Tháo gỡ vướng mặt bằng, vật liệu, thủ tục để tăng tốc các dự án trọng điểm

Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 517/TB-VPCP ngày 7/10 kết luận của Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc tại Hội nghị Ban chỉ đạo công trình trọng điểm lĩnh vực Công Thương và Xây dựng (lần thứ nhất). Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan xác định rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ thẩm quyền và trách nhiệm; tăng cường theo dõi tiến độ thực hiện, những vấn đề vượt thẩm quyền phải được kịp thời báo cáo để xử lý, không chờ đến các kỳ họp.

Theo Phó Thủ tướng, một số dự án vẫn chậm do vướng thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng và phối hợp giữa các cơ quan. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 tại một số dự án trọng điểm ngành xây dựng, giao thông cũng thấp hơn mức bình quân cả nước.

Với các dự án cao tốc, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư để bảo đảm tiến độ. Quảng Ngãi được giao hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư.

Phú Thọ phải hoàn thiện thủ tục phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình, Hòa Bình - Mộc Châu. Đồng Nai được yêu cầu hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án thành phần 1 cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành. Lâm Đồng phải hoàn tất thủ tục phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư các tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương trong tháng 10.

Đối với Vành đai 4 TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh được yêu cầu hoàn thiện thủ tục để triển khai các dự án thành phần 2.2, 2.4, 2.5, bảo đảm thi công đồng bộ, đáp ứng tiến độ yêu cầu.

Về giải phóng mặt bằng, Đồng Nai phải xử lý dứt điểm vướng mắc để bàn giao toàn bộ mặt bằng phần còn lại của dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu trong tháng 10/2026. TP Hồ Chí Minh, Tây Ninh và Đồng Tháp phải xây dựng kế hoạch cụ thể về phạm vi và thời gian bàn giao mặt bằng cho dự án TP Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận.

Cần Thơ và An Giang khẩn trương hoàn thành thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với các trạm dừng nghỉ Km45+000 trên đoạn Cần Thơ - Hậu Giang và Km100+200 trên đoạn Hậu Giang - Cà Mau để các nhà đầu tư triển khai theo kế hoạch, hoàn thành trong tháng 10/2026.

Tại các dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và ưu tiên bàn giao những khu vực đủ điều kiện để phục vụ thi công.

Nguồn vật liệu xây dựng cũng được yêu cầu xử lý theo hướng điều phối giữa các địa phương. Các tỉnh phải rà soát nhu cầu từng dự án, phối hợp với địa phương có mỏ để đẩy nhanh việc cấp phép, nâng công suất khai thác và bảo đảm nguồn cung.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, các địa phương phải đưa những mỏ cát đã được cấp phép vào khai thác, nâng công suất các mỏ đang hoạt động và bổ sung nguồn cung, ưu tiên cho các dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, TP Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận cùng những công trình đang thiếu cát.

Các địa phương có nguồn đá xây dựng được yêu cầu tăng công suất, phối hợp với nơi thiếu vật liệu để hình thành chuỗi cung ứng ổn định. Đồng thời, giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng phải được cập nhật kịp thời, sát diễn biến thị trường để hạn chế tác động đến chi phí và tiến độ dự án.

Với các dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026, chủ đầu tư và nhà thầu phải rà soát khối lượng còn lại, lập tiến độ thi công theo tuần, tháng, huy động thêm nhân lực, máy móc, vật liệu và tăng mũi thi công khi cần thiết.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng yêu cầu không chạy theo tiến độ mà bỏ qua chất lượng. Quá trình thực hiện vẫn phải bảo đảm tuân thủ đúng, đủ quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu an toàn và yêu cầu về vệ sinh môi trường. Những dự án có công trình kỹ thuật phức tạp hoặc phát sinh yếu tố khách quan khiến thời gian thi công kéo dài phải lập tiến độ điều chỉnh, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Với tình trạng giải ngân chậm, các bộ, ngành và địa phương phải đẩy nhanh cả tiến độ thực hiện công việc ngoài công trường lẫn việc hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán. Mục tiêu là thanh toán tối đa khối lượng đã hoàn thành, không để tình trạng có khối lượng thực hiện nhưng chưa được thanh toán.

Đối với các công trình lĩnh vực Công Thương, các địa phương phải yêu cầu chủ đầu tư lập kế hoạch chi tiết, xác định mốc tiến độ và “ma trận” trách nhiệm, trong đó làm rõ người, việc, trách nhiệm và cam kết bằng văn bản. Các kế hoạch này được gửi Bộ Công Thương để theo dõi, giám sát; khó khăn, vướng mắc phải được báo cáo cùng phương án xử lý.

Bộ Tài chính được giao chỉ đạo người đại diện vốn tại PVN, EVN tập trung nguồn lực cho các dự án có vai trò quan trọng với cân đối cung cầu điện và an ninh năng lượng giai đoạn 2028-2030.

Với các dự án nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII chưa có nhà đầu tư, các địa phương phải triển khai lựa chọn nhà đầu tư và hoàn thành trong quý IV/2026. Những dự án đã có nhà đầu tư phải khẩn trương hoàn tất thủ tục để khởi công và đẩy nhanh tiến độ.

Trường hợp chủ đầu tư chậm triển khai hoặc không đủ năng lực đáp ứng tiến độ, cơ quan có thẩm quyền chủ động có phương án thay thế nhà đầu tư.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ để theo dõi tiến độ, cảnh báo sớm các dự án có nguy cơ chậm và xử lý ngay vấn đề phát sinh. Những trường hợp chậm trễ, thiếu trách nhiệm phải bị xử lý nghiêm.