Giác mạc sinh học: Cơ hội phục hồi thị lực cho hàng triệu bệnh nhân

Tại hội thảo khoa học quốc tế về giác mạc sinh học do VGCT (thành viên Tập đoàn CT Group) phối hợp cùng Hội Nhãn khoa Việt Nam, ACRO Biomedical tổ chức ngày 4/4 tại Hà Nội, ông Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, tại Việt Nam ước tính có trên 300.000 người bị mất thị lực do các bệnh lý giác mạc. Riêng tại Bệnh viện Mắt Trung ương, số bệnh nhân chờ ghép cũng lên tới hàng nghìn trường hợp.

Còn trên thế giới, báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và Báo cáo Thị lực Thế giới năm 2019 cho thấy, mù lòa do bệnh lý và tổn thương giác mạc là nguyên nhân gây mù đứng thứ 5 toàn cầu. Trong đó, ghép giác mạc hiện vẫn là lựa chọn điều trị cuối cùng nhằm phục hồi thị lực cho người bệnh.

Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế đang trở thành xu hướng tất yếu của nhãn khoa hiện đại. Trên thế giới, nhiều hướng tiếp cận mới đã và đang được nghiên cứu, ứng dụng như giác mạc nhân tạo, vật liệu sinh học... Những tiến bộ này mở ra hy vọng mới cho nhóm bệnh nhân trước đây gần như không còn lựa chọn điều trị hiệu quả; giúp chủ động nguồn vật liệu thay thế, nâng cao khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh. Bộ Y tế đã tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép lưu hành đối với sản phẩm giác mạc sinh học và hiện sản phẩm đang trong quá trình xem xét cấp số để lưu hành tại Việt Nam.

PGS - TS Lê Xuân Cung, Trưởng khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt Trung ương cho hay, việc triển khai phẫu thuật ghép giác mạc cũng chưa thể mở rộng trên diện rộng do nhiều rào cản về nguồn cung, cơ sở vật chất và nhân lực chuyên môn. Trong một số trường hợp cấp cứu cần ghép giác mạc để bảo tồn nhãn cầu, việc không có sẵn giác mạc hiến khiến bác sĩ buộc phải thực hiện các biện pháp cuối cùng như bỏ nhãn cầu.

Trao đổi tại hội thảo, TS Đặng Thị Tươi, Phó Tổng giám đốc VGCT (công ty thành viên thuộc Tập đoàn CT Group) chia sẻ: Giác mạc sinh học là một lĩnh vực mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa mang giá trị khoa học, y học, vừa mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và tầm chiến lược quốc gia. Đây là giải pháp đột phá nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn hiến giác mạc, mở ra cơ hội phục hồi thị lực cho hàng triệu bệnh nhân. Đồng thời, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ vi sinh tiên tiến.

"Giúp một người mù có thể nhìn lại ánh sáng, đó không chỉ là thành tựu y học mà còn là sự phục hồi toàn diện về năng lực sống và năng lực lao động, kể cả giảm bớt gánh nặng cho người chăm sóc, cho gia đình. Ở quy mô xã hội, điều này góp phần nâng cao chất lượng sống, gia tăng chỉ số hạnh phúc của người dân. Đồng thời, tạo ra giá trị kinh tế khi một bộ phận người mất thị lực được quay trở lại lực lượng lao động.

Nếu được triển khai ở quy mô quốc gia với sự tham gia đồng bộ của "ba nhà", lĩnh vực này hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao và vi sinh", TS Đặng Thị Tươi nhấn mạnh.

GS-TS, Bác sĩ Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam kỳ vọng vật liệu y sinh tiên tiến sẽ góp phần mở rộng các lựa chọn thay thế trong điều trị bệnh lý giác mạc. Việc phát triển và ứng dụng loại vật liệu này không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ mà còn giúp từng bước chủ động hơn trong việc thay thế giác mạc người trong thực tiễn lâm sàng trong bối cảnh nguồn giác mạc hiến tặng hiện còn nhiều hạn chế.

"Trong thời gian tới, VGCT mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước, các bệnh viện, các nhà khoa học, các đối tác quốc tế để cùng nhau hoàn thiện hệ sinh thái, thúc đẩy nhanh nhất có thể triển khai ứng dụng trên diện rộng khắp Việt Nam và Châu Á", Phó Tổng giám đốc VGCT Đặng Thị Tươi nói.