Gỡ ‘nghẽn’ giải ngân cho khoa học công nghệ, Gia Lai kiến nghị sớm hoàn thiện cơ chế

Sáng 19/5, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về tài chính và thúc đẩy giải ngân vốn ngân sách nhà nước năm 2026 trong lĩnh vực khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS).

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị. Ảnh: VGP

Tại điểm cầu Gia Lai, tham dự hội nghị có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Trần Kim Kha cùng đại diện các sở, ngành liên quan.

Theo Bộ KH&CN, đến ngày 10/5, cả nước mới giải ngân được hơn 7.945 tỷ đồng, tương đương 14,78% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân đạt hơn 4.063 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương đạt hơn 3.882 tỷ đồng.

Đáng chú ý, giải ngân chi đầu tư phát triển mới đạt khoảng 7%, cho thấy tiến độ triển khai nhiều dự án KHCN và CĐS vẫn rất chậm. Nhiều bộ, ngành và địa phương hầu như chưa giải ngân hoặc giải ngân ở mức rất thấp.

Tại hội nghị, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Gia Lai Trần Kim Kha cho biết, địa phương đã hoàn thành giao dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 cho lĩnh vực KHCN, ĐMST và CĐS ngay từ đầu năm. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn.

Đến ngày 10/5, kinh phí chi thường xuyên khối xã, phường tại Gia Lai mới giải ngân đạt 1.553 tỷ đồng, tương đương 7% kế hoạch; đối với khối tỉnh, nguồn ngân sách địa phương giải ngân hơn 35,4 tỷ đồng, đạt khoảng 8,3% dự toán được giao.

Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Gia Lai Trần Kim Kha phát biểu tại điểm cầu Gia Lai.

Theo ông Trần Kim Kha, nhiều vướng mắc hiện nay xuất phát từ thủ tục đầu tư, đấu thầu, mua sắm còn kéo dài. Bên cạnh đó, các nhiệm vụ mới liên quan tới dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo và nền tảng số lại chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá thống nhất.

Bên cạnh đó, việc triển khai các nền tảng dùng chung và cơ sở dữ liệu chuyên ngành từ Trung ương còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai các hệ thống liên thông tại địa phương.

Trước thực tế này, tỉnh Gia Lai kiến nghị Trung ương ưu tiên phát triển các nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung nhằm giảm chi phí đầu tư, tránh đầu tư dàn trải và nâng cao hiệu quả giải ngân.

Địa phương cũng đề nghị Bộ KH&CN, Bộ Tài chính sớm xem xét hỗ trợ kinh phí cho các dự án KHCN, ĐMST và CĐS trên địa bàn; trong đó có kinh phí hỗ trợ hoạt động cho Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) nhằm duy trì các hội thảo khoa học quốc tế tổ chức tại Gia Lai.

Ngoài ra, Gia Lai cũng kiến nghị sớm có hướng dẫn cụ thể về hợp tác công - tư trong khoa học và công nghệ theo mô hình “3 nhà”, đồng thời ban hành quy định rõ ràng về mức hỗ trợ cho các hoạt động nâng cao năng lực KHCN và ĐMST để địa phương có cơ sở pháp lý trong lập dự toán và giải ngân.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng kết luận hội nghị. Ảnh: VGP

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh KHCN, ĐMST và CĐS là động lực phát triển mới của đất nước, do đó phải huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định giải ngân vốn cho lĩnh vực này là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách; đồng thời nhấn mạnh mục tiêu phải phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.

“Không thể để xảy ra tình trạng vốn đã giao nhưng không giải ngân được”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh. Ông yêu cầu các bộ, ngành tập trung tháo gỡ toàn bộ vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục đầu tư và tài chính ngay trong tháng 6 để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên cả nước.