áp lực đổi mới đối với toàn bộ chuỗi cung ứng bao bì, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn tại châu Âu.