ASEAN có thể góp phần định hình tương lai số hóa của nhân loại

Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc Amandeep Singh Gill.

Theo Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc Amandeep Singh Gill, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một lĩnh vực nghiên cứu chuyên biệt; nó đang trở thành một lực lượng lan tỏa trong kinh tế, quan hệ quốc tế và cuộc sống hàng ngày.AI không còn chủ yếu được định nghĩa bởi những đột phá trong một số ít nhữngcông ty công nghệ mà được áp dụng mở rộng trên nhiều khu vực địa lý khác nhau.Các quốc gia ASEAN cũng không ngoại lệ. Indonesia và Philippines hiện nằm trong số 10 quốc gia sử dụng OpenAI nhiều nhất thế giới.

Điểm đặc biệt là các quốc gia trong khu vực như Việt Nam, Indonesia không chờ đợi những mô hình công nghệ hoàn hảo. Thay vào đó, họ đang triển khai AI một cách thực tế và có tác động ngay lập tức trong những lĩnh vực thiết yếu như nông nghiệp, y tế, hậu cần và quản lý thiên tai.

“Các quốc gia này không chờ đợi những mô hình hoàn hảo. Các doanh nhân đang tận dụng sự kết hợp của những mô hình AI, một số độc quyền, một số mã nguồn mở, một số từ các công ty công nghệ lớn, một số do chính họ phát triển, để tạo ra tác động thực tế” - ông Amandeep Singh Gill nhận xét.

Trong quá trình phát triển hướng tới “trí tuệ kết nối”, các mô hình AI mã nguồn mở cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc áp dụng AI với chi phí hợp lý và phù hợp với điều kiện địa phương tại ASEAN.

Các mô hình mở địa phương cũng cho thấy những mô hình nhỏ hơn, gắn liền với văn hóa có thể hỗ trợ nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ hiểu ngôn ngữ tự nhiên đến các ứng dụng đa phương thức trên cơ sở hạ tầng khiêm tốn.

Mô hình mở và nhỏ cho phép nhiều bên tham gia hơn vào nền kinh tế AI. Xu hướng này củng cố nhu cầu về các khung chính sách và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số có thể hỗ trợ những hệ sinh thái AI mở, toàn diện và phân tán, phù hợp với các ưu tiên phát triển khu vực của ASEAN.

Việc chuyển đổi sang "trí tuệ kết nối" là một bước nhảy vọt chiến lược, nhằm giải quyết các khoảng cách về kỹ năng và hạ tầng, đảm bảo rằng sự phát triển kỹ thuật số mang tính toàn diện và không ai bị bỏ lại phía sau. ASEAN đang chứng minh rằng AI không chỉ là cuộc chơi của những cường quốc về phần cứng, mà còn là cuộc chơi của sự sáng tạo trong ứng dụng và dữ liệu.

Tiếng nói quan trọng trong quản trị toàn cầu

ASEAN đang đầu tư vào năng lượng, kết nối internet và cơ sở hạ tầng dữ liệu. Các doanh nhân đã và đang tích hợp AI vào thương mại điện tử và logistics, sản xuất thông minh, fintech và thanh toán kỹ thuật số, nông nghiệp, du lịch và quản lý đô thị.

“Dân số đông, thị trường kỹ thuật số phát triển nhanh chóng và năng lực mở rộng quy mô các giải pháp là những thứ ở ASEAN mà thế giới đang rất cần trong giai đoạn phát triển AI” - Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc nhận xét.

Trong bối cảnh này, Kế hoạch tổng thể kỹ thuật số ASEAN 2030 không chỉ là một lộ trình khu vực, mà là một bản kế hoạch chi tiết về cách các khu vực đang phát triển có thể dẫn đầu giai đoạn tác động toàn cầu của AI.

Kinh nghiệm của khu vực trong việc xây dựng sự đồng thuận và triển khai thực tiễn là bài học quý giá cho các cuộc đối thoại đa phương như Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu (GDC) của Liên hợp quốc.

Sự tham gia của các chuyên gia và mạng lưới trí tuệ nhân tạo ASEAN vào nhưng cơ chế như Hội đồng Khoa học quốc tế độc lập về AI hay Đối thoại Toàn cầu về Quản trị AI sẽ giúp đảm bảo rằng các chính sách quốc tế được hướng dẫn bởi bằng chứng khoa học và thực tiễn từ những nền kinh tế đang phát triển.

Với vị thế là cầu nối giữa các khu vực và một trung tâm kỹ thuật số năng động, ASEAN đang nắm giữ chìa khóa để định hình một tương lai số hóa mở, an toàn và lấy con người làm trung tâm. Năm 2026 được dự báo sẽ là "năm của Tác động AI", và đây chính là thời điểm để tiếng nói tập thể của ASEAN vang lên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, góp phần dẫn dắt nhân loại bước vào kỷ nguyên của trí tuệ và sự thịnh vượng chung.